Przepuklina pachwinowa - przyczyny, diagnostyka, leczenie. Jak wygląda przepuklina pachwinowa i jakie są jej objawy?

Czym jest przepuklina pachwinowa?

Przepuklina jest stanem patologicznym, w którym dochodzi do uwypuklenia zawartości jamy ciała przez otwór w powłokach brzusznych, w miejscu o obniżonej oporności. Powstaje na skutek nieprawidłowego napięcia powłok jamy brzusznej i przemieszczenia się narządów poza ich fizjologiczną lokalizację. Spowodowana jest osłabieniem lub rozejściem mięśni w ścianach jamy brzusznej, co w połączeniu z podwyższonym ciśnieniem w tej okolicy predysponuje do powstania szczelin, określanych jako wrota przepukliny. Rozstęp mięśni powstaje w płaszczyźnie mięśniowo-powięziowej mięśni skośnych brzucha lub prostych mięśni brzucha. Może pojawić się w każdym wieku. Częściej występuje u mężczyzn niż kobiet. W przypadku braku podjęcia leczenia, może prowadzić do bardzo poważnych konsekwencji, w tym do martwicy jelit.

Jak wygląda przepuklina pachwinowa? Objawy przepukliny.

Do podstawowych elementów, z których zbudowana jest przepuklina zaliczamy: wrota, kanał oraz zawartość. Wrota przepukliny to miejsce zmniejszonego oporu tkankowego. Przez nie wydostaje się zawartość przepukliny. Na skutek napięcia oraz urazów, ulegają obudowaniu tkanką łączną. Worek przepuklinowy to obszar utworzony przez otrzewną, w który przedostają się okoliczne struktury np. jelito cienkie czy tłuszcz trzewny.  Przepuklina pachwinowa rozwija się powoli. Pierwsze objawy przepukliny pachwinowej to dyskomfort, miękkie wybrzuszenie/ miękki guzek w miejscu wystąpienia przepukliny oraz dolegliwości bólowe. Guz ten powiększa się podczas czynności zwiększających ciśnienie w jamie brzusznej – podnoszenia ciężkich przedmiotów, śmiechu, kaszlu. Przy ucisku występuje czucie pieczenia. Mogą występować nudności, wzdęcia, obrzęk oraz uczucie ciągnięcia. U mężczyzn, guzek jest najczęściej widoczny w okolicy jądra. Przepuklina pachwinowa u mężczyzn diagnozowana jest najczęściej w średnim lub starszym wieku. Szacuje się, że dotyka nawet 25% panów. Przepuklina pachwinowa u kobiet występuje znacznie rzadziej. Określa się, że panie stanowią zaledwie 3-6% pacjentów z tym rodzajem schorzenia. U kobiet częściej występuje przepuklina udowa.

Rodzaje przepukliny pachwinowej

Rodzaje przepuklin zlokalizowanych w pachwinie można podzielić na:

· Nabyte i wrodzone

· Skośne i proste

· Odprowadzalne i nieodprowadzalne

· Zewnętrzne i wewnętrzne

Przepuklina pachwinowa jest zazwyczaj przepukliną nabytą, zewnętrzną – umiejscowioną pod skórą i rozwijającą się wraz z wiekiem, w wyniku różnych czynników, w między innymi otyłości lub podnoszenia ciężarów. W przepuklinie wewnętrznej, umiejscawia się ona w sąsiednich jamach ciała. O stopniu jej zaawansowania świadczy odprowadzalność – to, czy możemy jej treść cofnąć (odprowadzić) do jamy brzusznej.

Przepuklina pachwinowa skośna określana jest również jako boczna ze względu na boczne umiejscowienie względem naczyń nabrzusznych dolnych. Przepuklina przechodzi przez kanał pachwinowy. Ujście schodzi w kierunku warg sromowych u kobiet lub kierunku moszny u mężczyzn. Przepuklina pachowa prosta znana jest także jako przyśrodkowa. Położona jest przyśrodkowo w stosunku do naczyń nadbrzusznych dolnych. Zawartość przepukliny nie przechodzi przez kanał pachwinowy, lecz przedostaje się bezpośrednio z jamy brzusznej.

Przepuklina pachwinowa – przyczyny

Pomimo znacznej częstości występowania, ciężko o jednoznaczne wskazanie przyczyny powstania przepukliny pachwinowej. Przepukliny nabyte powstają głównie w wyniku wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej. Do ich rozwoju predysponuje między innymi:

· Otyłość

· Ciąża

· Palenie papierosów

· Ciężka praca fizyczna

· Częste treningi na siłowni z wykorzystaniem dużych ciężarów

· Skłonności genetyczne

· Zaparcia nawykowe

· Chroniczny kaszel

· Częste parcie na mocz

· Podeszły wiek

· Operacje w obrębie jamy brzusznej

· Przewlekłe zapalenie dróg moczowych

· Osłabienie mięśni powięzi

· Choroby prostaty

Przepuklina pachwinowa a wysiłek fizyczny

W momencie gdy dojdzie do powstania przepukliny wskazane jest unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego. Po udanej operacji przepukliny pachwinowej zazwyczaj do pełnej aktywności można wrócić po około 3 miesiącach.

Przepuklina pachwinowa – diagnostyka

W diagnostyce przepukliny pachwinowej podstawą jest poprawnie przeprowadzone przez lekarza badanie fizykalne. Wykonuje się je w pozycji stojącej. Po oględzinach okolicy pachowej, lekarz bada palpacyjnie okolicę kanału pachowego w poszukiwaniu miękkiego guzka/ wybrzuszenia. W celu jego lepszego uwidocznienia może poprosić o wykonanie czynności zwiększającej ciśnienie w jamie brzusznej np. zakasłanie, napięcie mięśni brzucha lub tzw. próby Valsalvy - wydmuchanie powietrza przy zamkniętych ustach oraz zatkanym nosie - skrzydełkach nosa ściśniętych palcami. Często diagnoza potwierdzana jest przy pomocy badania USG jamy brzusznej.

Czasami u osób otyłych badanie fizykalne jest ciężkie do wykonania. W takim przypadku zaleca się wykonywanie badań obrazowych takich jak rezonans magnetyczny czy tomografia komputerowa.

Na czym polega leczenie przepukliny pachwinowej?

Podstawową metodą leczenia jest zabieg chirurgiczny. Leczenie operacyjne to jedyna możliwość na trwałe rozwiązanie problemu. Wykonuje się go nie tylko ze względu na komfort pacjenta, ale także, aby uniknąć powikłań takich jak uwięźnięcie przepukliny czy martwica jelit. Usunięcie operacyjne przepukliny pachwinowej wykonywane jest najczęściej laparoskopowo. Pozwala to uniknąć dużych blizn, skraca czas rekonwalescencji i zmniejsza inwazyjność zabiegu. Podczas operacji przepukliny, chirurg odprowadza przepuklinę do jamy brzusznej lub całkowicie usuwa jej zawartość. W miejscu osłabionej oporności tkanek, w którym wystąpiła przepuklina, zakładane są specjalne siatki wzmacniające, aby zapobiegać nawrotom. Niewielkie przepukliny mogą być operowane laparoskopowo. Bardziej rozległe zabiegi przeprowadzone są w znieczuleniu ogólnym lub podpajęczynówkowym. W przypadku uwięźnięcia przepukliny, ze względu na przyrośnięcie jej wrót do worka przepukliny zabieg laparoskopowy nie jest możliwy, konieczna jest operacja chirurgiczna. W zależności od rozległości i stopnia skomplikowania przypadku, trwa zazwyczaj od 1,5 do 2 godzin.

W niewielkiej przepuklinie, która nie powoduje objawów, lekarz może zaproponować leczenie zachowawcze tzw. bezoperacyjne leczenie przepukliny pachwinowej – noszenie specjalnych pasów przepuklinowych, unikanie nadmiernego wysiłku fizycznego, zaprzestanie palenia tytoniu oraz unormowanie masy ciała w przypadku pacjentów otyłych lub z nadwagą.

W celu kwalifikacji do zabiegu należy udać się do specjalisty z dziedziny chirurgii.

Powikłania przepukliny pachwinowej

Najpoważniejszym powikłaniem, które może wystąpić w przypadku nieleczonej przepukliny jest jej uwięźnięcie. Dochodzi do niedokrwienia zawartości przepukliny i konieczna jest operacja w trybie pilnym. W przypadku zablokowania fragmentu jelita, dochodzi do jego niedrożności. Jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia. Może dojść to pęknięcia jelita, zapalenia otrzewnej i zgonu.

Przypisy

1. Köckerling, F., & Simons, M. P. (2018). Current concepts of inguinal hernia repair. Visceral medicine, 34(2), 145-150.

2. Gajewski P. Interna Szczeklika. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2022.

3. Abdulhai, S., Glenn, I. C., & Ponsky, T. A. (2017). Inguinal hernia. Clinics in perinatology, 44(4), 865-877.

4. Hammoud M, Gerken J. Inguinal Hernia. In: StatPearls. StatPearls Publishing, Treasure Island (FL); 2023