Mounjaro - co to za lek? Jak działa Mounjaro i czy jest lepszy od Ozempicu? Jakie są skutki uboczne i przeciwwskazania do stosowania Mounjaro?

Czym jest lek Mounjaro?

Mounjaro to nowoczesny lek stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2. Zawiera substancję czynną tirzepatyd, który jest długo działającym podwójnym agonistą receptorów GIP i GLP-1. Działa selektywnie na te receptory, co pomaga skutecznie regulować stężenie glukozy we krwi oraz kontrolować masę ciała. Mounjaro dostępne jest w postaci roztworu do wstrzykiwań i podaje się je podskórnie raz w tygodniu. Trizepatyd nie tylko poprawia kontrolę glikemii, ale także zmniejsza apetyt, co może prowadzić do zmniejszenia masy ciała. Jest to lek na receptę, stosowany jako uzupełnienie diety i aktywności fizycznej, aby ułatwić kontrolę cukrzycy.

Jak działa Mounjaro?

Tirzepatyd, substancja czynna leku Mounjaro, wykazuje wysokie powinowactwo do receptorów GIP i GLP-1, które znajdują się m.in. w trzustce, jelitach, sercu, naczyniach krwionośnych, nerkach, adipocytach i komórkach układu immunologicznego. Pobudzając te receptory, lek wpływa na wydzielanie insuliny oraz regulację poziomu cukru we krwi, szczególnie po posiłku. Związek ten zwiększa wrażliwość komórek β trzustki na glukozę. Działanie na receptory GIP jest porównywalne z naturalnym hormonem GIP, natomiast wpływ na receptory GLP-1 jest nieco słabszy. Mounjaro oddziałuje także na obszary mózgu odpowiedzialne za uczucie sytości i kontrolę apetytu, co pomaga zmniejszyć ilość spożywanego jedzenia i ograniczyć chęć na wysokokaloryczne produkty. Lek poprawia metabolizm tłuszczów, zwiększa wychwyt glukozy i redukuje masę tkanki tłuszczowej. Z tego powodu wykorzystywany jest u pacjentów z cukrzycą w celu kontroli masy ciała. Dzięki wydłużonemu okresowi półtrwania (około 5 dni), wystarczy stosować go raz na tydzień, a biodostępność po podaniu podskórnym wynosi aż 80%.

Wskazania do stosowania leku Mounjaro

Mounjaro jest przeznaczone dla dorosłych pacjentów z cukrzycą typu 2, u których dotychczasowe leczenie (np. dieta, ćwiczenia, inne leki przeciwcukrzycowe) nie daje wystarczających efektów. Może być stosowane samodzielnie lub w połączeniu z innymi lekami, w tym insuliną. Poza leczeniem cukrzycy, Mounjaro wykazuje także skuteczność w kontroli masy ciała. Z tego powodu u niektórych pacjentów zalecane jako uzupełnienie diety o obniżonej kaloryczności i zwiększonej aktywności fizycznej u osób dorosłych z otyłością (BMI ≥30) lub nadwagą (BMI ≥27) w przypadku współistniejących schorzeń takich jak nadciśnienie, zaburzenia lipidowe, bezdech senny, choroby sercowo-naczyniowe czy stan przedcukrzycowy. Jednak jego podstawowym zastosowaniem, które jest zawarte w ulotce, to leczenie cukrzycy typu 2.

Sprawdź również: Leczenie otyłości i nadwagi (odchudzanie dietą, farmakologiczne leczenie otyłości, operacje bariatryczne). Nadwaga i otyłość jako choroby cywilizacyjne - jak zwalczać przyczyny otyłości?.

Mounjaro a cukrzyca typu 2

Mounjaro to innowacyjny lek stosowany w leczeniu cukrzycy typu 2, który jest podwójnym agonistą receptorów GIP i GLP-1, co oznacza, że działa na dwa różne szlaki regulujące gospodarkę węglowodanową w organizmie. Dzięki temu Mounjaro skutecznie obniża poziom glukozy we krwi zarówno na czczo, jak i po posiłkach, stymulując wydzielanie insuliny tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przeciwieństwie do niektórych starszych leków, które mogą powodować gwałtowne spadki cukru (hipoglikemię), Mounjaro działa bardziej fizjologicznie i bezpiecznie. Dodatkowo, jego działanie obejmuje także hamowanie wydzielania glukagonu - hormonu, który podnosi poziom cukru we krwi, co wspomaga lepszą kontrolę glikemii.

Mounjaro a otyłość

Oprócz działania przeciwcukrzycowego, Mounjaro wykazuje skuteczność w redukcji masy ciała, co czyni go obiecującym lekiem dla osób z nadwagą i otyłością. Mechanizm działania leku obejmuje modulację metabolizmu tłuszczów oraz wpływ na ośrodki w mózgu odpowiedzialne za kontrolę łaknienia. Tirzepatyd zmniejsza apetyt, zwiększa uczucie sytości po posiłku i redukuje ochotę na wysokokaloryczne produkty bogate w cukier i tłuszcz. Dodatkowo, wpływa na adipocyty (komórki tłuszczowe), regulując ich zdolność do magazynowania i rozkładania tłuszczów, co sprzyja efektywnemu spalaniu tkanki tłuszczowej. W badaniach klinicznych wykazano, że osoby stosujące Mounjaro osiągały znaczną utratę masy ciała, przy czym redukcja ta wynikała głównie z utraty tkanki tłuszczowej, a nie mięśniowej. Ze względu na te właściwości, lek jest wskazany w leczeniu otyłości u osób z BMI powyżej 30 lub u osób z nadwagą (BMI ≥27), jeśli towarzyszą jej inne schorzenia, takie jak nadciśnienie, cukrzyca czy choroby sercowo-naczyniowe.

Mounjaro roztwór do wstrzykiwań - jak stosować?

Lek Mounjaro podaje się we wstrzyknięciu podskórnym raz w tygodniu. Miejscem iniekcji mogą być powłoki brzuszne, udo lub górna część ramienia. W przypadku, gdy inna osoba wykonuje zastrzyk, można go również podać w tylną część ramienia. Zaleca się rotacyjne zmienianie miejsca iniekcji, aby uniknąć podrażnień skóry. Przed wykonaniem zastrzyku należy upewnić się, że roztwór jest klarowny i bezbarwny oraz nie zawiera widocznych cząstek stałych. Przed podaniem leku zaleca się dokładne umycie rąk oraz zdezynfekowanie miejsca wkłucia. Po iniekcji zużyty wstrzykiwacz należy wyrzucić do specjalnego pojemnika na odpady medyczne.

Lek Mounjaro jest dostępny w kilku dawkach, które lekarz dobiera indywidualnie do potrzeb pacjenta. Dostępne opcje to:

• 2,5 mg mg tirzepatydu
• 5 mg
• 7,5 mg
• 10 mg
• 12,5 mg
• 15 mg

Zazwyczaj terapia rozpoczyna się od najniższej dawki (2,5 mg), którą stosuje się przez cztery tygodnie. Następnie lekarz może stopniowo zwiększać dawkę, w zależności od reakcji organizmu pacjenta oraz skuteczności leczenia. Maksymalna dopuszczalna dawka to 15 mg raz w tygodniu.

Mounjaro a Ozempic

Mounjaro i Ozempic to dwa nowoczesne leki stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz redukcji masy ciała. Oba należą do grupy leków inkretynowych, które wpływają na regulację poziomu glukozy we krwi i kontrolę apetytu. Mounjaro zawiera tirzepatyd, natomiast Ozempic bazuje na semaglutydzie - obie substancje aktywują receptor GLP-1, ale Mounjaro dodatkowo działa na receptor GIP. Zarówno Mounjaro, jak i Ozempic są lekami podawanymi raz w tygodniu w postaci zastrzyków podskórnych.

Wśród cech wspólnych obu leków wymienić można:

• Pobudzają receptory GLP-1, co prowadzi do zwiększonego wydzielania insuliny w odpowiedzi na podwyższony poziom cukru we krwi. Dzięki temu leki pomagają kontrolować poziom glukozy bez ryzyka nadmiernej hipoglikemii 
• Hamują wydzielanie glukagonu, czyli hormonu, który podnosi poziom cukru we krwi, co skutkuje lepszą stabilizacją glikemii 
• Wpływają na ośrodki głodu w mózgu, zmniejszając apetyt i zwiększając uczucie sytości, co pomaga w redukcji masy ciała 
• Są podawane raz w tygodniu w postaci wkłucia podskórnego 

Najważniejsza różnica między tymi lekami wynika z ich mechanizmu działania. Ozempic (semaglutyd) jest agonistą jedynie receptora GLP-1, natomiast Mounjaro (tirzepatyd) działa zarówno na receptor GLP-1, jak i receptor GIP. Receptor GIP, który jest aktywowany przez Mounjaro, odgrywa kluczową rolę w metabolizmie tłuszczów i regulacji łaknienia. Dzięki temu Mounjaro może wykazywać większą skuteczność w redukcji masy ciała niż Ozempic. Dodatkowe działanie na receptor GIP sprawia również, że Mounjaro może skuteczniej regulować poziom cukru we krwi w porównaniu do Ozempicu. Pacjenci przyjmujący tirzepatyd częściej osiągają wartości glikemii w normie, a ich poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1c) spada w większym stopniu niż u pacjentów stosujących semaglutyd.

Przeczytaj także: Saxenda - wskazania do przyjmowania, efekty, skutki uboczne przyjmowania leku na odchudzanie.

Jak dawkować Mounjaro?

Lek Mounjaro należy stosować zgodnie z zaleceniami lekarza. Podaje się go we wstrzyknięciu podskórnym w powłoki brzuszne, udo lub górną część ramienia. Zalecana dawka początkowa to 2,5 mg raz w tygodniu przez cztery tygodnie. Następnie dawka jest zwiększana do 5 mg raz w tygodniu. W razie potrzeby lekarz może stopniowo zwiększać dawkę co najmniej co 4 tygodnie, maksymalnie do 15 mg tygodniowo. Lek można stosować o dowolnej porze dnia, niezależnie od posiłków. Zaleca się podawanie go w tym samym dniu tygodnia, a w razie konieczności można zmienić termin, pod warunkiem zachowania odstępu co najmniej 3 dni między dawkami.

Mounjaro - skutki uboczne

Najczęstsze działania niepożądane Mounjaro to dolegliwości żołądkowo-jelitowe takie jak nudności, biegunka, wymioty, ból brzucha i zaparcia. Często występują także reakcje nadwrażliwości (np. pokrzywka), zawroty głowy, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, wzdęcia, choroba refluksowa przełyku, wypadanie włosów oraz uczucie zmęczenia. Wśród rzadszych skutków ubocznych wymienia się hipoglikemię, zaburzenia smaku, kamicę żółciową, zapalenie pęcherzyka żółciowego, ostre zapalenie trzustki i reakcje w miejscu wstrzyknięcia. Sporadycznie mogą wystąpić poważne reakcje alergiczne takie jak anafilaksja czy obrzęk naczynioruchowy.

Mounjaro - interakcje z lekami

Tirzepatyd, substancja czynna Mounjaro, może opóźniać opróżnianie żołądka, co wpływa na szybkość wchłaniania niektórych leków doustnych. Zaleca się monitorowanie pacjentów stosujących leki o wąskim indeksie terapeutycznym takie jak warfaryna czy digoksyna, zwłaszcza podczas rozpoczynania terapii i zmiany dawki. W przypadku doustnych środków antykoncepcyjnych Mounjaro może zmniejszyć ich maksymalne stężenie we krwi, ale nie wymaga to zmiany dawkowania.

Przeciwwskazania - kiedy nie stosować leku Mounjaro?

Mounjaro nie powinno być stosowane w okresie ciąży ani przez kobiety w wieku rozrodczym, które nie stosują skutecznej antykoncepcji. Jeśli pacjentka planuje ciążę, należy odstawić lek co najmniej miesiąc wcześniej. Nie wiadomo, czy lek przenika do mleka matki, dlatego w czasie karmienia piersią należy rozważyć jego odstawienie. Ostrożność zaleca się u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek i wątroby. Lek nie jest przeznaczony dla dzieci poniżej 18 roku życia.

Mounjaro - najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy lek Mounjaro jest bezpieczny?

Mounjaro (tirzepatyd) jest lekiem, którego bezpieczeństwo zostało ocenione w dużych badaniach klinicznych, głównie u pacjentów z cukrzycą typu 2. Jak każdy lek, może powodować działania niepożądane, najczęściej ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty czy biegunka. U większości pacjentów objawy te mają charakter przejściowy i zmniejszają się wraz z kontynuacją leczenia. O bezpieczeństwie terapii zawsze decyduje lekarz, który uwzględnia stan zdrowia pacjenta, choroby współistniejące i inne przyjmowane leki.

Co jest lepsze – Ozempic czy Mounjaro?

Nie można jednoznacznie stwierdzić, który lek jest „lepszy”, ponieważ Ozempic i Mounjaro różnią się mechanizmem działania i wskazaniami. Mounjaro działa jednocześnie na receptory GIP i GLP-1, co u części pacjentów może przekładać się na większą redukcję masy ciała i lepszą kontrolę glikemii. Ozempic zawiera semaglutyd i ma dłuższą historię stosowania oraz dobrze poznany profil bezpieczeństwa. Wybór leku powinien być zawsze indywidualny i dokonany przez lekarza.

Ile chudnie się po Mounjaro?

Utrata masy ciała podczas stosowania Mounjaro jest bardzo indywidualna i zależy od dawki, stylu życia oraz wyjściowej masy ciała. W badaniach klinicznych pacjenci tracili średnio od kilku do kilkunastu procent masy ciała w ciągu kilkunastu miesięcy terapii. Najlepsze efekty obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu diety i zwiększeniu aktywności fizycznej. Lek nie gwarantuje jednak takich samych rezultatów u wszystkich osób.

Ile kosztuje kuracja Mounjaro?

Koszt kuracji Mounjaro jest wysoki i może stanowić istotne obciążenie finansowe dla pacjenta. Cena zależy od dawki leku oraz długości terapii i w praktyce oznacza wydatek rzędu kilkuset do ponad 2 tysięcy złotych miesięcznie. Ponieważ jest to lek stosowany przewlekle, całkowity koszt leczenia może być znaczący. Dokładne ceny mogą się różnić w zależności od apteki i dostępności preparatu.

Czy Mounjaro jest refundowane przez NFZ?

Obecnie Mounjaro nie jest objęte refundacją Narodowego Funduszu Zdrowia w Polsce. Oznacza to, że pacjenci muszą pokrywać pełny koszt leczenia z własnych środków. Refundacja leków zależy od decyzji administracyjnych i może ulec zmianie w przyszłości. Aktualne informacje w tym zakresie najlepiej sprawdzać w oficjalnych komunikatach NFZ lub konsultować z lekarzem.

Przypisy

1. Indeks leków; www.pharmindex.pl ; dostęp 14.03.2025
2. Charakterystyka produktu leczniczego Mounjaro ; https://ec.europa.eu/health/documents/community-register/ ; dostęp 14.03.2025
3. Lang, Katharine. "Ozempic v Mounjaro: what is the difference between semaglutide and tirzepatide?." bmj 388 (2025).
4. Bąk‐Sosnowska M., Białkowska M., Bogdański P., Chomiuk T., Dobrowolski P., Gałązka‐Sobotka M., Holecki M., Jankowska‐Zduńczyk A., Jarosińska A., Jezierska M., Kamiński P., Kłoda K., Kręgielska‐Narożna M., Kuryłowicz A., Lech M., Major P., Mamcarz A., Mastalerz‐Migas A., Matyjaszek‐Matuszek B., Ostrowska L., Piwońska‐Solska B., Płaczkiewicz‐Jankowska E., Prejbisz A., Stachowska E., Stelmach‐Mardas M., Szeliga J., Szulińska M., Tarnowski W., Tomasiewicz K., Tomasik T., Tomiak E., Walczak M., Wyleżoł M., Żak‐Gołąb A.: Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2024 – stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości. Med. Prakt. wyd. specj.; wrzesień 2024: 1–116