Magnez u dzieci - dlaczego należy go uzupełniać? Jakie są objawy niedoboru magnezu w organizmie człowieka? Sprawdź, jakie znaczenie zdrowotne ma magnez dla dzieci

Magnez u dzieci - znaczenie i wpływ na zdrowie. Jakie są objawy niedoboru magnezu i medyczne konsekwencje dla rozwijającego się organizmu?

Jak doskonale wszyscy wiemy, prawidłowy rozwój i funkcjonowanie organizmu dziecka zależy od wielu czynników. Kluczowe jest tutaj dostarczanie wraz z dietą odpowiednich składników odżywczych, witamin i składników mineralnych. Na szczególną uwagę zasługuje magnez, którego rola i znaczenie dla organizmu dziecka jest zasadnicze i kluczowe. Dlaczego dostarczanie do organizmu odpowiednich ilości magnezu jest tak istotne? W jaki sposób spożycie magnezu i jego obecność w organizmie wpływa na układ nerwowy, zdrowie psychiczne czy sen dziecka? Czy hipomagnezemia - a więc niedobór magnezu u dziecka - może mieć groźne dla zdrowia konsekwencje w postaci poważnych chorób? Jaka forma podawania magnezu cechuje się najlepszą przyswajalnością i na co zwracać uwagę przy wyborze preparatu z magnezem? Poznaj najważniejsze informacje o tym ważnym makroelemencie i sprawdź, kiedy warto rozważyć przyjmowanie suplementów diety z magnezem.

Magnez dla dzieci - jakie ma znaczenie w kontekście zdrowia i rozwoju?

Magnez jest niezbędnym elementem diety, ze względu na jego znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania i rozwoju organizmu dziecka. Jest podstawowym kationem wewnątrzkomórkowym, który uczestniczy w ponad 300 enzymatycznych procesach zachodzących w organizmie i 600 reakcjach biochemicznych. Odpowiada między innymi za biosyntezę białek, kwasów nukleinowych (RNA, DNA) i innych związków kluczowych dla metabolizmu komórkowego (ATP). Dodatkowo uczestniczy w przewodnictwie mięśniowo-nerwowym, procesach termoregulacji oraz w gospodarce mineralnej kości. Co więcej, odpowiedni poziom magnezu w organizmie warunkuje prawidłową pracę i rytm serca oraz ciśnienie tętnicze, a dodatkowo wpływa korzystnie na metabolizm insuliny i glukozy(potocznie - wspiera regulację poziomu cukru we krwi). Magnez także odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego - w szczególności warunkuje utrzymanie koncentracji, reguluje poziom energii oraz nastrój, a także odpowiada za prawidłowy sen, tak ważny dla organizmu dziecka. Dodatkowo magnez reguluje funkcjonowanie układu odpornościowego. Rola i znaczenie magnezu dla organizmu jest ogromne, co przekłada się jednocześnie na konieczność zadbania o źródła magnezu w diecie w taki sposób, by pokrywały one dzienne zapotrzebowanie dziecka na ten pierwiastek. Na szczególną uwagę w kontekście dzieci, zasługuje wpływ magnezu na układ nerwowy i mięśniowo-szkieletowy dziecka.

Właściwy poziom magnezu a rozwój i funkcjonowanie układu nerwowego u dziecka

Magnez odpowiada za prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego dziecka. Zwiększa on bowiem ilość połączeń nerwowych w mózgu i tym samym poprawia pamięć oraz zwiększa koncentrację u dziecka. Co więcej, reguluje i zwiększa aktywność neuroprzekaźników i przewodzenie międzykomórkowe, przez co mózg i układ nerwowy pracuje szybciej i wydajniej, co jest niezwykle istotne w okresie intensywnego wzrostu i wzmożonej nauki u dziecka (a to z kolei oznacza, że zapotrzebowanie na magnez w czasie dynamicznego rozwoju mózgu jest szczególnie istotne). Ponadto magnez wpływa na lepsze wykorzystanie tlenu w komórkach, co pozwala na bardziej efektywne zużycie energii podczas długotrwałego wysiłku umysłowego, którego w okresie dzieciństwa i w czasie szkolnym nie brakuje. Dodatkowo reguluje on wydzielanie hormonów stresu, przez co redukuje stres i wpływa korzystnie na stan emocjonalny dziecka. Co więcej, magnez pełni także działanie ochronne dla neuronów, zatem wykazuje działanie neuroprotekcyjne, chroniąc przed stresem oksydacyjnym i reakcjami zapalnymi i zapobiegając tym samym uszkodzeniu neuronów. Dodatkowo pierwiastek ten reguluje przewodnictwo nerwowo-mięśniowe. To wszystko przekłada się na prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, dobre samopoczucie i zdrowie psychiczne dziecka. Magnez a zdrowie psychiczne dziecka

Magnez, między innymi poprzez działanie wewnątrzkomórkowe oraz wpływ na cały układ nerwowy dziecka, wpływa korzystnie na zdrowie psychiczne. Zostało to udokumentowane w licznych badaniach. Wykazano bowiem, że odpowiednia podaż magnezu przekłada się na korzyści w aspekcie aktywności dziecka, jego zdolności komunikacyjnych i poznawczych jak również zachowania. Suplementacja magnezu z witaminą B6, u dzieci z ADHD, zmniejsza nadpobudliwość i impulsywność. Co więcej, przyczynia się do redukcji poziomu lęku i agresji oraz zwiększa zdolność do utrzymania koncentracji i uwagi w szkole. Dodatkowo poprawia funkcje poznawcze, reguluje nastrój i poziom energii. Ponadto udokumentowano, że suplementacja magnezu i witaminy B6 przyczynia się do redukcji niewłaściwych zachowań takich jak np.: łamanie zasad czy agresja. Oprócz tego prowadzi do poprawy interakcji i relacji społecznych.

Podsumowując - z uwagi na właściwości omawianego pierwiastka opisane powyżej, poleca się magnez dla dzieci nadpobudliwych czy lękowych, ponieważ zbyt niski poziom magnezu w organizmie negatywnie wpływa na pracę mózgu nie tylko w kontekście zdolności do skupienia się, ale również w odniesieniu do zachowań i wykształconych wzorców behawioralnych.

Prawidłowy poziom magnezu u dzieci a sen najmłodszych

Magnez, jak udokumentowano w licznych badaniach i opracowaniach, jest niezwykle ważny dla fizjologicznego i prawidłowego snu. W badaniach klinicznych wykazano bowiem, że odpowiedni poziom magnezu oraz jego suplementacja przekłada się na wydłużenie długości snu oraz jego efektywności i jakość. Potwierdzają to wyniki obserwacyjne jak również wyniki badań, w których wykazano, że u osób suplementujących magnez z witaminą B6, występuje większe stężenie melatoniny i reniny, a mniejsze stężenie kortyzolu we krwi. Niższa zawartość magnezu w organizmie może przekładać się więc na problemy ze snem - w tym na trudności w zasypianiu czy na nocne wybudzanie się dziecka. 

Niedobór magnezu w organizmie - czy i jak wpływa na kości i mięśnie dziecka?

Magnez, w organizmie człowieka magazynowany jest głównie w kościach i mięśniach, co tłumaczy i wyjaśnia jego rolę w ich wzroście, rozwoju i funkcjonowaniu. Magnez uczestniczy w gospodarce mineralnej kości, jest ich składnikiem, aktywatorem witaminy D oraz stymulatorem gruczołów przytarczycowych. Pobudza czynność osteoblastów i tym samym tworzenie kości, ich kostnienie i zwiększenie gęstości, które zachodzą intensywnie w okresie dzieciństwa.  Dodatkowo prawidłowe stężenie magnezu przyspiesza przebudowę kości oraz zwiększa ich odporność na złamania i tym samym wspomaga zdrowie kości i zębów. Co ciekawe, u osób dorosłych (a zwłaszcza u seniorów) ubytek magnezu z organizmu powiązany jest z wyższym ryzykiem wystąpienia osteoporozy. W kontekście mięśni, jony magnezu są niezbędne do regulacji skurczu mięśni, ich rozluźniania i przewodnictwa nerwowo-mięśniowego (to właśnie dlatego jednym z symptomów obniżonego poziomu magnezu we krwi u najmłodszych oraz dorosłych osób może być drżenie mięśni, nieprzyjemne mrowienie czy mimowolne skurcze, które często wspominane są w wywiadach diagnostycznych pacjentów).

Magnez dla dzieci - czy i kiedy suplementować ten ważny pierwiastek z witaminą B6?

Podsumowując, magnez pełni kluczową rolę w rozwoju i funkcjonowaniu organizmu dziecka – w szczególności jego układu nerwowego, krwionośnego, mięśniowego i szkieletowego. Dlatego też warto dbać o odpowiednią jego podaż wraz z dietą, uwzględniając dobre źródła magnezu w jadłospisie. Niestety, nie zawsze ta podaż jest optymalna i nie u każdego dziecka udaje się zbilansować dietę tak, by magnez w syropie lub kroplach nie był konieczny do podawania. Czasem brakuje tego pierwiastka w codziennych pokarmach, co może prowadzić do wystąpienia niedoborów w diecie. Ma tu znaczenie między innymi intensywny tryb życia wielu z nas, znaczny udział pokarmów wysoko przetworzonych w diecie, ograniczona ilość produktów zawierających magnez w codziennych posiłkach, ograniczone wchłanianie magnezu z pokarmów, a także niektóre choroby czy leki (w tym leki moczopędne). To wszystko zwiększa ryzyko pojawienia się niedoborów magnezu w diecie dzieci, a to z kolei może się przekładać między innymi na trudności w koncentracji, lęk, drażliwość, nasilenie stresu, zmiany w zachowaniu, zaburzenia metabolizmu czy osłabienie mięśni.

W przypadku diety niedoborowej w magnez, warto rozważyć suplementację magnezu z witaminą B6 u dziecka - na przykład w formie saszetek z proszkiem do rozpuszczania w wodzie, magnezu w syropie dla dzieci, w żelkach czy też w klasycznych tabletkach (jeśli maluch jest w wieku, w którym taką formę suplementacji można u niego stosować). Trzeba też pamiętać o tym, że wśród preparatów magnezu dostępnych na rynku najlepszym wyborem będą propozycje zawierające dobrze przyswajalny mleczan czy cytrynian magnezu. W momencie pojawienia się wątpliwości co do przyczyny wspomnianych w tekście objawów u dzieci, najlepiej będzie zgłosić się do lekarza pediatry, który - oprócz wskazania właściwej formy suplementacji magnezu dla dzieci - zleci dalszą diagnostykę problemu.

Bibliografia:

1. Rychlik E. Normy żywienia dla populacji polskiej. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, 2024.
2. Gröber U, Schmidt J, Kisters K. Magnesium in Prevention and Therapy. Nutrients. 2015;7(9):8199–226.
3. Wiciński M., Kościński B., Malinowski B. Długi K., Ożorowski M., Pawlak-Osińska K., Wpływ doustnej suplementacji magnezu na kondycję psychofizyczną. Forum Medycyny Rodzinnej 2019, tom 13, nr 1, 30–35.
4. Abbasi B, Kimiagar M, Sadeghniiat K, et al. The effect of magnesium supplementation on primary insomnia in elderly. A double-blind placebo-controlled clinical trial. J Res Med Sci. 2012; 17(12): 1161–1169.
5. de Baaij JHF, Hoenderop JGJ, Bindels RJM. Magnesium in Man: Implications for Health and Disease. Physiological Reviews. 2015;95(1):1–46.