Infekcje intymne u kobiet - przyczyny, objawy i leczenie. Jakie rodzaje infekcji intymnych u kobiet występują najczęściej?

Czym są infekcje intymne u kobiet? Podstawowe informacje

Infekcje intymne to stany zapalne narządów płciowych wywołane przez różne patogeny - bakterie, grzyby lub inne drobnoustroje chorobotwórcze. Najczęściej dotyczą pochwy i sromu, choć mogą obejmować również inne partie dróg rodnych.

W prawidłowych warunkach w pochwie występuje naturalna flora bakteryjna zdominowana przez pałeczki kwasu mlekowego (Lactobacillus). Te pożyteczne bakterie utrzymują kwaśne pH pochwy na poziomie 3,8-4,5. Taki odczyn stanowi naturalną barierę ochronną przed rozwojem infekcji. Kiedy równowaga mikroflory pochwy zostaje zaburzona, łatwiej dochodzi do nadmiernego rozwoju patogenów i powstania zakażenia.

Rodzaje infekcji intymnych - bakteryjne, grzybicze i inne zakażenia

Najczęstsze rodzaje infekcji intymnych to zakażenia grzybicze, bakteryjne oraz pasożytnicze. Każdy rodzaj wymaga innego leczenia. Z tego powodu prawidłowa diagnostyka jest bardzo istotna. W grupie infekcji intymnych wymienić m.in. dolegliwości takie jak:

Grzybica pochwy (kandydoza)

 • Patogen: grzyby Candida albicans 

• Sposób zakażenia: zaburzenie flory po antybiotykoterapii, w ciąży, przy osłabionej odporności 

• Objawy: intensywne swędzenie, biała grudkowata wydzielina jak twaróg, pieczenie, pH <4,5

Bakteryjne zapalenie pochwy

• Patogen: bakterie beztlenowe, głównie Gardnerella vaginalis 

• Sposób zakażenia: zaburzenie mikroflory przez niewłaściwą higienę, zmiany hormonalne, irygatory

• Objawy: obfita rzadka wydzielina z rybim zapachem, pH >4,5, często bezobjawowe

Rzęsistkowica 

• Patogen: pasożyt Trichomonas vaginalis (rzęstistek pochwowy)

• Sposób zakażenia: niezabezpieczony kontakt seksualny 

• Objawy: żółtozielona pienista wydzielina, nieprzyjemny zapach, swędzenie, zaczerwienienie

Mykoplazmoza i ureaplazmoza 

• Patogen: Mycoplasma genitalium, Mycoplasma hominis, Ureaplasma urealyticum 

• Sposób zakażenia: droga płciowa 

• Objawy: często bezobjawowa lub rzadka wydzielina, dyskomfort

Chlamydioza

• Patogen: bakteria Chlamydia trachomatis 

• Sposób zakażenia: droga płciowa 

• Objawy: często bezobjawowa, czasem wydzielina śluzowo-ropna, krwawienia

Rzeżączka (gonorrhea)

• Patogen: bakteria Neisseria gonorrhoeae 

• Sposób zakażenia: droga płciowa 

• Objawy: obfita ropna wydzielina żółtozielona, pieczenie przy oddawaniu moczu

Zakażenie bakteriami Streptococcus grupy B

• Patogen: Streptococcus agalactiae 

• Sposób zakażenia: kolonizacja naturalnej flory, szczególnie niebezpieczne w ciąży 

• Objawy: często bezobjawowe

Wirusowe zapalenie pochwy (HSV)

• Patogen: wirus opryszczki pospolitej typu 2 (HSV-2) 

• Sposób zakażenia: droga płciowa 

• Objawy: bolesne pęcherzyki i owrzodzenia, swędzenie, pieczenie

Sprawdź również: Infekcje intymne - charakterystyka, profilaktyka, leczenie.

Przyczyny infekcji intymnych - dlaczego dochodzi do zakażeń?

Do rozwoju infekcji intymnych może dojść pod wpływem wielu czynników. Jedną z przyczyn jest antybiotykoterapia bez jednoczesnego stosowania probiotyków - antybiotyki ratują życie i zdrowie, skutecznie lecząc zakażenia bakteryjne, ale jako efekt uboczny mogą zaburzać naturalną florę pochwy. Dlatego podczas kuracji antybiotykowej warto zabezpieczyć się probiotykami.

Na równowagę mikroflory pochwy wpływają też zmiany hormonalne podczas ciąży, menstruacji czy menopauzy. Inne czynniki ryzyka to cukrzyca, osłabienie odporności, noszenie syntetycznej bielizny, stosowanie irygatorów dopochwowych, palenie papierosów oraz przewlekły stres. Na rozwój infekcji bardziej narażone są również kobiety w ciąży.

Objawy infekcji intymnej - jak rozpoznać problem?

Jakie symptomy daje infekcja intymna? Do najczęstszych objawów należy zmieniona wydzielina z pochwy. W zależności od patogenu może mieć różny kolor, konsystencję i nieprzyjemny zapach. Czasami pojawia się także intensywne swędzenie sromu i pochwy.

Pieczenie okolic intymnych, szczególnie podczas oddawania moczu, wskazuje na stan zapalny. Mogą również wystąpić zaczerwienienie i obrzęk. Warto wiedzieć, że niektóre infekcje przebiegają bezobjawowo - nawet 50% kobiet przechodzi bakteryjne zapalenie pochwy bez żadnych dolegliwości. Dlatego regularne badania ginekologiczne są istotne nawet przy braku objawów.

Najczęstsze infekcje pochwy - grzybica i bakteryjne zapalenie pochwy

Grzybica pochwy objawia się intensywnym swędzeniem, białą grudkowatą wydzieliną przypominającą twaróg oraz prawidłowym pH poniżej 4,5. Często rozwija się po antybiotykoterapii, w okresie ciąży lub u osób z cukrzycą. Uważa się, że grzyby znajdujące się w jelicie grubym mogą być przyczyną nawrotów zakażeń.

Przeczytaj także: Grzybica pochwy - przyczyny, objawy i leczenie kandydozy pochwy lekami bez recepty i innymi metodami. Jak rozpoznać infekcję grzybiczą i kiedy udać się do lekarza?

Bakteryjne zapalenie pochwy (waginoza bakteryjna) stanowi 20-60% wszystkich rozpoznanych infekcji intymnych. Daje obfitą wydzielinę z charakterystycznym rybim zapachem i podwyższonym pH powyżej 4,5. Często przebiega bezobjawowo, ale nieleczone może prowadzić do poważnych powikłań.

Leki na infekcje intymne - preparaty bez recepty i na receptę

Odpowiedni schemat leczenia dobierany jest przez ginekologa, po przeprowadzeniu diagnostyki i wykryciu podłoża dolegliwości.

W przypadku grzybicy pochwy dostępne bez recepty są leki przeciwgrzybicze zawierające klotrimazol lub fentikonazol . W aptekach można znaleźć m.in.:

• Clotidal MAX 500mg - lek z klotrymazolem stosowany w infekcjach grzybiczych
• Gynoxin Optima 200mg lub 400 mg, ONE 500mg - lek z fentikonazolem - infekcje grzybicze i mieszane
• Gynoxin Krem dopochwowy - lek z fentikonazolem - infekcje grzybicze i mieszane 

Preparaty wspomagające na infekcje intymne (bez recepty)

1. Preparaty probiotyczne (przywracające florę bakteryjną):

• Provag - preparat z bakteriami Lactobacillus ( Lactobacillus gasseri 57C, Lactobacillus fermentum 57A, Lactobacillus plantarum 57B) - wspomagająco, przywraca florę bakteryjną - kapsułki doustne
• Lactovaginal - lek z bakteriami Lactobacillus rhamnosus 573 - wspomagająco, przywraca florę bakteryjną - kapsułki dopochwowe
• Iladian -  suplement diety zawierający pałeczki kwasu mlekowego L. rhamnosus oraz L. reuteri oraz wyciąg z migdałecznika chebułowca - wspomagająco, przywraca florę bakteryjną - kapsułki doustne

2. Żele i kremy nawilżające, kojące:

• Feminum Aktiv - nawilżający żel intymny z kwasem hialuronowym i kwasem mlekowym - wspomagająco, środek nawilżający - żel dopochwowy
• Multigyn Actigel żel - preparat z kwasem mlekowym i bioaktywnym kompleksem 2QR- wspomagająco, środek nawilżający - żel dopochwowy

3. Preparaty wieloskładnikowe:

• Hexatiab żel 2% - wyrób medyczny wspomagający leczenie i regenerację zmian okolic intymnych i odbytu o charakterze bakteryjnym, grzybiczym i wirusowym
• Tantum Rosa proszek - preparat z benzydaminą - wspomagająco, kojący, przeciwzapalny - 10 saszetek do sporządzania roztworu dopochwowego
• Neovaginal – preparat z kwasem hialuronowym, kwasem mlekowym, prebiotykami oraz proteinami z owsa – wspomagająco, działanie łagodzące, nawilżające i kojące, żel dopochwowy.
• Mieszanki Apteczne VAGOSAN – preparat ziołowy z korą debu, rumiankiem, rdestem ptasim, szałwią, pokrzywą i nagietkiem – wspomagająco, przeciwzapalnie, zioła do przygotowywania roztworu do przemywań

Bakteryjne zapalenie pochwy wymaga antybiotyków dostępnych na receptę, najczęściej metronidazolu. Ważnym elementem terapii są preparaty przywracające florę bakteryjną pochwy zawierające pałeczki kwasu mlekowego. Są one dostępne bez recepty.

Jak leczyć infekcje intymne? Globulki dopochwowe i tabletki doustne

Przed rozpoczęciem leczenia najważniejsza jest konsultacja z ginekologiem.

Globulki dopochwowe to najczęstsza forma leczenia miejscowego. Aplikuje się je wieczorem przed snem, aby zapewnić długi kontakt leku z błoną śluzową.

Kremy dopochwowe z aplikatorem umożliwiają precyzyjne stosowanie preparatu przeciwgrzybiczego. Tabletki doustne stosuje się w nasilonych lub nawracających infekcjach. W grzybicy może być przepisany flukonazol, w bakteryjnym zapaleniu - doustny metronidazol.

Kluczowe jest dokładne przestrzeganie zaleceń lekarza. Zbyt krótki okres terapii lub przedwczesne przerwanie kuracji może prowadzić do niecałkowitego wyleczenia infekcji i jej nawrotu.

Infekcje intymne w ciąży - bezpieczne metody leczenia

Infekcje intymne w okresie ciąży wymagają szczególnej uwagi ze względu na ryzyko powikłań dla płodu. W ciąży najczęściej występuje grzybica pochwy, która może prowadzić do zakażenia noworodka podczas porodu. Bezpieczne są preparaty miejscowe zawierające klotrimazol po konsultacji z ginekologiem.

Bakteryjne zapalenie pochwy jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ zwiększa ryzyko porodu przedwczesnego. Wymaga leczenia antybiotykami. Preparaty probiotyczne zawierające pałeczki kwasu mlekowego są bezpieczne w ciąży i pomagają przywrócić prawidłową florę bakteryjną pochwy.

Kobiety ciężarne powinny szczególnie dbać o higienę intymną - podmywać się 2 razy dziennie, zwłaszcza po oddawaniu moczu czy wypróżnieniu.

Nawracające infekcje intymne - przyczyny i skuteczne leczenie

Nawracające infekcje to cztery lub więcej epizody zakażenia w ciągu roku. Przyczyny to najczęściej osłabienie odporności, przewlekły stres, cukrzyca, częste stosowanie antybiotyków czy niewłaściwa higiena intymna.

Skuteczne leczenie wymaga kompleksowego podejścia - wydłużonej terapii indukcyjnej i leczenia podtrzymującego przez kilka miesięcy. Istotne jest długotrwałe stosowanie preparatów zawierających pałeczki kwasu mlekowego oraz wyeliminowanie czynników predysponujących.

Aby zapobiegać nawrotom, należy przede wszystkim doleczyć pierwotne zakażenie. Źle dobrana terapia lub niestosowanie się do zaleceń lekarza może powodować niecałkowite wyleczenie infekcji i jej powrót. Może to wymagać leczenia chorób towarzyszących, modyfikacji diety czy zmiany sposobu higieny.

Profilaktyka infekcji intymnych - higiena i równowaga pH

Właściwa higiena intymna to fundament profilaktyki. Okolice intymne należy myć raz dziennie (podczas menstruacji 2 razy dziennie) środkami o pH zbliżonym do fizjologicznego (3,8-4,5). W aptekach dostępne są preparaty takie jak m.in. Lactacyd Femina, ProVag emulsja czy LaciBios Femina zawierające kwas mlekowy. Należy unikać zwykłego mydła o alkalicznym pH.

Zbyt częste przemywanie krocza i irygacje pochwy zaburzają mikrobiotę miejsc intymnych i sprzyjają rozwojowi zakażenia. Należy przy tym pamiętać, aby myć okolice intymne od przodu do tyłu. Ważne jest dokładne osuszanie skóry po kąpieli oraz noszenie bawełnianej, przewiewnej bielizny. Należy unikać irygatorów dopochwowych i ograniczyć spożycie cukrów prostych.

Domowe sposoby wspomagające leczenie infekcji intymnych

Domowe sposoby mogą uzupełniać farmakoterapię, ale nie zastępują wizyty u ginekologa. Można wykonywać nasiadówki i przemywać okolice intymne naparem z ziół takich jak kora dębu, szałwia, rumianek, nagietek w celu zmniejszenia stanu zapalnego. Pomocne są także globulki z kwasem mlekowym i probiotykami, przywracające prawidłowe pH pochwy i wspierające prawidłową mikroflorę.

Kiedy udać się do ginekologa? Komplikacje nieleczonych zakażeń

Wizyta u ginekologa jest konieczna przy nietypowej wydzielinie, intensywnym swędzeniu, pieczeniu, bólu podczas oddawania moczu, krwawieniu czy gorączce. Szczególnie ważna jest konsultacja w okresie ciąży.

Nieleczone infekcje mogą rozprzestrzeniać się na wyższe partie dróg rodnych, prowadząc do zapalenia endometrium czy jajowodów. Może to skutkować niepłodnością. U ciężarnych infekcje zwiększają ryzyko poronienia i porodu przedwczesnego. Częste zakażenia mogą prowadzić do przewlekłych zmian w pochwie i zwiększonej podatności na kolejne infekcje.

Infekcje intymne - podsumowanie

Skuteczne leczenie infekcji intymnych wymaga prawidłowej diagnostyki i dostosowania terapii do rodzaju patogenu.

Równie ważna jak farmakoterapia jest profilaktyka oparta na właściwej higienie intymnej i stosowaniu probiotyków. W przypadku niepokojących objawów zawsze należy skonsultować się z ginekologiem. Wczesne leczenie zapobiega powikłaniom i nawrotom zakażeń - warto mieć zawsze w apteczce odpowiednie preparaty łagodzące objawy infekcji intymnych.

Infekcje intymne - najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Co szybko pomaga na infekcje intymne?

Infekcja intymna wymaga dobrania leczenia do przyczyny, która może być bakteryjna, grzybicza lub mieszana. W wielu przypadkach szybko pomagają preparaty dopochwowe w postaci globulek lub kremów o działaniu przeciwgrzybiczym albo przeciwbakteryjnym. Często stosuje się także probiotyki ginekologiczne wspierające prawidłową mikroflorę pochwy. Jeśli objawy są nasilone lub nawracające, konieczna może być konsultacja lekarska i dokładna diagnostyka.

Po czym poznać, że ma się infekcje intymne?

Najczęstsze objawy to świąd, pieczenie oraz dyskomfort w okolicach intymnych. U wielu kobiet pojawia się także zmieniona wydzielina z pochwy, która może mieć inny kolor, zapach lub konsystencję niż zwykle. Czasami występuje również ból podczas oddawania moczu lub współżycia. Objawy te mogą wskazywać na rozwijającą się infekcję intymną i wymagają obserwacji lub konsultacji z lekarzem.

Jak odróżnić grzybicę od infekcji pochwy?

Grzybicy pochwy towarzyszy zwykle gęsta, biała wydzielina przypominającą twaróg oraz silny świąd. Natomiast bakteryjne zapalenie pochwy często wiąże się z wodnistą wydzieliną o nieprzyjemnym, rybim zapachu. Objawy obu schorzeń mogą być podobne, dlatego czasami trudno je samodzielnie rozróżnić. W takich przypadkach najlepiej skonsultować się z lekarzem, który dobierze właściwe leczenie.

Jaka maść na infekcje intymne u dziecka?

Leczenie infekcji intymnych u dzieci powinno być zawsze skonsultowane z lekarzem pediatrą lub dermatologiem. W zależności od przyczyny mogą być stosowane łagodne kremy przeciwgrzybicze lub preparaty o działaniu przeciwzapalnym. Bardzo ważna jest także odpowiednia higiena oraz unikanie drażniących środków myjących. Samodzielne stosowanie silnych leków bez konsultacji medycznej nie jest zalecane.

Ile trwa nieleczona infekcja intymna?

Czas trwania nieleczonej infekcji intymnej może być różny i zależy od jej przyczyny. Objawy mogą utrzymywać się przez kilka dni, ale czasem także przez wiele tygodni. Nieleczona infekcja może się nasilać i prowadzić do powikłań lub częstych nawrotów. Dlatego w przypadku utrzymujących się objawów warto zgłosić się do lekarza i rozpocząć odpowiednie leczenie.

Przypisy

1. Gajewski P. Interna Szczeklika. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2022. 
2. Hillier, Sharon L., et al. "Diagnosis and treatment of vaginal discharge syndromes in community practice settings." Clinical Infectious Diseases (2020). 
3. Almubarak, Sarah Sami, et al. "Increased vaginal discharge during pregnancy: prevalence, causes, and associated symptoms." Age 21.46 (2020): 4-5. 
4. Rao, Vanishree L., and Tahir Mahmood. "Vaginal discharge." Obstetrics, Gynaecology & Reproductive Medicine 30.1 (2020): 11-18.