Ból pod lewym żebrem - co może oznaczać? Przyczyny i diagnostyka bólu w lewym boku

Ból pod lewym żebrem - przyczyny bólu brzucha w nadbrzuszu z lewej strony

Ból w nadbrzuszu często bywa utożsamiany z bólem żołądka, jednak może mieć wiele różnych przyczyn związanych z różnymi narządami. Tego typu dolegliwości mogą wynikać z zaburzeń metabolicznych (np. nadczynności przytarczyc, chorób tarczycy, cukrzycy, zaburzeń elektrolitowych), dyspepsji czynnościowej lub być efektem ubocznym stosowanych leków. Do najczęstszych preparatów wywołujących ból w nadbrzuszu należą m.in. niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ), glikozydy naparstnicy, glikokortykosteroidy, sole żelaza czy potasu. Ból w tej okolicy ciała może także towarzyszyć różnym schorzeniom układu pokarmowego, takim jak choroba refluksowa przełyku, wrzody żołądka i dwunastnicy, nieżyt żołądkowo-jelitowy, choroba Leśniowskiego-Crohna, zapalenie trzustki, torbiele trzustki, eozynofilowe zapalenie żołądka, choroby dróg żółciowych czy ostre zapalenie wątroby. Wśród potencjalnych przyczyn bólu pod lewym żebrem wymienić można:

• zapalenie trzustki
• torbiel trzustki
• pęknięcie lub ropień śledziony
• niedrożność jelit
• nieswoiste zapalenie jelit
• odmiedniczkowe zapalenie nerek
• kolka nerkowa
• zapalenie dolnego płata płuca lewego
• ropień podprzeponowy

Należy podkreślić, że ból pod lewym żebrem jest objawem nieswoistym i może mieć bardzo różne przyczyny, od problemów neurologicznych, poprzez związane z układem pokarmowym po urazy.

Trzustka a ból po lewej stronie pod żebrami

W przypadku przewlekłego zapalenia trzustki charakterystyczny jest ból w lewym podżebrzu nasilający się 15-30 minut po posiłku. Trwa on wiele godzin i może promieniować do pleców. Mogą mu towarzyszyć wzdęcia, wymioty, stany podgorączkowe, cuchnące stolce tłuszczowe, spadek masy ciała, brak apetytu. Przy zapaleniu trzustki o charakterze ostrym występują bardzo silne bóle w nadbrzuszu, utrzymujące się kilka godzin. Ból ma charakter opasający lub promieniujący do pleców. Pojawia się wysoka gorączka, zaburzenia żołądkowo-jelitowe i wymioty.

Ból w lewym boku a choroby śledziony

Ból pod żebrami po lewej stronie brzucha może być spowodowany różnymi problemami ze śledzioną. Jednym z nich może być splenomegalia, czyli powiększenie tego narządu. O ile bardzo często przebiega to bezobjawowo, u niektórych osób może być odczuwane kłucie pod lewym żebrem, ból pleców, nudności, wymioty, zmęczenie, niedokrwistość, duszność, zwiększona podatność na infekcje czy uczucie pełności w jamie brzusznej. Bardzo ostry ból z lewej strony może także być objawem pęknięcia śledziony.

Ból pod żebrami z lewej strony a choroby jelit

Dolegliwości bólowe zarówno w lewej okolicy podżebrowej, jak i po prawej stronie pod żebrami, mogą być związane z dolegliwościami dotyczącymi jelita grubego takimi jak zespół jelita drażliwego (IBS), zapalenie uchyłków jelita grubego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego czy choroba Leśniowskiego-Crohna. W przypadku zespołu jelita drażliwego ból może występować po spożyciu określonych pokarmów lub w wyniku stresu, a towarzyszyć mu mogą wzdęcia, zaparcia lub biegunki. Zapalenie uchyłków jelita grubego wiąże się z bólem, który nasila się przy palpacji w lewym dolnym kwadrancie brzucha i może towarzyszyć gorączka oraz zmiany w rytmie wypróżnień. W chorobie Leśniowskiego-Crohna ból pod lewym żebrem może występować w związku z zapaleniem jelita cienkiego lub grubego, co powoduje przewlekłe bóle brzuszne, biegunki i utratę masy ciała.

Ból z lewej strony a choroby nerek

Ból nerek zwykle odczuwany jest w dolnej części pleców, ale może promieniować także do podżebrzy czy pachwin. Ból może być wywołany stanem zapalnym nerek np. śródmiąższowe zapalenie nerek, odmiedniczkowe zapalenie nerek czy kłębuszkowe zapalenie nerek. Objawy mogą obejmować tępy lub skurczowy ból, gorączkę, dreszcze oraz problemy z oddawaniem moczu. 

Kamienie nerkowe mogą przez długi czas nie powodować żadnych objawów, stopniowo rosnąc i wypełniając miedniczkę nerkową, co prowadzi do tępego bólu pleców, mylonego często z problemami kręgosłupa. Typowym objawem kamicy nerkowej jest kolka nerkowa – nagły, bardzo silny ból. Kolka występuje, gdy kamień przemieszcza się z nerki do moczowodu, powodując jego podrażnienie lub zatkanie. Ból jest ostry i kurczowy, lokalizuje się w okolicy nerki lub dolnej części brzucha, promieniując do pachwiny. Towarzyszą mu często nudności i wymioty, a mocz może zawierać krew. Małe kamienie (poniżej 5 mm) szybko przesuwają się do pęcherza, a ból ustępuje po przyjęciu leków przeciwbólowych. Większe kamienie mogą powodować długotrwały ból i wymagać interwencji urologicznej.

Ból żeber a zapalenie płuc

Zapalenie płuc objawia się kaszlem, często z odkrztuszaniem ropnej plwociny, bólem w klatce piersiowej, który zazwyczaj występuje w bocznych częściach klatki piersiowej i nasila się przy głębokim oddechu lub kaszlu. U części pacjentów pojawia się również duszność. Ponadto zwykle występują objawy ogólnoustrojowe, takie jak dreszcze, poty, bóle mięśniowe oraz gorączka (powyżej 38°C). W przypadku zapalenia dolnego lewego płata płuca pojawić się może kłujący ból pod lewym żebrem.

Ból żeber w ciąży

Ból żeber w ciąży może wynikać z kilku czynników, w tym z powiększającej się macicy, która przesuwa narządy wewnętrzne w stronę żeber oraz z działania hormonów, które wpływają na zmianę postawy ciała. Przesunięcie środka ciężkości i powiększające się piersi mogą dodatkowo obciążać ten obszar ciała, a przyjmowanie niewygodnych pozycji siedzących w późniejszej ciąży może nasilać dolegliwości. Objawy towarzyszące bólowi żeber obejmują trudności w oddychaniu, ból przy głębokim wdechu, ograniczoną ruchomość w odcinku piersiowym kręgosłupa, zaburzenia snu oraz tendencję do przyjmowania postawy "zamkniętej klatki piersiowej".

Diagnostyka bólu brzucha

Diagnostyka bólu pod lewym żebrem obejmuje wywiad medyczny oraz w razie potrzeby badania laboratoryjne i obrazowe. Podczas wywiadu lekarskiego istotne jest określenie kilku kluczowych cech bólu, takich jak:

• miejsce jego występowania, 
• rodzaj bólu (czy jest ostry, czy przewlekły), 
• moment, w którym się pojawia, 
• czynniki, które mogą nasilać dolegliwości, 
• intensywność bólu ( silny, umiarkowany, czy łagodny), 
• charakter bólu (rozlany, kłujący, tępy, kurczowy, kolkowy, gniotący, palący). 

W zależności od wyników wywiadu lekarz może zlecić wykonanie różnych badań, takich jak badania krwi, oraz badania obrazowe, na przykład USG, tomografię komputerową (TK) czy rentgen. W diagnostyce problemów układu pokarmowego często stosuje się również badania endoskopowe, takie jak gastroskopia czy kolonoskopia.

Ból po lewej stronie brzucha - leczenie

Ból brzucha z lewej strony może być spowodowany przez wiele różnych schorzeń. Należy skonsultować się z lekarzem, który dobierze odpowiednie metody diagnostyczne, aby wykryć podłoże problemu i zaproponuje najlepszą metodę leczenia.

Przypisy

1. Gajewski P. Interna Szczeklika. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2022.
2. Bręborowicz G. H. Położnictwo i ginekologia Tom 1-2. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2020.
3. Silverthorn, Dee Unglaub. Fizjologia człowieka. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2018. 
4. Badowska-Kozakiewicz. Fizjologia człowieka w zarysie. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2019.