Krew w kale – przyczyny, objawy choroby, badania na krew w kale

Krew w kale – przyczyny

Przyczyn obecności krwi w kale może być wiele. Jeśli jest widoczna pod postacią ciemnych, smolistych stolców podejrzewa się krwawienie z górnego odcinka układu pokarmowego – przełyku, żołądka, dwunastnicy. Występuje ono w przebiegu np. wrzodów żołądka lub dwunastnicy, żylaków przełyku, krwotocznego zapalenia błony śluzowej żołądka, raka żołądka, raka przełyku. Jeżeli w kale zaobserwujemy domieszkę jasnoczerwonej krwi, świadczy to o źródle krwawienia zlokalizowanym w dolnym odcinku przewodu pokarmowego np. żylaki odbytu, nowotwory jelita grubego, zapalenie uchyłków, choroby zapalne jelit - wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Leśniowskiego-Crohna. Może pojawić się również w przebiegu zakażenia bakteryjnego Clostridium difficile.

Czasami, krew w kalce pojawia się w trakcie trwania ciąży. Wynika to ze zwiększonego ryzyka wystąpienia hemoroidów. W przypadku nasilonych wymiotów ciężarnych może dojść do uszkodzenia przełyku, krwawienia i wystąpienia smolistych stolców.

O czym świadczy świeża krew w stolcu? Diagnostyka

W przypadku zauważenia domieszki krwi w stolcu, wizyta u lekarza jest konieczna. Przeprowadzi on badanie jelita grubego per rectum w celu wykrycia obecności np. guzków krwawniczych zewnętrznych. Może on także skierować na badania takie jak morfologia krwi, kolonoskopia, endoskopia kapsułowa, anoskopia, tomografia komputerowa. Przy podejrzeniu krwawienia z przewodu pokarmowego, jednak bez widocznej gołym okiem krwi w stolcu, lekarz kieruje chorego na badanie krwi utajonej w kale.

Świeża krew w kale – przyczyny

Zmiany powodujące krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, co przekłada się na zaobserwowanie domieszki jasnoczerwonej krwi w stolcu do między innymi:

• hemoroidy (guzki krwawnicze)
• stosowanie doustnych preparatów potasu
• stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ)
• polipy okrężnicy i odbytnicy
• zapalenia jelit o etiologii bakteryjnej np. Shigella, Salmonella, Campylobacter jejuni
• rak jelita grubego
• uchyłki okrężnicy
• wrzodziejące zapalenie jelita grubego
• choroba Leśniowskiego-Crohna
• owrzodzenie odbytnicy
• szczeliny odbytu

Ciemna krew w kale – przyczyny

Smoliste stolce spowodowane są domieszką krwi, które została poddana działaniu kwaśnego soku żołądkowego. Pojawia się w wyniku krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego. Do przyczyn ciemnej krwi w kale zalicza się:

• żylaki przełyku
• rak przełyku
• wrzody żołądka
• wrzody dwunastnicy
• krwotoczne zapalenie błony śluzowej żołądka

Krew utajona w kale – objaw raka jelita grubego

Jeśli ilość krwi jest niewielka, może być niewidoczna w kale gołym okiem. Jeżeli lekarz podejrzewa, że u pacjenta występuje krwawienie z przewodu pokarmowego, zleca badanie na krew utajoną w kale. Kał pobierany jest do specjalnego pojemnika. Wadą tego badania jest jego mała swoistość. Stosunkowo łatwo jego wynik może być zafałszowany przez np. suplementację witaminy, C, jedzenie przed badaniem brokułów, kalafiora, mięsa, rzodkiewki czy chrzanu. (wynik fałszywie dodatni). Produkty te powinny być wykluczone z diety na 3 dni przed wykonaniem badania.

Badanie na krew utajoną jest także badaniem przesiewowym w kierunku raka jelita grubego. Zalecane jest jego cykliczne wykonywanie, co 2 lata, u osób po 50 roku życia.

Krew w kale – leczenie

Leczenie zależy od przyczyny krwawienia. W przypadku hemoroidów i krwawienia z odbytu stosuje się leki na hemoroidy ograniczające stan zapalny, wzmacniające żyły (głównie z hesperydyną, diosminą i ruszczykiem), usprawniające motorykę jelit, maści antyseptyczne, przeciwświądowe, ściągające i miejscowo znieczulające (zawierające lidokainę i inne substancje znieczulające). Wśród doustnych leków na hemoroidy z przywołanymi powyżej substancjami można wymienić między innymi DIH Max Comfort, Diosminex Max czy tabletki Procto-Hemolan Comfort, a wśród preparatów miejscowych (doodbytniczych) – krem Procto-Glyvenol, maść na hemoroidy Aesculan czy czopki Posterisan.

Przy chorobie wrzodowej przepisywane są blokery pompy protonowej, zmniejszające wydzielanie soku żołądkowego, a w razie współtowarzyszącej infekcji Helicobacter pylori, również antybiotyki. W leczeniu raka jelita grubego konieczne jest leczenie chirurgiczne. Przy przewlekłej utracie krwi pojawia się niedokrwistość. Wówczas stosuje się preparaty żelaza.

Krew w kale może być objawem poważnej choroby, dlatego w przypadku jej zaobserwowania, należy zgłosić się do lekarza.

Krew w kale – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Z jakiego powodu leci krew z odbytu?

Krew z odbytu może mieć wiele przyczyn – od stosunkowo łagodnych, po wymagające pilnej diagnostyki. Jedną z najczęstszych są hemoroidy oraz szczelina odbytu, które mogą powodować krwawienie podczas wypróżniania. Krew w stolcu może być także związana ze stanami zapalnymi jelit, polipami lub infekcjami przewodu pokarmowego. W niektórych przypadkach krwawienie bywa objawem poważniejszych schorzeń, takich jak nowotwory jelita grubego – dlatego każdy nawracający lub niewyjaśniony epizod krwawienia z odbytu powinien zostać skonsultowany z lekarzem.

Czy krew w kale jest groźna?

Krew w kale nie zawsze oznacza poważną chorobę, ale nigdy nie powinna być lekceważona. Niewielkie ilości jasnoczerwonej krwi mogą wynikać z hemoroidów lub podrażnienia okolicy odbytu, jednak obecność krwi może również świadczyć o chorobach zapalnych jelit, polipach lub nowotworach przewodu pokarmowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na krwawienie nawracające, obfite lub towarzyszące innym, niepokojącym objawom. W celu ustalenia przyczyny konieczna może być diagnostyka zlecona przez lekarza.

Kiedy krew z odbytu powinna niepokoić?

Krew z odbytu powinna wzbudzić niepokój, jeśli pojawia się regularnie lub jej ilość jest duża. Niepokojącymi objawami są również ból brzucha, utrata masy ciała, przewlekłe zmęczenie czy zmiana rytmu wypróżnień. Szczególnej uwagi wymaga ciemna, smolista krew, która może świadczyć o krwawieniu z wyższych odcinków przewodu pokarmowego. Ryzyko poważniejszych przyczyn wzrasta także u osób po 50. roku życia lub z rodzinną historią chorób jelit. W takich sytuacjach warto jak najszybciej zgłosić się do lekarza.

Jaki kolor ma krew przy hemoroidach?

Krew związana z hemoroidami ma zazwyczaj jasnoczerwony kolor. Najczęściej pojawia się na papierze toaletowym, powierzchni stolca lub w muszli klozetowej po wypróżnieniu. Taki kolor wynika z faktu, że krwawienie pochodzi z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, blisko odbytu. Krwawienie przy hemoroidach zwykle nie miesza się dokładnie z kałem. Mimo to każda obecność krwi powinna zostać oceniona przez lekarza, zwłaszcza, jeśli występuje po raz pierwszy.

Jak rozpoznać krew utajoną w kale?

Krew utajona w kale nie jest widoczna gołym okiem i nie powoduje zmiany koloru stolca. Można ją wykryć wyłącznie za pomocą specjalnych badań laboratoryjnych, takich jak test na krew utajoną w kale. Badanie to jest często wykorzystywane w profilaktyce raka jelita grubego oraz diagnostyce krwawień z przewodu pokarmowego. Obecność krwi utajonej nie wskazuje od razu na konkretną chorobę, ale wymaga dalszej oceny lekarskiej. Regularne wykonywanie takich badań jest szczególnie zalecane osobom z grup podwyższonego ryzyka.

Przypisy

1. Szczeklik A. Interna Szczeklika, PZWL 2016.
2. Margetis, Nikolaos. "Pathophysiology of internal hemorrhoids."Annals of gastroenterology 3 (2019): 264.