Mętny mocz - przyczyny, objawy, badania. Czy mętny mocz może być powodem do niepokoju?

Badanie moczu - czy zmętnienie jest prawidłowe?

W warunkach prawidłowych mocz powinien być jasnożółty i klarowny. Zaburzenie przejrzystości, czyli zmętnienie, jest nieprawidłowe. Można zaobserwować osad lub pływające w nim bliżej nieokreślone cząsteczki. Czasami zmętnienie jest widoczne gołym okiem. Często towarzyszy mu zmiana koloru moczu. Przyczyną mogą być różne schorzenia układu moczowego, ale także błędy w pobraniu lub przechowywaniu próbki moczu.

Przyczyny mętnego moczu

Zmętniały mocz wynika z obecności substancji lub konglomeratów, które w prawidłowych warunkach nie powinny się w nim znaleźć. Mętny mocz z osadem może być spowodowany obecnością wytrąconych kryształów moczanów i fosforanów, wydzieliny jelitowej, pochwowej lub gruczołu krokowego, chłonki, ropy lub erytrocytów. Czasami związane jest z nieprawidłowym sposobem przygotowania próbki do badania ogólnego moczu np. pobranie próbki z pierwszego strumienia zamiast środkowego lub zaniedbania higieniczne. Podobny efekt może mieć miejsce, gdy próbka zbyt długo czeka na analizę w laboratorium (ponad 2 godziny).

Zmętnieniu moczu może towarzyszyć zmieniona barwa moczu, nieprawidłowy ciężar właściwy, pH moczu, obecność leukocytów, bakterii, śluzu, krwinek czerwonych. Mocz jest mętny także w przypadku ropomoczu (namnożenie bakterii, grzybów lub pasożytów oraz dużej liczby leukocytów) lub makroskopowego krwiomoczu - obecności erytrocytów w moczu widoczne także poprzez zmianę zabarwienia moczu.

Co oznacza mętny mocz?

O czym może świadczyć mętny mocz? Zmętnienie moczu może mieć wiele przyczyn m.in. picie zbyt małej ilości płynów, zapalenie pęcherza moczowego, infekcje dróg moczowych, zapalenie cewki moczowej, zapalenie nerek, niewydolność nerek i wiele innych. Niepokojące objawy, jakie mogą towarzyszyć temu zaburzeniu to m.in. częste oddawanie moczu, pieczenie przy oddawaniu moczu, krwiomocz, ropomocz, gorączka, ból jamy brzusznej. W przypadku nieprawidłowych wyników zawsze należy skonsultować się z lekarzem w celu dalszej diagnostyki.

Wśród licznych przyczyn zmętnienia moczu wymienić można m.in.:

• zakażenie układu moczowego 
• kamica nerkowa 
• choroby nerek 
• odwodnienie 
• cukrzyca 
• stan zapalny pochwy 
• infekcje przenoszone drogą płciową 
• obecność przetoki jelitowe 
• obecność przetoki pochwowej 
• nowotwory układu moczowego 
• uszkodzenie naczyń chłonnych 
• wady rozwojowe układu limfatycznego 

Mętny mocz u dziecka

U dzieci najczęstszą przyczyną zmętnienia moczu jest zwiększone wydalanie fosforanów, co jest zjawiskiem fizjologicznym. Wynika ono z procesów intensywnego wzrostu oraz przebudowy układu kostnego. W przypadku pojawienia się objawów towarzyszących takich jak pieczenie podczas mikcji, ból brzucha, gorączka lub inne, należy zgłosić się do lekarza pediatry w celu diagnostyki.

Mętny mocz w ciąży

Mętny mocz u kobiety w ciąży nie zawsze związany jest z procesem chorobowym. Niemniej jednak każdorazowo wymaga wizyty u lekarza prowadzącego ciążę. W pierwszym trymestrze, z powodu zmian zachodzących w ciele kobiety ciężarnej, zmętnienie moczu może wynikać z odwodnienia, a co za tym idzie - zwiększonego zagęszczenia moczu. W takiej sytuacji należy zwiększyć ilość wypijanej wody. Kolejną częstą przyczyną są infekcje dróg moczowych lub pochwy, które powinny zostać jak najszybciej wyleczone, by uniknąć groźnych powikłań.

Mętny mocz - jakie zrobić badania?

W przypadku zmętnienia moczu należy udać się do lekarza rodzinnego po skierowanie na bardziej rozbudowaną diagnostykę. W zależności od objawów towarzyszących może on zlecić m.in. posiew moczu z antybiogramem, badanie ogólne moczu (ocena pH, koloru, zawartości białka w moczu, osadu moczu, ciężaru właściwego moczu, obecność glukozy, bilirubiny, ciał ketonowych, azotynów, leukocytów, krwi), a także dodatkowych badań biochemicznych i obrazowych.

Jak prawidłowo pobrać próbkę moczu do badania?

Przed oddaniem moczu należy dokładnie umyć wodą okolice cewki moczowej i wytrzeć delikatnie czystym ręcznikiem. Do badania do specjalnego sterylnego pojemniczka powinien być oddany pierwszy mocz poranny ze środkowego strumienia. Próbka od razu po pobraniu powinna być zawieziona do laboratorium.

Nie zaleca się wykonywać badania moczu w trakcie trwającej infekcji (z wyłączeniem zakażeń układu moczowego oczywiście), u kobiet w okresie od 2 dni przed menstruacją do 2 dni po miesiączce. W dzień poprzedzający badanie nie powinno się wykonywać ciężkich treningów fizycznych.

Infekcje układu moczowego i inne przyczyny mętnego moczu - leczenie

Kiedy mocz staje się mętny w pierwszej kolejności szuka się przyczyny tej zmiany. Lekarz na podstawie objawów i wyników badań stawia diagnozę. Metoda leczenia dopasowywana jest do podłoża problemu. Przykładowo przy infekcjach bakteryjnych układu moczowego stosowane są antybiotyki, a przy kamicy włączane jest kompleksowe leczenie urologiczne.

Przypisy

1. Gajewski P. Interna Szczeklika. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2022.

2. Sharkey, L. (2017). Urine analysis. Interpretation of Equine Laboratory Diagnostics, 383-386.

3. Solnica B. Diagnostyka laboratoryjna. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2019.