Podwyższone MCV – co oznacza? Jaka jest norma i przyczyna podniesionego MCV

Parametr MCV - czym jest średnia objętość krwinki czerwonej?

Jednym z podstawowych parametrów oznaczanych w morfologii krwi jest MCV. MCV (z ang. mean corpuscular volume) to wskaźnik, który informuje o tym jaka jest średnia objętość krwinki czerwonej (erytrocytu) krążącej w naszej krwi obwodowej. Określa się go w femtolitrach (fl), a wartość tego parametru pozwala określić, czy objętość erytrocytów mieści się w zakresie normy.

Po co wykonuje się badanie MCV? Co oznacza podwyższone MCV? Czy jest się czym martwić, jeśli stężenie MCV jest poniżej normy? Poznaj najważniejsze informacje o parametrze MCV i dowiedz się, jaki wynik MCV powinien być powodem do niepokoju.

Badanie MCV - wskazania do badania i znaczenie diagnostyczne

Badanie morfologii krwi obwodowej z oznaczeniem MCV jest jednym z najczęściej wykonywanych badań krwi (więcej informacji o samej morfologii znajdziesz tutaj: https://www.aptekaolmed.pl/blog/artykul/morfologia-krwi-na-czym-polega-morfologia-krwi-obwodowej-jak-powinna-wygladac-interpretacja-wynikow-badania-i-jak-przygotowac-sie-na-badanie-krwi,365.html). Głównym wskazaniem do oznaczenia wartości MCV jest podejrzenie niedokrwistości, z uwagi na to, że MCV jest wykorzystywane w diagnostyce rodzaju anemii. MCV pozwala odróżnić m.in. anemię z niedoboru żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego. 

Wskazania do badania MCV obejmują m.in.:

• podejrzenie niedokrwistości (przewlekłe zmęczenie, bladość skóry, kołatanie serca, duszność wysiłkowa, podejrzenie krwawienia z przewodu pokarmowego, zaburzenia wchłaniania),
• monitorowanie ryzyka anemii,
• diagnostykę zaburzeń hematologicznych,
• monitorowanie chorób przewlekłych, w przebiegu których może wystąpić niedokrwistość,
• ocenę skuteczności suplementacji,
• długotrwałe stosowanie leków wpływających na metabolizm witamin z grupy B (leki hamujące wydzielanie kwasu solnego, metotreksat, leki przeciwdrgawkowe, niektóre antybiotyki, metformina czy doustne środki antykoncepcyjne). 

Normy MCV - jaka wartość mcv w morfologii jest prawidłowa

Prawidłowe MCV wynosi zazwyczaj między 82–92 fl, choć konkretne normy mogą nieznacznie różnić się między laboratoriami (zwykle mieszczą się w zakresie między 80 a 100 fl).

Co istotne, wskaźnik MCV analizuje się wspólnie z innymi parametrami, m.in. MCH, czyli średnią masą hemoglobiny w krwince oraz MCHC (średnie stężenie hemoglobiny w krwince czerwonej), co umożliwia zobaczenie pełniejszego obrazu diagnostycznego.

Podwyższone MCV - o czym świadczy zwiększone stężenie mcv w erytrocycie

Podwyższona wartość MCV oznacza niedokrwistość makrocytarną. Megaloblastyczny erytrocyt to taki, którego objętość wynosi często powyżej 100 fl. Najczęstszy powód tego typu niedokrwistości to niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego. W jej przebiegu erytrocyty są większe, ponieważ zaburzona jest prawidłowa synteza DNA w szpiku kostnym.

Witamina B12 jest obecna głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego, tj. podroby, mięso, ryby i owoce morza, jaja oraz nabiał, w związku z czym jej niedobór jest częstszy u osób na diecie wegańskiej. Chcąc przejść na dietę roślinną, konieczna jest suplementacja witaminy B12, aby uniknąć jej niedoboru i rozwoju schorzeń, tj. anemia megaloblastyczna. Znamy choroby, które powodują zaburzenia wchłaniania witaminy B12. Zaliczamy do nich m.in. infekcję Helicobacter pylori, chorobę Leśniowskiego Crohna czy SIBO (zespół rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego).

Kwas foliowy, nazywany także witaminą B9, to substancja, którą można znaleźć głównie w ciemnozielonych warzywach liściastych, roślinach strączkowych, pełnoziarnistych produktach zbożowych, wątróbce i jajach. Niedokrwistość spowodowana niedoborem kwasu foliowego może być wynikiem niedostatecznej podaży tej witaminy w diecie, ale także zmniejszonego wchłaniania w przebiegu niektórych chorób (np. choroby Leśniowskiego Crohna), stanu po operacji bariatrycznej czy stosowania niektórych leków. 

Aby odróżnić anemię spowodowaną niedoborem witaminy B12 od niedokrwistości z niedoboru witaminy B9, lekarz zleca oznaczenie poziomów tych witamin we krwi.

Niedobór kwasu foliowego i witaminy B12 to nie jedyne przyczyny zwiększonej średniej objętości krwinki czerwonej. Warto interpretować MCV w połączeniu z TSH, ponieważ to, jak pracuje nasza tarczyca może wpływać na dojrzewanie erytrocytów. Niedoczynność tarczycy może wpływać na zwiększoną objętość krwinek czerwonych z uwagi na to, że zaburzenia hormonalne wpływają na proces dojrzewania komórek krwi. 

Podwyższone MCV może występować także wtedy, gdy obecne są przewlekłe choroby wątroby, niektóre schorzenia przewodu pokarmowego (choroby żołądka oraz jelita cienkiego), a także przy przyjmowaniu niektórych leków. Co ciekawe, do wzrostu MCV może również prowadzić regularne spożywanie alkoholu, nawet jeśli nie doszło do niedoboru witamin. 

Po ustaleniu przyczyny zaburzeń możliwe jest dobranie odpowiedniej terapii. Zwykle konieczna jest suplementacja brakujących witamin, modyfikacja diety, leczenie chorób towarzyszących lub zmiana przyjmowanych leków.

Niski poziom MCV - co oznacza obniżona wartość wskaźnika mcv w morfologii krwi 

MCV poniżej normy to sygnał, że krwinki są mniejsze niż powinny być (mikrocytarne), co może oznaczać niedokrwistość z niedoboru żelaza. Niedobór żelaza sprawia, że w organizmie produkowana jest zbyt mała ilość hemoglobiny (białka transportującego tlen), która wypełnia erytrocyty. W związku z tym krwinki stają się mniejsze i dostarczają mniej tlenu do tkanek organizmu. Zmniejszone stężenie MCV może być pierwszym sygnałem niedokrwistości w wynikach morfologii krwi - często spada szybciej niż sama hemoglobina. 

Jeśli mamy do czynienia z anemią z niedoboru żelaza kluczowe jest znalezienie przyczyny takiego stanu rzeczy. Wśród najczęstszych przyczyn niedoboru tego pierwiastka możemy wymienić:

• utratę krwi, najczęściej w wyniku obfitych miesiączek lub przez przewód pokarmowy,
• niedostateczną podaż żelaza w diecie (częsta na dietach roślinnych, zwłaszcza wegańskiej, ale dieta “mięsna” nie gwarantuje, że spożycie żelaza jest odpowiednie),
• upośledzone wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego.

Podstawowym sposobem leczenia niedokrwistości z niedoboru żelaza jest suplementacja preparatów żelaza, często w połączeniu z witaminą C która poprawia jego wchłanianie oraz stosowanie prawidłowo zbilansowanej diety bogatej w żelazo. 

Chorobą, w której przebiegu można zaobserwować niskie MCV jest również talasemia. Talasemie to wrodzone niedokrwistości w przebiegu których hemoglobina jest syntetyzowana nieprawidłowo.

Obniżona MCV występuje w niedokrwistości chorób przewlekłych, tj. celiakia czy choroba Hashimoto (choroby automimmunologiczne).

Sprawdź również: Anemia - przyczyny, objawy i leczenie niedokrwistości. Anemia z niedoboru żelaza, witaminy B12, pokrwotoczna, chorób przewlekłych.

Czy nieprawidłowy poziom MCV to powód do obaw?

Oznaczenie MCV jest częścią rutynowo wykonywanej morfologii krwi i stanowi ważny wskaźnik hematologiczny. Wzrost oraz obniżona wartość MCV nie zawsze oznaczają poważną chorobę, ale powinno być sygnałem do dokładniejszego przyjrzenia się naszemu zdrowiu. Wysoka średnia objętość krwinki czerwonej może być wczesnym sygnałem niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego, które na początku często przebiegają bezobjawowo. Niska MCV pozwala z kolei szybko wyłapać rozwijanie się niedokrwistości z niedoboru żelaza, często wcześniej nim obniżeniu ulegnie sama hemoglobina. MCV stanowi “system wczesnego ostrzegania” przed niedokrwistością, dlatego jego interpretacja ma duże znaczenie diagnostyczne i pozwala lekarzowi ukierunkować dalsze badania.

MCV za niskie i za wysokie - najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Jaki wynik MCV jest niepokojący?

Wynik MCV staje się niepokojący, gdy jest wyraźnie poniżej lub powyżej normy, która zwykle wynosi około 80-100 fl, choć zakres może się nieznacznie różnić między laboratoriami. Zbyt niskie MCV sugeruje mikrocytozę, czyli obecność zbyt małych krwinek czerwonych, co często wiąże się z niedoborem żelaza. Z kolei zbyt wysokie MCV oznacza makrocytozę - powiększenie erytrocytów, które może świadczyć o niedoborach witamin lub chorobach przewlekłych. Każde odchylenie od normy należy skonsultować z lekarzem, aby ustalić właściwą przyczynę.

Jakie są najczęstsze przyczyny podwyższonego MCV?

Podwyższone MCV najczęściej wynika z niedoboru witaminy B12 lub kwasu foliowego, które są niezbędne do prawidłowego dojrzewania erytrocytów. Inną częstą przyczyną są choroby wątroby, które zaburzają metabolizm i mogą prowadzić do powiększania krwinek. MCV może wzrastać także u osób regularnie spożywających alkohol, ponieważ wpływa on na szpik kostny. Podwyższony poziom pojawia się również w niedoczynności tarczycy lub przy przyjmowaniu niektórych leków.

Jakie są objawy wysokiego lub niskiego poziomu MCV?

Zarówno niski, jak i wysoki poziom MCV mogą dawać objawy wynikające z niedokrwistości. Należą do nich osłabienie, senność, bladość skóry i zawroty głowy. Przy niskim MCV częściej występują też łamliwość paznokci, wypadanie włosów i duszność przy wysiłku. Wysokie MCV może dodatkowo wiązać się z zaburzeniami koncentracji, mrowieniem kończyn lub problemami neurologicznymi typowymi dla niedoboru B12.

Jakie MCV przy chorej wątrobie?

U osób z chorobami wątroby MCV zwykle jest podwyższone, często przekraczając górną granicę normy. Dzieje się tak dlatego, że uszkodzona wątroba wpływa na metabolizm lipidów w błonach komórkowych erytrocytów, powodując ich powiększanie. Wzrost MCV może być jednym z pierwszych laboratoryjnych sygnałów wskazujących na przewlekłe problemy z wątrobą. Szczególnie często obserwuje się to u osób z chorobą alkoholową wątroby.

Co zrobić, żeby obniżyć MCV?

Aby obniżyć MCV, konieczne jest ustalenie przyczyny nieprawidłowości i ukierunkowanie leczenia. Najczęściej potrzebna jest suplementacja witaminy B12 lub kwasu foliowego, jeśli to ich niedobór powoduje makrocytozę. W przypadku chorób wątroby lub nadużywania alkoholu poprawa wymaga leczenia podstawowego schorzenia i modyfikacji stylu życia. Regularne kontrole w postaci badań krwi oraz dieta bogata w witaminy z grupy B mogą wspierać stabilizację parametrów morfologii.

Bibliografia:

1. lek. Magdalena Wiercińska, MCV badanie krwi – co to, normy, przyczyny podwyższonego MCV i poniżej normy, Medycyna Praktyczna, 06.02.2024.
2. Interna – Mały Podręcznik, Tabela 16.1-1. Podział niedokrwistości na podstawie liczby retikulocytów (RC), średniej objętości erytrocytów (MCV) i rozpiętości rozkładu objętości erytrocytów (RDW), mp.pl/interna/table/B16.15.1-1, data dostępu: 17.11.2025.
3. Interna – Mały Podręcznik, Talasemie, mp.pl/interna/chapter/B01.VI.D.6.1.5, data dostępu: 17.11.2025.
4. Maria Podolak-Dawidziak, Bogdan Ochrem, Niedokrwistość chorób przewlekłych, Medycyna Praktyczna, data aktualizacji: 15.07.2024.
5. Mateusz Józef Chmielarz, MCV w morfologii – normy i analiza wyniku, 17.12.2024.
6. Maria Podolak-Dawidziak, Bogdan Ochrem, Niedokrwistość z niedoboru kwasu foliowego, Interna – Mały Podręcznik, data aktualizacji: 15.07.2024.
7. lek. Magdalena Wiercińska, Niedokrwistość z niedoboru żelaza – objawy, przyczyny i leczenie, Medycyna Praktyczna, 14.12.2021.
8. lek. Monika Karlikowska-Skwarnik, Niedokrwistość megaloblastyczna: przyczyny, objawy, leczenie, Medycyna Praktyczna, 21.07.2022.