Leki na ból głowy o różnym podłożu
Tabletki przeciwbólowe z różnymi substancjami czynnymi wpływają na złagodzenie dolegliwości w przebiegu wielu rodzajów bólów głowy. Wśród nich można wyróżnić:
- leki na migrenowe bóle głowy - a więc na charakterystyczny rodzaj bólu, pojawiający się z poprzedzającą go aurą (lub bez) o dużej intensywności oraz z innymi objawami towarzyszącymi - w tym ze światłowstrętem, nudnościami i wymiotami, osłabieniem organizmu oraz z utrudnioną koncentracją. Z lekami na migrenę (najpopularniejsze z nich to tryptany) nie warto czekać - pacjenci doświadczający takich stanów powinni jak najszybciej sięgnąć po tabletkę przeciwbólową, by uniknąć narastania poziomu intensywności objawów;
- leki na bóle głowy o charakterze klasterowym - a więc intensywne bóle kumulujące się w jednym miejscu - najczęściej po jednej stronie głowy, w okolicach skroni i oczodołu. Przyczyny klasterowych połów głowy nie są do końca poznane, jednak wiadomo, że pojawiają się one w formach napadów - trwających od kilkunastu minut do nawet kilku godzin. Niestety, nie istnieją leki na klasterowe bóle głowy - w napadach stosuje się tradycyjne tabletki z ibuprofenem, paracetamolem lub innymi substancjami z grupy NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne). Czasem lekarz zaleca terapię czystym tlenem - wówczas pacjent musi zakupić butlę i specjalną maseczkę do podawania tlenu podczas trwania bólu;
- leki na napięciowe bóle głowy - czyli bóle, których powstawanie powiązane jest ze stresem odczuwanym przez organizm. Stres ten może pojawiać się w wyniku choroby (zarówno psychicznej jak i fizycznej), kłopotów w pracy lub w życiu prywatnym oraz przy innych, codziennych trudnościach. Dla napięciowych bólów głowy charakterystyczne są objawy towarzyszące - w tym sztywność karku, ból barków i wrażenie usztywnienia górnej części ciała. Mimo, iż leki na napięciowy ból głowy zdecydowanie przynoszą ulgę w jego epizodach, to warto odkryć przyczynę napięć i zająć się jej zniwelowaniem.
Wymienione powyżej rodzaje leków i tabletek przeciwbólowych nie obejmują oczywiście wszystkich preparatów, działających także na wysiłkowe, śródsenne czy kaszlowe bóle głowy. Więcej informacji o typach tej dolegliwości znajduje się w tekście Ból głowy - przyczyny, rodzaje bólu głowy, leczenie.
Substancje przeciwbólowe na migreny i inne bóle głowy
Leki na ból głowy mogą zawierać różne substancje czynne - a każda z nich prezentuje innych schemat działania, dawkowania oraz stanowi remedium na inny rodzaj bólu. Wśród najpopularniejszych substancji przeciwbólowych, stosowanych w lekach na ból głowy, wyróżnia się:
- niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ). Do tej kategorii należy wiele substancji - są to między innymi ibuprofen, ketoprofen, naproksen czy nimesulid. Niektóre leki przeciwbólowe obecne w kategorii NLPZ dostępne są bez recepty, inne można otrzymać jedynie z przepisu lekarza. Zwykle stosuje się je w epizodycznych bólach głowy, a także w bólach o charakterze klasterowym czy w klasycznych migrenach;
- kwas acetylosalicylowy (ASA, potocznie określany mianem aspiryny). Co prawda kwas acetylosalicylowy należy także do wspomnianych wcześniej niesteroidowych leków przeciwzapalnych, jednak warto wyróżnić go w osobnej kategorii z uwagi na jego równoległe działanie przeciwzakrzepowe - zmniejszające ryzyko wystąpienia zawału serca;
- paracetamol - który wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, ale jednocześnie - w przeciwieństwie do NLPZ - nie działa silnie przeciwzapalnie. Ma bardzo dobry profil bezpieczeństwa, a w bólach głowy i innych dolegliwościach mogą go stosować kobiety w ciąży i karmiące piersią;
- tryptany - jest to kategoria leków na migrenowe bóle głowy. Nie leczą tej dolegliwości, jednak dzięki swojemu działaniu sprzyjającym kurczeniu naczyń znajdujących się wewnątrz czaszki, są w stanie przerwać atak migrenowy. Do tryptanów zalicza się takie substancje, jak sumatryptan czy zolmitryptan (w większości są dostępne na receptę);
- opioidy (w tym kodeina, tramadol, fentanyl, morfina i inne) - są dostępne wyłącznie z przepisu lekarza. Podaje się je zwykle pacjentom z chronicznym bólem głowy towarzyszącym chorobom nowotworowym lub innym, ciężkim schorzeniom.
Dostępne rodzaje leków na ból głowy - który wybrać dla siebie?
Różne rodzaje leków na migrenę czy na bóle głowy dostępne są w wielu formułach - odpowiadających pacjentom z różnymi potrzebami i preferencjami dotyczącymi postaci przyjmowanych preparatów. Wśród nich można wyróżnić:
- klasyczne, twarde tabletki przeciwbólowe (możliwie ze zwężaniami ułatwiającymi ich dzielenie) - w wersji powlekanej i niepowlekanej;
- twarde kapsułki na ból głowy - łatwe w połykaniu, zwykle niewielkich rozmiarów;
- miękkie kapsułki na ból głowy - również łatwe w połykaniu z charakterystyczną, żelową otoczką (często są to leki z ibuprofenem);
- tabletki musujące do rozpuszczania w wodzie - łatwe do przyswojenia i szybko wchłaniające się w przewodzie pokarmowym;
- proszki przeciwbólowe w saszetkach - także do samodzielnego sporządzania roztworu z wodą.
Warto tutaj dodać, że tabletki przeciwbólowe - w tym leki na ból głowy - są ważnym elementem domowej apteczki. Wynika to z faktu, że najpopularniejsze z nich - z paracetamolem lub z kategorii niesteroidowych leków przeciwzapalnych - są tak naprawdę uniwersalnym wyborem, sprawdzającym się nie tylko w łagodzeniu bólów głowy, ale również w znoszeniu bólu mięśni, stawów, kości, bólu zęba czy pleców lub gorączki - w przebiegu infekcji.