Drapanie w gardle – co oznacza, przyczyny i domowe sposoby na drapanie w gardle i suchy kaszel

Czym jest drapanie w gardle?

Drapanie w gardle jest nieprzyjemnym uczuciem będącym objawem podrażnienia błony śluzowej. Jest ono odczuciem subiektywnym i przez różne osoby może być odbierane jako swędzenie, łaskotanie lub kłucie. Z dolegliwością tą często borykają się osoby spędzające dużo czasu w przegrzanych lub klimatyzowanych pomieszczeniach.

Drapanie w gardle – przyczyny

Najczęstszą przyczyną drapania w gardle jest początek infekcji wirusowej górnych dróg oddechowych np. podczas przeziębienia. Drapaniu sprzyja też przegrzane powietrze w pomieszczeniu, co powoduje wysuszenie śluzówki i suchość w gardle. Wśród innych przyczyn uczucia drapania w gardle wymienić można: nadmierną eksploatację strun głosowych, odwodnienie, zapalenie gardła, spanie z otwartymi ustami, narażenie na substancje drażniące zawarte w dymie papierosowym lub środkach chemicznych, przyjmowanie leków powodujących suchość w jamie ustnej i w gardle, zbyt mała produkcja śliny występująca często u osób starszych, alergię, nieżyt nosa, astmę lub refluks żołądkowo-przełykowy. W przebiegu stanu zapalnego najczęściej dodatkowym objawem jest ból gardła, chrypka, a w przypadku infekcji bakteryjnych lub wirusowych - także podwyższona temperatura ciała lub gorączka. Podczas zakażenia wydzielina z nosa może spływać po tylnej ścianie gardła, powodując mokry kaszel i drapanie w gardle. Jeżeli ból i drapanie w gardle występuje przez dłuższy czas, warto skonsultować się z lekarzem.

Suchy kaszel – przyczyny i objawy

Suchy kaszel towarzyszący drapaniu w gardle występuje najczęściej w przebiegu infekcji wirusowej górnych dróg oddechowych. Łaskotanie w gardle i jego suchość prowokują ten rodzaj kaszlu, bardzo uciążliwego i utrudniającego codzienne funkcjonowanie oraz sen. Oprócz zakażenia wirusowego przyczyną suchego kaszlu mogą być astma, choroby śródmiąższowe płuc a nawet niewydolność serca.

Drapanie w gardle u dzieci

Dzieci bardziej niż dorośli reagują na dolegliwości związane z nieprzyjemnym drapaniem w gardle i dużo szybciej rozwijają się u nich objawy infekcji dróg oddechowych. Dlatego należy natychmiast reagować na zgłaszane przez dziecko symptomy i próbować łagodzić objawy chorobowe. Ulgę w dolegliwości spowoduje nawilżenie powietrza w pomieszczeniu, w którym dziecko przebywa i podanie łagodnych leków na bazie składników nawilżających i regenerujących śluzówkę. W tej roli znakomicie sprawdza się prawoślaz, porost islandzki, tymianek czy podbiał. Wybór formy preparatu powinien być uzależniony od wieku i preferencji dziecka. Możemy zdecydować się na tabletki do ssania, syrop nawilżający gardło lub spray. Mają one najczęściej działanie objawowe. Nie wahajmy się zatem zasięgnąć porady lekarza pediatry w przypadku braku poprawy zdrowia dziecka.

Drapanie w gardle w ciąży

Kobiety będące w ciąży muszą bardzo ostrożnie stosować leki, nawet te dostępne bez recepty, mając na uwadze zdrowie swojego nienarodzonego jeszcze dziecka. Drapanie w gardle można próbować zwalczać płukankami z naparów ziołowych na bazie szałwii lub rumianku. Wskazane jest picie dużej ilości płynów, najlepiej z sokiem malinowym lub imbirem mającym właściwości przeciwzapalne, co pomoże nawilżyć śluzówkę gardła. Bezpiecznym dla kobiet w ciąży sposobem nawilżenia gardła i dróg oddechowych są inhalacje wykonywane z użyciem soli fizjologicznej.

Więcej informacji o infekcjach w ciąży znajduje się w tekście Przeziębienie w ciąży - czy ma wpływ na dziecko? Bezpieczne sposoby na przeziębienie w czasie ciąży. Jak leczyć katar, kaszel, gorączkę i ból gardła w ciąży?.

Uporczywe drapanie w gardle - sposoby z apteki

Jeżeli domowe środki uśmierzające drapanie w gardle nie pomagają, musimy sięgnąć po produkty lecznicze dostępne w aptekach. Różne są powody nieprzyjemnego drapania w gardle i do nich powinniśmy dostosować leczenie. Wirusową infekcję górnych dróg oddechowych złagodzimy środkami o działaniu antyseptycznym, przeciwobrzękowym i znieczulającym. Mogą to być tabletki do ssania, aerozole lub płukanki. Alergia wymaga podania preparatów antyhistaminowych a choroba refluksowa - leków zobojętniających kwas solny. Farmaceuta doradzi przy doborze odpowiedniego preparatu stosownego do każdego z powyższych przypadków. Środki te muszą być stosowane zgodnie ze wskazaniami podanymi w ulotce.

Domowe sposoby na drapanie w gardle

Najprostszym sposobem na uzyskanie poprawy nawilżenia gardła i tym samym przywrócenie błonie śluzowej pierwotnej funkcji ochronnej jest picie małymi łyczkami ciepłych płynów. Może to być słaby napar herbaty lub letnie mleko z niewielką ilością miodu. Miód, a szczególnie miód manuka ma wiele właściwości prozdrowotnych. Słynie z działania antybakteryjnego i przeciwzapalnego. Należy jednak pamiętać, że traci je przy podgrzewaniu i dlatego płyny, do których chcemy dodać miód nie mogą być gorące. Z właściwości nawilżających jest też znane siemię lniane. Łyżkę zmielonych nasion zalewamy szklanką dość ciepłej wody i zostawiamy na 2 godziny. Po tym czasie przecedzamy i powoli pijemy. Nawilży gardło i przełyk powlekając śluzówkę, co jest bardzo istotne, jeżeli przyczyną drapania w gardle jest refluks żołądkowy. W sezonie jesienno-zimowym powietrze w pomieszczeniu, w którym przebywamy nie może być przesuszone. Zapobiega temu stosowanie ceramicznych lub mechanicznych nawilżaczy powietrza oraz położenie na kaloryferach mokrych ręczników.

Sposoby na drapanie w gardle i kaszel suchy

Suchy, nieproduktywny kaszel jest bardzo często wywoływany przez drapanie w gardle i przesuszenie śluzówki. Powoduje on coraz mocniejsze podrażnienie błony wyściełającej gardło i nasilenie dolegliwości. Pomocne może być stosowanie domowych środków łagodzących te przykre objawy. Syrop z cebuli zasypanej cukrem, picie ciepłego mleka z miodem, inhalacje z naturalnymi olejkami eterycznymi z eukaliptusa, sosny lub rozmarynu nikomu nie zaszkodzą, a często przynoszą pożądany skutek w postaci ustąpienia drapania w gardle i suchego kaszlu. Wiele naturalnych składników jest wykorzystywanych w walce z tymi dolegliwościami. Porost islandzki, podbiał, dziewanna i siemię lniane powlekają i nawilżają drogi oddechowe, szałwia i rumianek sprawdzą się w kojących podrażnienia płukankach a miód, cytryny i czosnek działają przeciwzapalnie. Apteki oferują duży wybór gotowych leków o działaniu przeciwkaszlowym w postaci syropów, tabletek lub preparatów w saszetkach do rozpuszczenia w wodzie. Hamują one odruch kaszlu, lecz można je stosować tylko przez określony w ulotce okres czasu. Zawierają najczęściej dekstrometorfan, butamirat lub fosforan kodeiny. Po kilku dniach stosowania domowych lub dostępnych bez recepty leków powinno nastąpić znaczne złagodzenie dolegliwości. Jeżeli poprawy nie będzie, należy zasięgnąć porady lekarza, gdyż przyczynami długotrwałego suchego kaszlu mogą być poważne choroby dróg oddechowych lub serca.

Przypisy

1. Latkowski B. Otorynolaryngologia. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2017. 
2. J. Wysocki, K. Nowicka-Falkowska, Przegląd preparatów pochodzenia roślinnego stosowanych w stanach dysfunkcji błony śluzowej jamy ustnej i gardła, "Polski Przegląd Otorynolaryngologiczny Elsevier", nr 2 2013.
3. Lamer-Zarawska, Eliza.Fitoterapia i leki roślinne. Red. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2013 
4. Grevers G. Otolaryngologia. Edra Urban&Partner, 2020. 
5. Gajewski P. Interna Szczeklika. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2022.