Witamina B12 – co robi? Gdzie występuje? Jakie są objawy niedoboru witaminy B12?

Arykuł banner - Witamina B12 – co robi? Gdzie występuje? Jakie są objawy niedoboru witaminy B12?

Publikowane artykuły mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Dowiedz się więcej...

Witamina B12 – funkcje w organizmie

Witamina B12 czyli inaczej koblamina, jest witaminą rozpuszczalną w wodzie o bardzo skompilowanej budowie. Posiada ona układ pierścieniowy, związany z atomem kobaltu. Kobalamina jest niezbędna do wielu procesów zachodzących w organizmie, w tym do tworzenia białych i czerwonych krwinek, syntezy DNA, amonikwasów i białek szpiku. Pełni istotną rolę w przemianie węglowodanów i tłuszczów. Jest konieczna do prawidłowej czynności układu pokarmowego i nerwowego.


Witamina B12 – w czym występuje?

Witamina B12 występuje tylko w produktach pochodzenia zwierzęcego. Jej głównym źródłem są podroby, mięso, mleko i jego przetwory oraz żółtka jaj. W niewielkich ilościach jest syntetyzowana przez florę bakteryjną przewodu pokarmowego. Organizm potrafi magazynować witaminę B12, jej zapasy ustrojowe wystarczają na 3-6 lat, dlatego dopiero po upływie tego czasu, w przypadku niedostatecznej podaży, można zaobserwować objawy niedoboru.

Witamina B12 – diagnostyka niedoboru

Niedobór witaminy B12 w badaniach objawa się m.in wystąpieniem niedokrwistości megaloblastycznej. Badaniach laboratoryjnych obserwuje się powiększenie objętości krwinek czerwonych (MCV) powyżej 100 fl. Dodatkowo można zaobserwować obniżenie hemoglobiny (Hb), hematokrytu, ilości erytrocytów. Czasami występuje leukopenia z granulocytopenią, małopłytkowość i obniżenie liczby retikulocytów. Aby ocenić czy występuje niedobór, wystarczy wykonać oznaczenie surowiczego stężenia witaminy B12.

Witamina B12 – objawy niedoboru

Zbyt małe stężenie witaminy B12 może pojawić się u osób stosujących dietę wegańską, nadużywających alkoholu, z niedoborem transkobalaminy II, z nieprawidłowościami związanymi z czynnikiem Castle'a (np. Choroba Addisona-Biermera, wrodzony niedobór czynnika zewnętrznego) oraz w przebiegu chorób z współistniejącymi zaburzeniami wchłaniania np. usunięcie fragmentu jelita, nieswoiste zapalenia jelit, usunięcie fragmentu żołądka, przewlekłe zapalenie trzustki. Może być również spowodowany niepełnym wykorzystaniem kobalaminy (równoczesne stosowanie leków np. neomycyny), przyspieszonym zużyciem (szpiczak mnogi, choroby mieloproliferacyjne, tasiemczyce). Jednakże najczęściej notowaną przyczyną jest choroba Addisona-Biermera (zapalenie zanikowe błony śluzowej żołądka).

W przypadku niedoborów witaminy B12 występują objawy hematologiczne, gastroenetrologiczne i neurologiczne. Poza typowymi objawami niedokrwistości takimi jak osłabienie, zaburzenia koncentracji, bóle i zawroty głowy, duszności, kołatanie serca, bladość skóry i błon śluzowych pojawiają się objawy specyficzne dla niedoboru kobalaminy. Skóra ma odcień słomkowożółty, pojawiają się objawy ze strony układu pokarmowego takie jak biegunki, zaparcia, nudności, czasami utrata apetytu. Pacjenci mogą zgłaszać pieczenie i ból języka, który nasila się po spożyciu ostrych lub kwaśnych pokarmów. Język jest wygładzony, żywoczerwony i może dojść do zaniku brodawek smakowych, co powoduje utratę smaku. Grupa objawów neurologicznych jest bardzo szeroka. Długo trwający niedobór kobalaminy może powodować zwyrodnienia w obwodowym i ośrodkowym układzie nerwowym, wskutek zaburzeń syntezy choliny, która wchodzi w skład fosfolipidów budujących osłonki mielinowe nerwów. Obserwuje się mrowienie kończyn, zaburzenia czucia wibracji i ułożenia, niepewny chód, drętwienie kończyn. Ponadto u niektórych osób można zaobserwować zmiany w zachowaniu – drażliwość, uspośledzenie pamięci, demencję.

W przypadku wystąpienia niedoboru witaminy B12 należy zgłosić się do lekarza w celu ustalenia przyczyny i dopasowania planu leczenia.

Piśmiennictwo 

1. Ciborowska, Helena; Rudnicka, Anna. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Red. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2014, 660 s. ISBN 978-83-200-4867-4
2. Korycka-Wołowiec, Anna; Wołowiec, Dariusz; Hus, Iwona. Hematologia w gabinecie lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Red. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2017, 402 s. ISBN 978-83-200-5309-8
3. Szczeklik A. Interna Szczeklika. Podręcznik chorób wewnętrznych. Medycyna praktyczna, 2016,2680 s. ISBN: 978-83-7430-489-4
4. R. C. Langan, A. J. Goodbred, Vitamin B12 deficiency: recognition and management, „American Family Physician” 2017 (6), s.  384–389.


dr n.med Agnieszka Sut

W swojej karierze naukowej zajmuje się przeciwzapalnym wpływem składników żywności w chorobach cywilizacyjnych, w tym w nowotworach. Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Prywatnie miłośniczka ekologii, fotografii i dalekich podróży.

Zobacz wszystkie wpisy autora

Artykuły zamieszczone na blogu apteki internetowej Olmed nie stanowią porady medycznej, ani opinii farmaceuty, lekarza lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pacjenta. Udostępnione informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.

Nigdy nie lecz się sam, korzystaj z opieki medycznej swojego lekarza i w przypadku objawów choroby lub pogorszenia się Twojego stanu zdrowia skontaktuj się ze specjalistą. Właściciel serwisu aptekaolmed.pl nie ponosi odpowiedzialności związanej z wykorzystaniem informacji zawartych w publikowanych za pośrednictwem Serwisu artykułach.

Wybrane leki, suplementy i kosmetyki:

Bepanthen Baby Vivomixx Mensil - lek na potencję Canesten Iberogast Entitis Dicoflor Baby Dulcobis Nurofen Sylimarol Biotebal Pyralgina Gripex Duo Axoprofen Forte

Ta strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług statycznych, społecznościowych i funkcjonalnych. Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies można określić w ustawieniach przeglądarki internetowej. Dowiedz się więcej*

Zestaw Sesderma