Kwas gamma-aminomasłowy (GABA) - czym jest, jakie są jego właściwości i kiedy wdrożyć suplementację GABA?

Arykuł banner - Kwas gamma-aminomasłowy (GABA) - czym jest, jakie są jego właściwości i kiedy wdrożyć suplementację GABA?

Publikowane artykuły mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Dowiedz się więcej...

Sponsorowana
Miniaturka artykułu - MULTILAC Synbiotyk - 10 kapsułek
MULTILAC Synbiotyk - 10 kapsułek
14.44 zł
Sponsorowana
Miniaturka artykułu - Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
Multilac Synbiotyk, 20 kapsułek
25.17 zł
Sponsorowana
Miniaturka artykułu - MULTILAC Synbiotyk, 6 x 10 kapsułek
MULTILAC Synbiotyk, 6 x 10 kapsułek
86.67 zł
Sponsorowana
Miniaturka artykułu - MULTILAC Synbiotyk - 3 x 10 kapsułek
MULTILAC Synbiotyk - 3 x 10 kapsułek
43.33 zł
Sponsorowana
Miniaturka artykułu - Multilac, 50kaps.
Multilac, 50kaps.
55.41 zł
Sponsorowana
Miniaturka artykułu - Multilac Junior, 20 czekoladek bez cukru
Multilac Junior, 20 czekoladek bez cukru
26.72 zł

Kwas gamma-aminomasłowy - czym jest?

GABA czyli kwas gamma-aminomasłowy (ang. gamma-aminobutric acid) jest aminokwasem niebiałkowym. Pełni rolę neuroprzekaźnika hamującego w ośrodkowym układzie nerwowym. W organizmie powstaje w przemianach kwasu glutaminowego. Rolą tego przekaźnika jest zwiększenie progu pobudliwości niektórych komórek nerwowych, prowadząc do słabszego przewodzenia przez nie bodźców.

Działanie kwasu gamma-aminomasłowego

W sytuacji, gdy mózg jest nadmiernie pobudzony mogą pojawiać się problemy z zasypianiem, bezsenność, niepokój, uczucie drażliwości. Konieczne jest wówczas zrównoważenie impulsami hamującymi. Efektem działania kwasu GABA na funkcjonowanie układu nerwowego jest uspokojenie, rozluźnienie i uczucie senności. Ogranicza on nadmierne pobudzenie organizmu. Obserwuje się jego działanie nootropowe (prokognitywne), czyli poprawiające funkcje poznawcze, pamięć i koncentrację. Ułatwia przyswajanie nowych informacji. Pomaga radzić sobie w sytuacjach stresowych. Poza tym, że pomaga się wyciszyć i poprawić jakość snu wpływa także na mięśnie. Jest popularny wśród sportowców, ponieważ przyspiesza przyrost masy mięśniowej oraz regenerację po treningu. Uczestniczy w kontrolowaniu wydzielania hormonu wzrostu oraz insuliny. Stymuluje namnażanie fibroblastów, co pobudza syntezę kolagenu i kwasu hialuronowego i przyspiesza gojenie ran. Korzystnie wpływa na leczenie stanów depresyjnych, zaburzeń snu i padaczki. Podsumowując - GABA w organizmie pełni wiele funkcji:

  • rozluźnia mięśnie szkieletowe 
  • uczestniczy w kontrolowaniu wydzielania hormonu wzrostu 
  • przyspiesza wzrost masy mięśniowej 
  • poprawia gojenie się ran 
  • poprawia nocną regenerację organizmu 
  • ma działanie hamujące na nadmiernie pobudzony OUN 
  • działa uspokajająco 
  • ułatwia zasypianie 
  • poprawia pamięć i koncentrację 

GABA na sen

Ze względu na działanie wyciszające i hamujące, GABA przyjmowane przed snem ułatwia zasypianie. Dodatkowo wydłuża fazę snu głębokiego, co sprzyja nocnej regeneracji.

GABA na koncentrację

GABA wykazuje działanie prokognitywne. Oznacza to, że poprawia zdolności uczenia się, pamięć i koncentrację. Przeciwdziała rozpraszaniu uwagi, co ułatwia pracę umysłową i naukę. Ponadto w badaniach przypuszcza się, że niedobór tego neuroprzekaźnika prowadzi do pogorszenia pamięci, zdolności skupienia się oraz poziomu inteligencji.

GABA na stres

GABA jest neuroprzekaźnikiem hamującym. Ogranicza nadmierne pobudzenie układu nerwowego, jakie ma miejsce w sytuacji stresowej. Dzięki właściwościom wyciszającym i uspokajającym sprzyja relaksacji. Jego suplementacja może obniżać stężenie we krwi kortyzolu, nazywanego hormonem stresu.

Źródła GABA

Związek ten występuje w niektórych produktach spożywczych. Przy zastosowaniu zróżnicowanej diety, dostarczymy go do organizmu wraz z produktami takimi jak:

  • fermentowane produkty mleczne (jogurty, kefiry) 
  • kiszone warzywa (ogórki, kapusta) 
  • zakwas buraczany 
  • szpinak
  • bataty
  • warzywa kapustne
  • biała herbata

W żywności korzystne będzie także uwzględnienie źródeł kwasu glutaminowego:

  • makrela i inne ryby 
  • owoce morza
  • drób 
  • wołowina 
  • grzyby
  • szpinak 
  • pomidory

Suplementy z kwasem gamma-aminomasłowym w kapsułkach

Suplementy diety zawierające GABA najczęściej występują w formie kapsułek, tabletek lub pastylek do ssania. Polecane są w szczególności dla osób z problemami ze snem, osobom prowadzącym intensywny tryb życia poszukujących pomocy w wyciszeniu, a także sportowcom, którzy chcą zwiększyć masę mięśniową.

Należy pamiętać, że przyjmowanie jakichkolwiek suplementów nie powinno być stosowane jako substytut zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia, a jedynie je uzupełniać.

GABA– dawkowanie dzienne

Zaleca się przyjmowanie GABA na pół godziny przed snem. Kapsułki lub tabletki z GABA dostępne w aptekach mają zazwyczaj od 250 mg do 750 mg związku w jednej dawce. Większość producentów zaleca 1 kapsułkę dziennie. GABA nie wolno łączyć z alkoholem. Nie należy przekraczać zalecanej porcji dziennej.

Suplementacja GABA – przeciwwskazania

Przeciwwskazaniem do stosowania suplementów zawierających kwas gamma-aminomasłowy jest wiek poniżej 18 roku życia, ciąża i okres karmienia piersią. Dotychczas nie przeprowadzono wystarczającej ilości badań, które jednoznacznie wskazałyby na bezpieczeństwo stosowania ich w ciąży.

Potencjalne niepożądane działania GABA

GABA jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Jednak przy przyjmowaniu go w zbyt wysokich ilościach może mieć poważne, negatywne skutki. Nie wolno przekraczać zalecanej dziennej dawki. Zbyt duże stężenie GABA może wywołać drgawki, przyspieszone bicie serca, senność, świąd skóry, problemy z oddychaniem. Efekty przedawkowania zazwyczaj ustępują po zaprzestaniu stosowania preparatu.

 

Przypisy

1. Kim, Kimyeong, and Haejin Yoon. "Gamma-Aminobutyric Acid Signaling in Damage Response, Metabolism, and Disease." International Journal of Molecular Sciences 24.5 (2023): 4584.

2. Al-Kuraishy, Hayder M., et al. "The potential role of pancreatic γ-aminobutyric acid (GABA) in diabetes mellitus: A critical reappraisal." International Journal of Preventive Medicine 12 (2021).

3. Sakashita, Maya, et al. "Oral supplementation using gamma-aminobutyric acid and whey protein improves whole body fat-free mass in men after resistance training." Journal of clinical medicine research 11.6 (2019): 428.

4. Ngo, Dai-Hung, and Thanh Sang Vo. "An updated review on pharmaceutical properties of gamma-aminobutyric acid." Molecules 24.15 (2019): 2678.

5. Powers, Michael. "GABA supplementation and growth hormone response." Acute Topics in Sport Nutrition 59 (2012): 36-46.

6. Hepsomali, Piril, et al. "Effects of oral gamma-aminobutyric acid (GABA) administration on stress and sleep in humans: a systematic review." Frontiers in neuroscience 14 (2020): 923.

7. Briguglio, Matteo, et al. "Dietary neurotransmitters: a narrative review on current knowledge." Nutrients 10.5 (2018): 591.


dr n.med Agnieszka Sut

W swojej karierze naukowej zajmuje się przeciwzapalnym wpływem składników żywności w chorobach cywilizacyjnych, w tym w nowotworach. Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Prywatnie miłośniczka ekologii, fotografii i dalekich podróży.

Zobacz wszystkie wpisy autora

Artykuły zamieszczone na blogu apteki internetowej Olmed nie stanowią porady medycznej, ani opinii farmaceuty, lekarza lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pacjenta. Udostępnione informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.

Nigdy nie lecz się sam, korzystaj z opieki medycznej swojego lekarza i w przypadku objawów choroby lub pogorszenia się Twojego stanu zdrowia skontaktuj się ze specjalistą. Właściciel serwisu aptekaolmed.pl nie ponosi odpowiedzialności związanej z wykorzystaniem informacji zawartych w publikowanych za pośrednictwem Serwisu artykułach.

Wybrane leki, suplementy i kosmetyki:

Mensil - lek na potencję Entitis Dicoflor Baby Dulcobis Sylimarol Biotebal Fibrocontrol Bepanthen Lipiform Plus Magne B6 Forte Cetaphil Emolium Pampers Nutridrink
Ektin krople do oczu, 10ml