Wdowi garb - co to takiego? Przyczyny, leczenie, profilaktyka i ćwiczenia na wdowi garb

Czym jest wdowi garb?

Wdowi garb jest potocznym określeniem deformacji tkanek w okolicy połączenia kręgosłupa szyjnego z odcinkiem piersiowym. Inne określenia tego schorzenia to m.in. garb bawoli, szyjny, tłuszczowy. Wygląda jak grubienie, wyniosłość na karku. Nasilająca się zmiana przybiera postać poduszki tłuszczowej. Stanowi to nie tylko problem estetyczny, ale powoduje dolegliwości bólowe. Dochodzi również do zmian w postawie ciała - wysunięcia do przodu barków i głowy oraz powiększenia kifozy w odcinku piersiowym kręgosłupa - zaokrąglenia pleców. Bez podjęcia odpowiedniego leczenia, deformacja będzie się pogłębiać i będzie coraz trudniejsza do skorygowania. Należy podkreślić, że garb tłuszczowy nie jest tym samym co garb kostno-żebrowy. Garb bawoli częściej rozwija się u kobiet niż mężczyzn. Dotyczy głównie osób starszych, chociaż ostatnio rozpoznawany jest u coraz większej ilości młodych dorosłych i osób w średnim wieku. Może powstawać w wyniku częstego przyjmowania nieprawidłowej postawy ciała m.in. z pochyloną głową przy używaniu telefonu lub przy ekranie komputera.

Objawy wdowiego garbu

Problem wdowiego garbu jest nie tylko estetyczny. Często towarzyszą mu dolegliwości takie jak m.in.:

• ból w odcinku szyjnym kręgosłupa 
• sztywność karku 
• ból pomiędzy łopatkami 
• zwiększone napięcie mięśniowe w okolicy szyi i górnej części pleców 
• zwiększone napięcie mięśniowe oraz ból w okolicy stawów skroniowo-żuchwowych 
• zgrzytanie zębami 
• objawy neurologiczne w obrębie kończyn górnych - drętwienie, parestezje 
• dysfagia (zaburzenia połykania) 
• problemy z oddychaniem 
• bóle głowy 
• nudności 
• szumy uszne 
• ograniczenie ruchomości w okolicy kręgosłupa oraz kończyn górnych 
• osłabienie siły mięśniowej w kończynach górnych 
• obrzęki palców u rąk 
• zmniejszenie siły chwytu dłoni 

Wdowi garb – przyczyny schorzenia

Wśród przyczyn powstawania wdowiego garbu wymienić można wiele czynników, które najczęściej się na siebie nakładają. Często główną przyczyną są wady postawy, do których skłonność może być genetyczna. Różne zaburzenia dziedziczne mogą predysponować niektóre osoby do rozwoju nieprawidłowej postawy, w tym pogłębionej kifozy. Poza czynnikami genetycznymi do powstawania wdowiego garbu w znacznym stopniu przyczynia się osteoporoza. Ponadto bardziej narażone są osoby prowadzące siedzący tryb życia, które nie dbają w wystarczającym stopniu o wystarczająco silne mięśnie przykręgosłupowe. Rozwojowi bawolego garbu sprzyja także częste przebywanie w pochyleniu, w tym nieprawidłowa postawa ciała podczas używania telefonu, tabletu czy komputera. Dodatkowo, częściej występuje u osób z kręgozmykiem. Należy także pamiętać, że postawa ciała często stanowi odzwierciedlenie stanu emocjonalnego człowieka. Osoby zestresowane, z depresją, zaburzeniami lękowymi, przewlekłym stresem, niskim poczuciem własnej wartości mają większe ryzyko wykształcenia garbu szyjnego. Pomimo, że na pierwszy rzut oka powiązanie kiepskiego stanu emocjonalnego z taką przypadłością jak wdowi garb wydaje się dość abstrakcyjne, to należy pamiętać, że często postawa ciała stanowi odzwierciedlenie stanu emocjonalnego.

Leczenie wdowiego garbu

Jak pozbyć się wdowiego garbu? Leczenie dobiera fizjoterapeuta oraz ortopeda, a czasami uzupełnia je psychiatra lub psychoterapeuta. Terapia jest zależna od przyczyny powstania zaburzenia, a także jego nasilenia. Pierwszym krokiem zazwyczaj jest dopasowanie fizjoterapii. Rehabilitacja polega na wykonywaniu indywidualnie dobranych ćwiczeń. W zależności od wskazań może być rozszerzone m.in. o masaż tkanek głębokich, terapię manualną, suche igłowanie czy terapię z wykorzystaniem PNF- proprioceptywnego nerwowo–mięśniowego torowania (specjalna forma ćwiczeń). W przypadku przyjmowania nieprawidłowej postawy ciała korzystny może być kinesiotaping - naklejane przez fizjoterapeutę specjalne elastyczne taśmy. Wzmacnianie mięśni przykręgosłupowych oraz utrwalanie prawidłowej postawy ciała to podstawa w większości przypadków. Gdy ćwiczenia nie wystarczą, wykonuje się chirurgiczne usunięcie zgrubienia, a ćwiczenia rehabilitacyjne mają za zadanie prewencję przed nawrotem zmiany. W przypadku, gdy powstanie wdowiego garbu związane jest z osteoporozą - podstawą terapii jest oczywiście leczenie tej jednostki chorobowej. Gdy podejrzewa się podłoże emocjonalne, wskazana jest psychoterapia i konsultacja u lekarza psychiatry.

Ćwiczenia na wdowi garb

Aby zlikwidować wdowi garb należy udać się do fizjoterapeuty, który dobierze odpowiednie ćwiczenia. Kluczem jest ich prawidłowe i regularne wykonywanie. Odpowiednio dobrany zestaw wzmocni mięśnie oraz złagodzi dolegliwości w okolicy odcinka szyjnego i piersiowego kręgosłupa. Popularne jest rolowanie z użyciem specjalnego wałka (rolera). Należy stanąć plecami do ściany, delikatnie ugiąć kolana i plecami docisnąć rolkę do ściany. Następnie poprzez łagodne prostowanie i zginanie nóg porusza się rolką w górę i w dół. W przypadku napotkania bolesnego miejsca warto dobrze je rozmasować i przytrzymać na chwilę rolkę w tej okolicy. Bez wykorzystanie specjalistycznego sprzętu można wykonywać prosta ruchy takie jak:

• stojąc prosto ściągać łopatki do tyłu 
• stojąc ze ściągniętymi łopatkami ugiąć ręce tak, aby ramię i przedramię tworzyło kąt 90 stopni, po czym wyprostować ręce wysoko nad głowę i wrócić do pierwszej pozycji 
• wysuwanie głowy do przodu i jej cofanie, poruszanie głową do góry, tak aby rozciągnąć okolice szyi 
• rozciąganie klatki piersiowej - stojąc prosto rozłożyć ręce szeroko na boki i poruszać lekko do tyłu i do przodu, tak aby czuć rozciąganie 

Korzystne będzie stosowanie kompletnych ćwiczeń rozciągających całe ciało, w szczególności skupiając się na otwieraniu klatki piersiowej.

Wdowi garb - profilaktyka

Działania profilaktyczne obejmują przede wszystkim regularne wykonywanie ćwiczeń wzmacniających oraz ćwiczeń rozciągających, w szczególności mięśnie przykręgosłupowe, a także dbanie o utrzymywanie prawidłowej postawy ciała. Biorąc pod lupę potencjalne przyczyny występowania wdowiego garbu, można przyjąć, że zapobieganie może obejmować aspekty takie jak:

• regularna aktywność fizyczna 
• utrzymywanie prawidłowej postawy ciała 
• ergonomiczne stanowisko pracy 
• prawidłowe ułożenie głowy podczas snu - poduszka ortopedyczna 
• regularne wzmacnianie mięśni przykręgosłupowych 
• prewencja osteoporozy 
• dbanie o sferę psychiczną 
• nauka radzenia sobie ze stresem 

Przypisy

1. Groszek M., Babula G., Nagroba Ł. i wsp.: Risks connected with a wrong sitting position. „Artroskopia i Chirurgia Stawów”, 2011; 7: 50-61.
2. Nicpoń K.W.: Bóle mięśniowe i kurcze bolesne w praktyce neurologa. „Polski Przegląd Neurologiczny”, 2007; 3 (4): 237-248. 
3. Page P., Frank C.C., Lardner R.: Assessment and Treatment of Muscle Imbalance. The Janda Approach. Human Kinetics, Ontario 2010. 
4. Adamczewski T., Grabowska A., Kujawa J.: Zaburzenia czynnościowe regionu szyjno-piersiowego w wyniku zmian pomenopauzalnych. „Przegląd Menopauzalny”, 2011; 3: 249-253. 7. 
5. Janiszewska, M., Kulik, T., Dziedzic, M., Żołnierczuk-Kieliszek, D., & Barańska, A. (2015). Osteoporoza jako problem społeczny–patogeneza, objawy i czynniki ryzyka osteoporozy pomenopauzalnej. Probl Hig Epidemiol, 96(1), 106-114.