Mgła mózgowa po COVID-19 - czym jest i jak sobie radzić z mgłą covidową?

UWAGA: Covid-19 jest nową i nie do końca poznaną chorobą, a informacje zawarte w tym artykule mogą być wkrótce nieaktualne. Wraz z rozwojem wiedzy na temat wirusa i następstw jego działań informacje na temat choroby związanej z koronawirusem lub powikłań po tej chorobie będą szerzej znane lekarzem i osobom zainteresowanym tematem koronawirusa. 

Najczęstsze objawy COVID-19 to gorączka, kaszel, duszność i zmęczenie. Jednak objawy neurologiczne – te, które wpływają na mózg i układ nerwowy – są zgłaszane nawet u 25% osób, u których rozwinął się COVID-19. Utrzymująca się „mgła mózgowa” jest jednym z objawów neurologicznych, które często zgłaszają osoby z COVID-19. W niektórych przypadkach mgła mózgowa lub upośledzenie funkcji poznawczych może trwać wiele miesięcy po przejściu choroby.

Czym jest mgła mózgowa?

Zacznijmy od zrozumienia mgły mózgowej. Mgła mózgowa nie jest terminem medycznym ani naukowym; jest używany przez osoby, aby opisać, jak się czują, gdy ich myślenie jest powolne, rozmyte i nieostre.

Wszyscy od czasu do czasu doświadczamy tego uczucia. Być może nie mogłeś jasno myśleć, gdy zachorowałeś na grypę lub inną chorobę. Może byłeś opóźniony i myślałeś ospale, bo wydawało ci się, że jest druga w nocy. W każdym przypadku prawdopodobnie po prostu czekałeś na powrót do normy, niezależnie od tego, czy oznaczało to wyzdrowienie z choroby, dostosowanie się do nowej strefy czasowej, czy też czekanie na ustąpienie skutków ubocznych leku.

Ale co, jeśli twoje myślenie nie wróci do normy?

Czym jest „covidowa” mgła mózgowa?

Typowy pacjent, u którego doszło do rozwoju mgły mózgowej opisuje swój stan jako nieustępujące zmaganie się z „wyzwaniami poznawczymi” od czasu wyzdrowienia. Lekarze przeprowadzają różnego rodzaju badania i serię testów. Badania i testy nie wskazują, ale problemy poznawcze u takich pacjentów pozostają. Część osób, która przebyła chorobę związaną z COVID-19 wyzdrowiała już, ale nadal czują, że ich myślenie i pamięć nie wróciły do normy.

Objawy mgły mózgowej

Objawy mgły mózgowej mogą obejmować:

• problemy z pamięcią
• brak jasności umysłu
• słaba koncentracja
• bóle głowy
• dezorientacja

Niektórzy ludzie po przechorowaniu na COVID-19, zgłaszają mgłę mózgową, która trwa tygodnie, a nawet miesiące po ustąpieniu innych objawów – takich jak kaszel, zmęczenie lub gorączka.

Koronawirus a układ nerwowy – konsekwencje przechorowania

Naukowcy wciąż badają potencjalną przyczynę mgły mózgowej u osób, które miały COVID-19. Uważa się, że rolę mogą odgrywać zarówno czynniki fizjologiczne, jak i psychologiczne.

Uważa się, że nowy koronawirus, który powoduje COVID-19, znany jako SARS-CoV-2, zwykle rozprzestrzenia się poprzez bliski kontakt z osobą zakażoną. Kropelki z układu oddechowego tej osoby mogą dostać się do twojego ciała przez nos, usta lub oczy.

Ocena licznych przypadków klinicznych wykazała, że u niektórych osób z COVID-19 rozwijają się komplikacje, takie jak zmieniona świadomość lub encefalopatia. Encefalopatia to ogólny termin odnoszący się do uszkodzenia lub choroby mózgu. Badanie ze stycznia 2021 r. wykazało podwyższony poziom cytokin zapalnych w płynie otaczającym mózg człowieka kilka tygodni po zakażeniu COVID-19. Cytokiny to cząsteczki wytwarzane przez układ odpornościowy, które pobudzają stan zapalny. Zapalenie mózgu utrudnia komunikację między neuronami. Może to być jeden z czynników przyczyniających się do mgły mózgowej.

Naukowcy zidentyfikowali również zmiany mikrostrukturalne w hipokampie i innych obszarach mózgu po COVID-19. Uważają, że te zmiany mogą również przyczyniać się do upośledzenia funkcji poznawczych.

COVID-19 a zdrowie psychiczne?

Potrzebujemy więcej badań, które rozróżniają objawy neurologiczne i psychologiczne, ale badają je w połączeniu, abyśmy mogli zrozumieć, w jaki sposób łączą się i wchodzą w interakcje. Jedno z największych badań, w których zbadano oba te czynniki, retrospektywna ocena opublikowana w The Lancet na początku tego miesiąca, zgromadziła wyniki zdrowotne prawie 240 000 pacjentów z Covid-19 – zgłoszone w okresie sześciu miesięcy – i przeanalizowała ich krzyżowo z osobami, które przeżyły inne choroby układu oddechowego. W porównaniu z grypą naukowcy odkryli, że ich badani byli o 44 procent bardziej narażeni na wystąpienie powikłań neurologicznych lub psychiatrycznych. Większość z tych pacjentów cierpiała na zaburzenia psychiczne, takie jak depresja lub lęk, podczas gdy osoby z ciężką chorobą częściej doświadczały demencji i udaru mózgu.

Sprawdź również: Depresja sezonowa (choroba afektywna sezonowa, SAD, jesienna depresja). Czym jest depresja sezonowa i jak rozpoznać jej objawy?.

Mgła mózgowa – jak sobie radzić?

Pierwszą i najważniejszą rzeczą do zrobienia jest wizyta u lekarza i podzielenie się z nim wszystkimi utrzymującymi się objawami, których doświadczasz. Powinny one obejmować mgłę mózgową i inne objawy neurologiczne (takie jak osłabienie, drętwienie, mrowienie, utrata węchu lub smaku), a także problemy, takie jak duszność, kołatanie serca i nieprawidłowy mocz lub stolec. Aby pomóc usunąć mgłę mózgową, zaleca się wykonywanie wszystkich czynności, o których wiemy, że pomagają wszystkim w lepszym myśleniu i pamięci.

• Wykonuj ćwiczenia aerobowe - chociaż nie ma ustalonej „dawki” ćwiczeń, która poprawiłaby zdrowie mózgu, ogólnie zaleca się, abyś ćwiczył przez 30 minut dziennie, pięć dni w tygodniu.
• Jedz posiłki z diety śródziemnomorskiej - udowodniono, że zdrowa dieta obejmująca oliwę z oliwek, owoce i warzywa, orzechy i fasolę oraz produkty pełnoziarniste poprawia myślenie, pamięć i zdrowie mózgu.
• Unikaj alkoholu i narkotyków - daj swojemu mózgowi najlepszą szansę na wyleczenie, unikając substancji, które mogą na niego niekorzystnie wpływać.
• Śpij dobrze - sen to czas, w którym mózg i ciało mogą usuwać toksyny i pracować nad wyzdrowieniem.

Leczenie mgły mózgowej

Leczenie mgły mózgowej po przebyciu COVID-19 wymaga wdrożenia wielotorowego podejścia łączącego dietę, zmiany w stylu życia i wsparcie medyczne. Metody leczenia obejmują przede wszystkim suplementację witaminami z grupy B (B6, B9, B12) oraz niezbędnymi nienasyconymi kwasami tłuszczowymi omega-3, które mają właściwości przeciwzapalne - najlepsze źródła to ryby morskie, siemię lniane i olej lniany. Regularna aktywność fizyczna, nawet umiarkowana (zalecane 30 minut dziennie, 5 dni w tygodniu), poprawia krążenie krwi i wspomaga układ nerwowy. Odpowiednia ilość snu i redukcja stresu są ważne dla regeneracji mózgu. Pomocne w walce z mgłą mózgową są także techniki relaksacyjne takie jak medytacja i ćwiczenia oddechowe, które zmniejszają stres wpływający negatywnie na pamięć i koncentrację, a także zalecona przez lekarza suplementacja (obejmująca między innymi suplementy na poprawę pamięci i koncentracji czy preparaty na stres oraz suplementy wspierające zdrowy sen).

W przypadku neurologicznych objawów po COVID-19 takich jak zawroty głowy, zaburzenia koordynacji ruchowej czy uporczywe problemy poznawcze, należy skonsultować się z neurologiem w celu opracowania indywidualnego planu leczenia i terapii mgły mózgowej.

Mgła mózgowa po COVID-19 - podsumowanie

Mgła covidowa to jedno z najczęstszych powikłań po przebytym zakażeniu koronawirusem, objawiająca się problemami z koncentracją, zaburzeniami pamięci, zapominaniem, trudnościami w koordynacji ruchowej i dezorientacją. Objawy pocovidowej mgły mózgowej mogą utrzymywać się przez wiele miesięcy po wyzdrowieniu z COVID-19 i znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie, szczególnie w życiu zawodowym - w takich przypadkach mówimy o long COVID, czyli zespole objawów utrzymujących się długo po przebytej infekcji. Neurologiczne objawy po COVID-19 wynikają z zakażenia wirusem SARS-CoV-2, który wywołuje stan zapalny w mózgu, podwyższa poziom cytokin zapalnych i może prowadzić do trwałych zaburzeń funkcji poznawczych. Do dodatkowych powikłań po COVID-19 zalicza się zespół stresu pourazowego, zespół chronicznego zmęczenia oraz depresję. Powrót do zdrowia wymaga czasu i cierpliwości - ważne jest prowadzenie zdrowego stylu życia, zbilansowana dieta bogata w kwasy tłuszczowe omega-3 i witaminy z grupy B, regularna aktywność fizyczna oraz monitorowanie stanu zdrowia we współpracy z lekarzem.

Objawy neurologiczne po COVID-19, takie jak trudności z koncentracją i zaburzenia pamięci, są poważną jednostką chorobową wymagającą kompleksowego podejścia terapeutycznego. Odpowiednia suplementacja, zbilansowana dieta i regularna aktywność fizyczna mogą pomóc w walce z mgłą mózgową po przechorowaniu COVID-19 oraz pomóc w poprawie funkcji poznawczych. Wczesne wdrożenie zmiany stylu życia i współpraca z lekarzem mogą znacząco przyspieszyć powrót do zdrowia po przebytej infekcji COVID-19.

Mgła mózgowa po COVID - najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Co to jest mgła mózgowa po COVID?

Mgła mózgowa to potoczne określenie zaburzeń poznawczych, które mogą pojawić się po przebyciu COVID-19. Objawia się trudnościami z koncentracją, zapamiętywaniem informacji oraz spowolnieniem myślenia. Wiele osób opisuje to jako uczucie „zamglenia” umysłu lub problemy z wykonywaniem codziennych zadań wymagających skupienia. Objawy te mogą być elementem tzw. zespołu post-COVID.

Czy COVID powoduje permanentną mgłę mózgową?

U większości osób mgła mózgowa ma charakter przejściowy i stopniowo ustępuje w ciągu kilku tygodni lub miesięcy. Jednak u części pacjentów objawy mogą utrzymywać się dłużej, zwłaszcza jeśli przebieg choroby był ciężki. Trwałe problemy poznawcze zdarzają się rzadko, ale wymagają konsultacji lekarskiej i odpowiedniej diagnostyki. Wczesna rehabilitacja poznawcza i powrót do aktywności mogą pomóc w poprawie funkcjonowania mózgu.

Jakie są objawy mgły mózgowej?

Najczęstsze objawy to problemy z koncentracją, zapominanie prostych informacji oraz trudność w skupieniu uwagi na jednej czynności. Osoby z mgłą mózgową często odczuwają także spowolnienie myślenia i trudności w podejmowaniu decyzji. Mogą mieć problem z dobieraniem słów podczas rozmowy lub wykonywaniem złożonych zadań. Objawom tym często towarzyszy zmęczenie i obniżona wydajność umysłowa.

Jakie są objawy neurologiczne po COVID?

Po przebyciu COVID-19 mogą pojawić się różne objawy neurologiczne. Należą do nich bóle i zawroty głowy, zaburzenia pamięci oraz problemy z koncentracją. Niektórzy pacjenci zgłaszają również zaburzenia węchu i smaku, drętwienie kończyn czy problemy ze snem. Objawy te są często związane ze wspomnianym powyżej zespołem post-COVID.

Jak mogę stwierdzić, czy COVID spowodował u mnie uszkodzenie mózgu?

Jeśli po chorobie utrzymują się długotrwałe problemy z pamięcią, koncentracją lub koordynacją ruchową, warto skonsultować się z lekarzem. Specjalista może zlecić badania neurologiczne, testy funkcji poznawczych lub badania obrazowe mózgu. Takie badania pomagają ocenić, czy doszło do trwałych zmian neurologicznych. W większości przypadków objawy mają jednak charakter przejściowy i stopniowo ustępują.

Kiedy mija mgła mózgowa po COVID?

Czas trwania mgły mózgowej jest indywidualny i może wynosić od kilku tygodni do kilku miesięcy. U wielu osób objawy stopniowo zmniejszają się wraz z regeneracją organizmu. Ważną rolę odgrywa odpoczynek, odpowiednia ilość snu oraz stopniowy powrót do aktywności fizycznej i umysłowej. Jeśli objawy utrzymują się bardzo długo, warto skonsultować się z lekarzem.

Jak wyleczyć mgłę mózgową?

Nie istnieje jedna, konkretna metoda leczenia mgły mózgowej, ale można stosować różne sposoby wspierające regenerację mózgu. Pomocne są regularny sen, aktywność fizyczna oraz ćwiczenia stymulujące funkcje poznawcze. Ważna jest także zbilansowana dieta i ograniczenie stresu. W niektórych przypadkach lekarz może zalecić rehabilitację neurologiczną lub konsultację psychologiczną.

Jakie są długoterminowe skutki psychiczne COVID-19?

U części osób po COVID-19 mogą pojawić się problemy ze zdrowiem psychicznym. Najczęściej obserwuje się objawy lęku, obniżony nastrój lub zaburzenia snu. Niektórzy pacjenci zgłaszają także trudności z koncentracją i przewlekłe zmęczenie psychiczne. Wsparcie psychologiczne oraz stopniowy powrót do codziennych aktywności mogą pomóc w poprawie samopoczucia.

 Przypisy:

1. Nasserie T, Hittle M, Goodman SN. Assessment of the Frequency and Variety of Persistent Symptoms Among Patients With COVID-19: A Systematic Review. JAMA Network Open. 2021;4(5):e2111417-e2111417.
2. Harvard Health. (2021, March 8). What is COVID-19 brain fog — and how can you clear it? https://www.health.harvard.edu/blog/what-is-covid-19-brain-fog-and-how-can-you-clear-it-2021030822076
3. Technology Networks. (2021, May 28). Brain Fog and Other Symptoms Persist for Months After COVID-19 Infection. Neuroscience from Technology Networks. https://www.technologynetworks.com/neuroscience/news/brain-fog-and-other-symptoms-persist-for-months-after-covid-19-infection-349307
4. Yetman, D. (2021, March 17). What to Know About COVID-19 and Brain Fog. Healthline. https://www.healthline.com/health/covid-brain-fog
5. Haseltine, W. A. (2021, April 30). Understanding The Neurological And Psychological Effects Of Covid-19. Forbes. https://www.forbes.com/sites/williamhaseltine/2021/04/29/understanding-the-neurological-and-psychological-effects-of-covid-19/?sh=3209bde12090