Kwasy kosmetyczne PHA / BHA / AHA w domowej pielęgnacji skóry – rodzaje, właściwości i zastosowanie

Arykuł banner - Kwasy kosmetyczne PHA / BHA / AHA w domowej pielęgnacji skóry – rodzaje, właściwości i zastosowanie

Publikowane artykuły mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Dowiedz się więcej...

Kwasy kosmetyczne są związkami szeroko stosowanymi w kosmetologii – zarówno w produktach pielęgnacyjnych, jak i podczas zabiegów w salonach. Ich właściwości zależą od budowy chemicznej oraz zastosowanego stężenia. Co to są kwasy BHA, AHA i PHA? Jakie właściwości i działanie mają kwasy kosmetyczne? Jak je stosować w domowej pielęgnacji skóry? Jakie kwasy kosmetyczne są idealne na jesień?

Spis treści

  1. Czym są kwasy kosmetyczne?
  2. Jak działają kwasy kosmetyczne?
  3. Rodzaje kwasów kosmetycznych – podział kwasów hydroksylowych
  4. Kwasy AHA ( α-hydroksykwasy) – właściwości
  5. Kwasy PHA(polihydroksykwasy) – właściwości
  6. Kwasy BHA ( β-hydroksykwasy) – właściwości
  7. Jak stosować kosmetyki z kwasami?
  8. Kwasy kosmetyczne idealne na jesień
  9. Serum z kwasami kosmetycznymi
  10. Przeciwwskazania do stosowania kwasów kosmetycznych

Czym są kwasy kosmetyczne?

Kwasy kosmetyczne są substancjami z grupy hydroksykwasów, zawierające w swojej strukturze grupę karboksylową oraz hydroksylową. W zależności od ich struktury, możemy wyróżnić kwasy AHA, BHA oraz PHA. Kwasy kosmetyczne są izolowane z produktów naturalnych lub syntetyzowane na ich wzór. Kwasy kosmetyczne, w zależności od ich stężenia i rodzaju substancji, mają odmienne właściwości. Stosuje się je w kosmetykach takich jak peelingi do twarzy, serum, toniki, kremy, peelingi trychologiczne.

Jak działają kwasy kosmetyczne?

W ich charakterystyce wymienia się, w zależności od związku, m.in. właściwości złuszczające, nawilżające, redukujące przebarwienia, wygładzające, antyoksydacyjne, przeciwbakteryjne, normalizujące, pobudzające syntezę kolagenu.

Rodzaje kwasów kosmetycznych – podział kwasów hydroksylowych

Kwasy kosmetyczne można podzielić na α-hydroksykwasy (AHA), β-hydroksykwasy (BHA) i polihydroksykwasy (PHA). Do kwasów AHA zaliczamy m.in.:

  • Kwas glikolowy
  • Kwas migdałowy
  • Kwas mlekowy
  • Kwas jabłkowy
  • Kwas winowy

Do kwasów BHA zalicza się przede wszystkich kwas salicylowy i jego pochodne, natomiast do polihydroksykwasów należą substancje takie jak:

  • Glukonolakton
  • Kwas laktobionowy

Poza kwasami PHA, AHA i BHA w kosmetologii często stosowane są związki takie jak kwas azelainowy, ferulowy , trójchlorooctowy oraz kwas szikimowy i kwas kojowy.

Kiedy można stosować kwasy kosmetyczne?

Kwasy AHA ( α-hydroksykwasy) - właściwości

Kwasy z grupy AHA czyli α-hydroksykwasy są związkami, w których grupa kwasowa i wodorotlenowa związane są z tym samym atomem węgla. Do kwasów AHA zaliczamy kwas glikolowy, mlekowy, migdałowy, winowy, jabłkowy i cytrynowy.

Kwas glikolowy jest najczęściej stosowanym α-hydroksykwasem. Rozluźnia on połączenia pomiędzy martwymi komórkami naskórka i normalizuje procesy jego złuszczania. Przywraca właściwą grubość naskórka, poprawia koloryt, nawilżenie i gładkość skóry. Ze względu na swoje właściwości, ułatwia wnikanie składników odżywczych z preparatów pielęgnujących. W szczególności polecany jest dla osób:

  • Z trądzikiem zaskórnikowym,
  • Z trądzikiem grudkowatym,
  • Ze skórą łojotokową,
  • Z rozszerzonymi porami,
  • Ze skórą skłonną do zmarszczek,
  • Z wiotkością skóry,
  • Z bliznami potrądzikowymi.

Kwas mlekowy jest kwasem kosmetycznym zaliczanym do grupy α-hydroksykwasów. Ma właściwości złuszczające, nawilżające i przeciwstarzeniowe. Działa antybakteryjnie. Stosowany jest w leczeniu uszkodzeń skóry, redukcji przebarwień oraz jako substancja wspomagająca syntezę ceramidów w naskórku. Ponadto, stymuluje on cebulki włosów do wzrostu. Jego zastosowanie zależy od zastosowanego stężenia. Wyższe stężenie kwasów sprawia, że nasila się ich aktywność złuszczająca. Kwas mlekowy:

  • Nawilża,
  • Normalizuje procesy złuszczania naskórka,
  • Spłyca zmarszczki,
  • Rozjaśnia przebarwienia,
  • Zwęża pory,
  • Uelastycznia skórę.

Kwas migdałowy jest α-hydroksykwasem wolno wnikającym w głąb skóry. Może być stosowany przez cały rok, nie wywołuje podrażnień i fotouczuleń. Wykazuje działanie złuszczające, jednak dużo mniejsze niż kwas glikolowy czy mlekowy. Reguluje pracę gruczołów łojowych, rozjaśnia przebarwienia, spłyca zmarszczki oraz nawilża skórę.

Kwas winowy jest związkiem z grupy kwasów AHA o działaniu przeciwzapalnym ściągającym oraz antyseptycznym. Znajduje zastosowanie w preparatach złuszczających do skóry trądzikowej i dojrzałej. Redukuje przebarwienia skórne oraz hamuje nadmierne wydzielanie sebum.

Kwas jabłkowy ma działanie podobne do kwasu mlekowego. Wykazuje aktywność w obrębie naskórka, nawilżając skórę i powodując zmniejszenie zmarszczek. Ponadto poprawia teksturę skóry.

Kwasy PHA (polihydroksykwasy) - właściwości

Polihydroksykwasy (PHA) to związki z jedną grupą karboksylową (COOH) i kilkoma wodorotlenowymi (OH). Struktura chemiczna decyduje o właściwościach złuszczających tych związków. Do kwasów PHA zalicza się kwas laktobionowy, glukonolakton i glukoheptanolakton. Posiadają one podobne właściwości do kwasów AHA, ale są zdecydowanie łagodniejsze pod kątem złuszczania. Ze względu na bardziej delikatne działanie, są one bezpieczniejsze w stosowaniu, również przez osoby ze skórą wrażliwą.

Glukonolakton jest kwasem z grupy PHA o silnych właściwościach przeciwutleniających i regenerujących. Działa przeciwzapalnie, nawilża, ujędrnia i chroni skórę przed wpływem negatywnych czynników środowiskowych. Spłyca drobne zmarszczki, redukuje zaczerwienienia oraz wzmacnia naturalną barierę ochronną naskórka. Jest jednym z łagodniejszych hydroksykwasów, który może być stosowany w preparatach dla skóry wrażliwej, z trądzikiem różowatym czy łojotokiem.

Kwas laktobionowy jest polihydroksykwasem o właściwościach nawilżających i antyoksydacyjnych. Nie wywołuje on podrażnień, zaczerwienienia czy pieczenia skóry. Może być stosowany także do skóry suchej, wrażliwej i naczynkowej. Jego aktywność to m.in.:

  • Zapobiega przeznaskórkowej utracie wody, chroniąc ją przez zwiotczeniem i powstawaniem zmarszczek,
  • Pobudza syntezę kolagenu,
  • Zapobiega powstawaniu pajączków naczyniowych,
  • Nawilża,
  • Neutralizuje działanie wolnych rodników,
  • Działa zmiękczająco i osłaniająco.

Kwasy BHA ( β-hydroksykwasy) - właściwości

Kwasy BHA są to związki zawierające w swojej cząsteczce dwie grupy funkcyjne: hydroksylową i karboksylową (COOH). W β-hydroksykwasach, grupa karboksylowa przyłączona jest do węgla α, a grupa hydroksylowa do kolejnego, sąsiadującego atomu węgla. Do kwasów BHA zaliczamy m.in. związki takie jak kwas salicylowy, kwas 4-hydroksybenzoesowy.

Kwas salicylowy jest β-hydroksykwasem, o łagodniejszym działaniu niż kwasy AHA. Rzadko prowadzi do powstawania uczuleń. Jest szeroko stosowany w kosmetykach do skóry trądzikowej, ze względu na aktywność przeciwzapalną i przeciwtrądzikową. Ma on także właściwości antybakteryjne. Należy on do grupy związków rozpuszczalnych w tłuszczach, dzięki czemu bez problemu przenika przez warstwę sebum, wnikając w głąb skóry. Zapobiega łojotokowi oraz wykazuje działanie złuszczające. Produkty z kwasem salicylowym polecane są w szczególności dla osób ze skórą tłustą i mieszaną.

Kwasy kosmetyczne AHA i BHA

Jak stosować kosmetyki z kwasami?

Przy wyborze kosmetyków z kwasami należy kierować się wieloma czynnikami, w tym rodzajem skóry, porą roku oraz właściwościami danego związku. Kwasy z grupy AHA posiadają najsilniejsze właściwości złuszczające, przez co mogą powodować zaczerwienienia i podrażnienia. Polecane są głównie dla osób ze skórą tłustą, mieszaną, trądzikową i wymagającą oczyszczenia, ale także w zabiegach dla skóry dojrzałej. Mogą wykazywać się zbyt silnym działaniem u osób ze skórą naczynkową, wrażliwą, suchą lub alergiczną. Kwasy PHA wykazują się dużą skutecznością i mniejszymi właściwościami drażniącymi, dlatego polecane są nawet dla osób ze skórą wrażliwą. Kwasy BHA stosuje się głównie do pielęgnacji cery tłustej i trądzikowej. Ze względu na ich działanie antybakteryjne, wspierają leczenie ognisk zapalnych. Kwasy kosmetyczne z tej grupy przenikają przez warstwę sebum, mogą być stosowane jako dodatek do serum, toników, kremów i peelingów. Zaleca się robienie okresowych przerw w stosowaniu kosmetyków z kwasami, w zależności od stężenia, średnio 2 tygodnie przerwy na 4-6 tygodni stosowania. Zazwyczaj peelingi czy serum są przeznaczone do stosowania codziennego, natomiast preparaty złuszczające – raz w tygodniu. Zawsze należy czytać zalecenia producenta, ponieważ  schemat stosowania jest bezpośrednio związany ze stężeniem kwasów w preparacie. Najlepszym czasem na stosowanie preparatów z kwasami jest okres najmniejszego nasłonecznienia – jesienią oraz zimą, ze względu na możliwość wystąpienia fotouczulenia. Bez względu na porę roku, stosując produkty z kwasami należy nakładać kremy z filtrem.

Kwasy kosmetyczne idealne na jesień

Znaczna część kwasów kosmetycznych wchodzi w reakcje ze słońcem, powodując fotouczulenia. Wyjątkiem jest kwas migdałowy, który może być stosowany cały rok. Do najpopularniejszych kwasów do stosowania jesienią i zimą zaliczymy:

  • Kwas glikolowy
  • Kwas mlekowy
  • Kwas cytrynowy
  • Kwas laktobionowy
  • Kwas salicylowy
  • Glukonolakton

Serum z kwasami kosmetycznymi

W drogeriach i aptekach dostępna jest szeroka gama produktów złuszczających z kwasami w postaci serum. W zależności od stężenia i rodzaju użytych kwasów, serum może być stosowane od jednego do kilku razy w tygodniu. Bardzo często, w produktach takich znajdziemy mieszankę różnych kwasów z grup AHA i PHA, wraz z dodatkiem substancji łagodzących np. soku z aloesu, kwas hialuronowy.

Przeciwwskazania do stosowania kwasów kosmetycznych

Przeciwwskazania do stosowania kwasów kosmetycznych obejmują:

  • Otarcia i otwarte rany na skórze
  • Stany zapalne skóry
  • Infekcje skórne, w tym wirusowe bakteryjne i grzybicze
  • Aktywną opryszczkę
  • Choroby dermatologiczne takie jak łuszczyca, grzybica
  • Alergia na składniki produktu
  • Stosowanie leków doustnych zawierających retinoidy
  • Ciąża
  • Karmienie piersią

Przy stosowaniu produktów z kwasami kosmetycznymi należy zachować ostrożność, wykonać próbę uczuleniową na małym fragmencie skóry oraz pamiętaj o codziennej ochronie przeciwsłonecznej. Jeśli podejrzewasz, że możesz mieć problemy z użyciem kwasów kosmetycznych oraz ich dobraniem do typu cery, umów się na konsultację do kosmetologa. Kosmetyki z kwasami, w zależności od związku czynnego, sprzyjają złuszczaniu martwego naskórka i rozjaśnianiu przebarwień, regulują odnowę komórkową skóry i funkcję gruczołów łojowych skóry, wykazują działanie antybakteryjne oraz działanie nawilżające. Uzupełnieniem codziennej pielęgnacji powinny stanowić produkty, którym przypisuje się działanie nawilżające. Często zawierają składniki takie jak kwas hialuronowy czy wyciąg z aloesu. Kwas hialuronowy nie tylko wykazuje działanie nawilżające, ale również łagodzi podrażnienia i poprawia elastyczność skóry.

Kwasy mogą być stosowane do cery dojrzałej, skórze wrażliwej, cery suchej, tłustej, normalnej, trądzikowej i cery mieszanej. Należy jednak pamiętać o dobraniu odpowiedniego kwasu do typu skóry. Kwasy przygotowuję skórę na wszelkie zabiegi kosmetyczne, a stosowane w wyższych stężeniach sprawiają, że organizm wzmaga produkcję kwasu hialuronowego.  


dr n.med Agnieszka Sut

W swojej karierze naukowej zajmuje się przeciwzapalnym wpływem składników żywności w chorobach cywilizacyjnych, w tym w nowotworach. Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Prywatnie miłośniczka ekologii, fotografii i dalekich podróży.

Zobacz wszystkie wpisy autora

Artykuły zamieszczone na blogu apteki internetowej Olmed nie stanowią porady medycznej, ani opinii farmaceuty, lekarza lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pacjenta. Udostępnione informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.

Nigdy nie lecz się sam, korzystaj z opieki medycznej swojego lekarza i w przypadku objawów choroby lub pogorszenia się Twojego stanu zdrowia skontaktuj się ze specjalistą. Właściciel serwisu aptekaolmed.pl nie ponosi odpowiedzialności związanej z wykorzystaniem informacji zawartych w publikowanych za pośrednictwem Serwisu artykułach.

Powiązane produkty

Miniaturka artykułu - DERMENA PROFESSIONAL Peeling kwasowy AHA 30% | BHA 2%, 20 ml
DERMENA PROFESSIONAL Peeling kwasowy AHA 30% | BHA 2%, 20 ml
26.90 zł

Produkt niedostępny

Miniaturka artykułu - DERMENA PROFESSIONAL Złuszczający tonik do twarzy 6% Kwasu glikolowego, 100 ml
DERMENA PROFESSIONAL Złuszczający tonik do twarzy 6% Kwasu glikolowego, 100 ml
22.90 zł

Produkt niedostępny

Wybrane leki, suplementy i kosmetyki:

Mensil - lek na potencję Entitis Dicoflor Baby Dulcobis Sylimarol Biotebal Fibrocontrol Bepanthen Lipiform Plus Magne B6 Forte Cetaphil Emolium Pampers Nutridrink
Ektin krople do oczu, 10ml