Tryptofan i L-Tryptofan – właściwości, niedobór, dawkowanie

Arykuł banner - Tryptofan i L-Tryptofan – właściwości, niedobór, dawkowanie

Publikowane artykuły mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Dowiedz się więcej...

Tryptofan jest jednym z aminokwasów egzogennych, które muszą być dostarczane wraz z dietą. Niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, jest prekursorem substancji regulujących dobry nastrój oraz cykl dobowy. Jakie właściwości ma tryptofan i w jakich produktach występuje?

Spis treści

  1. Tryptofan – co to jest?
  2. Tryptofan - źródła
  3. Dzienne zapotrzebowanie na tryptofan
  4. Tryptofan – działanie
  5. Tryptofan na dobry nastrój
  6. Tryptofan na sen
  7. Tryptofan – niedobór
  8. Tryptofan – suplementacja
  9. Tryptofan dawkowanie
  10. Tryptofan – skutki uboczne
  11. Tryptofan – przeciwwskazania

Tryptofan – co to jest?

Dwadzieścia naturalnie występujących aminokwasów pełni kluczową rolę w żywieniu człowieka oraz w utrzymaniu zdrowia. Tryptofan jest niezbędnym aminokwasem, koniecznym do wzrostu, a także pełniącym rolę prekursora wielu związków bioaktywnych m.in. serotoniny, witaminy B6, melatoniny czy tryptaminy. Zaliczamy go do aminokwasów egzogennych, czyli takich, których nasz organizm nie jest w stanie sam wytworzyć i trzeba je dostarczyć wraz z pożywieniem. Jego aktywną formą jest cząsteczka o konfiguracji L, czyli L-tryptofan.

Tryptofan - źródła

Tryptofan jest aminokwasem, także jego źródłem będą przede wszystkich produkty zawierające białko – zarówno roślinne, jak i zwierzęce. Najwięcej tryptofanu znajduje się w pestkach dyni i słonecznika, nasionach sezamu, nasionach chia, siemieniu lnianym, bananach, kakao, jajkach, serze żółtym oraz mięsie i produktach sojowych. Po spożyciu łatwo wchłania się z przewodu pokarmowego.

Dzienne zapotrzebowanie na tryptofan

Według Światowej Organizacji Zdrowia, dziennie zapotrzebowanie na tryptofan szacowane jest na poziomie 3,5-6,0 mg na kilogram masy ciała. Musi być on dostarczany wraz z dietą, ponieważ organizm człowieka nie jest w stanie go syntetyzować.

Tryptofan – działanie

Tryptofan jest aminokwasem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, utrzymania homeostazy jelitowej oraz funkcji immunologicznych. Odpowiada między innymi za utrzymanie nastroju, odporność na stres, regulację cyklu dobowego. Neurotransmitery powstające z tryptofanu biorą udział nie tylko w regulowaniu nastroju i snu, ale również apetytu, trawienia, procesów pamięciowych, odczuwania bólu.

Tryptofan na dobry nastrój

Tryptofan jest prekursorem serotoniny, nazywanej hormonem szczęścia. Serotonina, czyli 5-hydroksytryptamina (5-HT) jest ważnym neurotransmiterem, regulującym wiele funkcji organizmu człowieka. Poza korzystnym wpływem na nastrój, uczestniczy między innymi w procesach uczenia się, wpływa na funkcjonowanie układu pokarmowego i odczuwanie głodu.

Tryptofan na sen

Tryptofan jest prekursorem melatoniny, hormonu regulującego fizjologiczny sen. Melatonina, produkowana w szyszynce, jest hormonem niezbędnym do utrzymania prawidłowego rytmu dobowego, snu i czuwania. Niedobór melatoniny, do którego najczęściej dochodzi po 50 roku życia, skutkuje obniżeniem jakości snu, częstszym wybudzaniem, skróceniem długości snu oraz bezsennością.

Tryptofan – niedobór

Do niedoboru tryptofanu zazwyczaj dochodzi w przebiegu chorób z zaburzeniami wchłaniania z przewodu pokarmowego lub w wyniku błędów żywieniowych. Objawy niedoboru tryptofanu mogą obejmować:

  • Obniżenie nastroju
  • Zaburzenia snu
  • Czynnościowe zaburzenia pracy jelit
  • Pogorszenie koncentracji i procesów zapamiętywania

Obniżenie stężenia tryptofanu w surowicy obserwuje się w wielu chorobach neurologicznych i psychiatrycznych.

Tryptofan – suplementacja

Tryptofan najczęściej wchodzi w skład preparatów wieloskładnikowych, jednak dostępne są również produkty zawierające tylko ten aminokwas. W tabletkach, tryptofan często łączony jest z melatoniną oraz z witaminą B6. Główne kategorie suplementów z tryptofanem to preparaty poprawiające nastrój, ułatwiające zasypianie i regulację cyklu dobowego oraz korzystnie wpływające na układ nerwowy. Tryptofan często wykorzystywany jest również w suplementach dla sportowców.

Tryptofan dawkowanie

Przed rozpoczęciem suplementacji tryptofanem, warto zasięgnąć opinii lekarza. Najczęściej rekomendowaną przez producentów dawką jest ok. 500mg na dobę. Suplementy z L-tryptofanem powinno się przyjmować wieczorem.

Tryptofan – skutki uboczne

Tryptofan, przyjmowany w odpowiednich dawkach nie wywołuje skutków ubocznych. W przypadku jego przedawkowania, może pojawić się biegunka, nudności, wymioty, migrenowe bóle głowy oraz suchość w jamie ustnej.

Tryptofan – przeciwwskazania

Tryptofan, mimo że jest aminokwasem naturalnie występującym w żywności, nie przez każdego może być przyjmowany w formie suplementu. Do głównych przeciwwskazań zalicza się marskość wątroby oraz nadwrażliwość na składniki dodatkowe preparatu. Tryptofanu nie można łączyć z lekami z grupy inhibitorów MAO (monoaminooksygenazy). Są to preparaty stosowane w leczeniu depresji, hamujące rozkładanie neuroprzekaźników, w tym serotoniny. Jednoczesne stosowanie tryptofanu i inhibitorów MAO może prowadzić do zespołu serotoninowego, który jest niebezpieczny dla zdrowia i życia. Dochodzi w nim do halucynacji, hipertermii (przegrzania ciała), podwyższenia ciśnienia krwi, sztywności i drżenia mięśni, a także silnego bólu głowy i wzmożonej potliwości.

Ze względu na brak wystarczającej ilości badań, odradza się jego stosowanie w ciąży. Należy pamiętać, że tryptofan może działać wyciszająco i należy zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdów.

 

Przypisy:

  1. Kałużna-Czaplińska, Joanna, et al. "How important is tryptophan in human health?." Critical reviews in food science and nutrition 59.1 (2019): 72-88.
  2. Friedman, Mendel. "Analysis, nutrition, and health benefits of tryptophan." International Journal of Tryptophan Research 11 (2018).
  3. Comai, Stefano, et al. "Tryptophan in health and disease." Advances in clinical chemistry 95 (2020): 165-218.
  4. Nikolaus, Susanna, et al. "Increased tryptophan metabolism is associated with activity of inflammatory bowel diseases." Gastroenterology 153.6 (2017): 1504-1516.
  5. Palego, Lionella, et al. "Tryptophan biochemistry: structural, nutritional, metabolic, and medical aspects in humans." Journal of amino acids 2016 (2016).

dr n.med Agnieszka Sut

W swojej karierze naukowej zajmuje się przeciwzapalnym wpływem składników żywności w chorobach cywilizacyjnych, w tym w nowotworach. Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Prywatnie miłośniczka ekologii, fotografii i dalekich podróży.

Zobacz wszystkie wpisy autora

Artykuły zamieszczone na blogu apteki internetowej Olmed nie stanowią porady medycznej, ani opinii farmaceuty, lekarza lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pacjenta. Udostępnione informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.

Nigdy nie lecz się sam, korzystaj z opieki medycznej swojego lekarza i w przypadku objawów choroby lub pogorszenia się Twojego stanu zdrowia skontaktuj się ze specjalistą. Właściciel serwisu aptekaolmed.pl nie ponosi odpowiedzialności związanej z wykorzystaniem informacji zawartych w publikowanych za pośrednictwem Serwisu artykułach.

Wybrane leki, suplementy i kosmetyki:

Bepanthen Baby Vivomixx Mensil - lek na potencję Canesten Iberogast Entitis Dicoflor Baby Dulcobis Nurofen Sylimarol Biotebal Pyralgina Gripex Duo Axoprofen Forte

Ta strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług statycznych, społecznościowych i funkcjonalnych. Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies można określić w ustawieniach przeglądarki internetowej. Dowiedz się więcej*

Zestaw Sesderma