Stan podgorączkowy – przyczyny, czym jest? Co go odróżnia od gorączki?

Stan podgorączkowy to wzrost temperatury ciała powyżej 37,1ºC, lecz nie przekraczającej 38°c. Zazwyczaj pojawia się w przebiegu infekcji. Nie należy go zbijać lekami przeciwgorączkowymi, ponieważ jest objawem mobilizacji układu odpornościowego do walki z chorobą.

Jak prawidłowo mierzyć temperaturę ciała?

Metoda pomiaru temperatury ciała zależy od wieku pacjenta oraz miejsca wykonywania pomiaru. Najczęściej stosowaną techniką jest pomiar pod pachą. Używa się do tego celu termometru elektronicznego lub szklanego. Końcówkę termometru należy umieścić w dole pachowym i delikatnie dociskać ramieniem, tak aby skóra cały czas przylegała do urządzenia. Czas pomiaru jest zależny od termometru, jednak najczęściej wynosi od 5-8 minut. Prawidłowa ciepłota ciała w dole pachowym wynosi 36,6 ºC. Pomiar temperatury w ustach uznaje się za dokładniejszy niż pod pachą. Właściwa temperatura mierzona w ustach wynosi 36,8 ºC. W celu wykonania pomiaru, końcówkę termometru należy odkazić i umieścić pod językiem na kilka minut. Za najdokładniejszą metodę pomiaru uznaje się badanie temperatury ciała w odbycie. Do pomiaru pacjent powinien być ułożony na boku. Na końcówkę termometru można nałożyć wazelinę lub oliwkę, a następnie wsunąć ją w odbyt. Prawidłowa temperatura w odbycie jest nieznacznie wyższa i wynosi 37.1 ºC. Ten sposób jest najczęściej używany u dzieci do 5 roku życia. Obecnie dostępne są także termometry bezdotykowe, które można wykorzystywać do pomiaru temperatury zarówno u najmłodszych, jak i u dorosłych.

Stan podgorączkowy – przyczyny

Stan podgorączkowy może mieć wiele przyczyn. Najczęstszą jest przeziębienie, któremu towarzyszą objawy takie jak wodnisty katar, ból gardła, pokasływanie, uczucie zatkanego nosa i drapania w gardle. Objawy ustępują zwykle po kilku dniach. Stan podgorączkowy dość często pojawia się w przebiegu infekcji dolnych dróg oddechowych (np. zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc). W ich przebiegu pojawia się uporczywy kaszel, zazwyczaj wilgotny. Podwyższona temperatura ciała występuje także w przebiegu zakażenia układu moczowego, zapaleniu ucha środkowego, nieuregulowanej nadczynności tarczycy, nieswoistych zapaleniach jelit. Przewlekły stan podgorączkowy bez występujących objawów wskazujących na infekcję może świadczyć o toczącym się procesie nowotworowym lub początkach choroby autoimmunologicznej.

Gdy pojawi się stan podgorączkowy, który utrzymuje się ponad tydzień i nie towarzyszą mu objawy charakterystyczne dla przeziębienia wymaga należy udać się do lekarza, ponieważ może świadczyć o poważnej chorobie i wymagać odpowiedniego leczenia.

Stan podgorączkowy i gorączka - co je odróżnia?

Gorączka jest stanem podwyższonej temperatury ciała z zachowaniem mechanizmów termoregulacji przystosowanych do utrzymania temperatury ciała na wyższym poziomie. Wynika z przestrojenia ośrodka termoregulacji znajdującego się w podwzgórzu. Najczęściej wywołana jest przez pirogeny zewnątrzpochodne (egzogenne) np. składowe wirusów, bakterii, pierwotniaków oraz kompleksy antygen-przeciwciało. Stymulują one uwolnienie pirogenów wewnątrzpochodnych, które w wyniku różnych procesów prowadzą do zwiększonej syntezy prostaglandyn prozapalnych i przestrojenia ośrodka termoregulacyjnego. Gorączkę diagnozuje się, gdy temperatura ciała przekracza 38 stopni Celcjusza. Gorączce towarzyszy uczucie zimna, dreszcze, zwiększona potliwość, ocieplenie i rumień skóry. Gorączka może mieć podłoże zakaźne (wirusowe, bakteryjne, grzybicze, pasożytnicze), nowotworowe, immunologiczne, metaboliczne.

Gorączka, w przeciwieństwie do stanu podgorączkowego, powinna być obniżana farmakologicznie. W aptekach dostępne są leki bez recepty na gorączkę takie jak np. paracetamol, ibuprofen, aspiryna (kwas acetylosalicylowy). Występują w formie kapsułek, tabletek, syropów i proszku do sporządzania roztworu doustnego. Wśród domowych sposobów na gorączkę można wymienić picie soku z brzozy oraz naparów ziołowych o działaniu napotnym (np. z kwiatów lipy, owoców bzu czarnego), wykonywanie zimnych okładów oraz postawienie baniek na plecy. Podczas trwania gorączki pamiętać należy o odpowiednim nawadnianiu osoby chorej i odpoczynku.

Krótkotrwały stan podgorączkowy nie jest niebezpieczny. Najczęściej świadczy o infekcji. Natomiast utrzymujący się stan podgorączkowy zawsze należy skonsultować z lekarzem, ponieważ może być objawem poważniejszej choroby.

Przypisy

1. Kanikowska, Dominika; Witowski, Janusz. Patofizjologia. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2018.
2. Diagnostyka różnicowa objawów chorobowych. Red. Kokot, Franciszek . Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2007
3. Korbut, Ryszard. Farmakologia. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2017
4. Affronti, M., et al. "Low‐grade fever: How to distinguish organic from non‐organic forms."International journal of clinical practice 3 (2010): 316-321.