Kadzidłowiec indyjski (Boswellia serrata) - co to takiego? Właściwości i zastosowanie kadzidłowca indyjskiego

Czym jest kadzidłowiec indyjski (Boswellia serrata)?

Kadzidłowiec indyjski ( łac. Boswellia serrata) to wieloletnie drzewo z rodziny osoczynowatych (łac. Burseraceae), które rośnie w suchych, górzystych rejonach Afryki Północnej, Indii oraz Bliskiego Wschodu. Jest to roślina odporna na trudne warunki środowiskowe, dobrze rosnąca na ubogich, żwirowych glebach w pełnym słońcu, szczególnie na nasłonecznionych zboczach gór. Drzewo osiąga wysokość 9-15 m. Ma rozłożystą koronę i charakterystyczną, silnie pachnącą żywicę. Nazwa Boswellia serrata pochodzi od łacińskiego słowa „serra”, które odnosi się do piłkowatego brzegu liści. W tradycji ajurwedyjskiej roślina jest znana pod nazwą Gajabhakshya, co oznacza „spożywana przez słonie”, co odnosi się do jej silnych właściwości leczniczych. Kadzidłowiec wykorzystywany jest przede wszystkim w leczeniu chorób o podłożu zapalnym takich jak zapalenie stawów, astma czy choroby jelit. W medycynie ajurwedyjskiej przypisuje się mu działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe. Kadzidłowiec jest ceniony za swoje właściwości lecznicze. Jego żywica stosowana jest w medycynie, kosmetyce oraz aromaterapii.

Żywica kadzidłowca jako surowiec fitoterapeutyczny - składniki aktywne

Kadzidłowiec indyjski (Boswellia serrata) zawiera wiele składników aktywnych. Gumożywica kadzidłowca zawiera około 5-10% olejku eterycznego, który składa się głównie z monoterpenów, takich jak pinen, cis-werbenol, trans-pinokarweol, borneol, mircen, werbenon, limonen, tuja-2,4(10)-dien oraz p-cymen. Ponadto olejek eteryczny zawiera seskwiterpen alfa-copaen. Wśród innych aktywnych składników obecnych w żywicy znajdują się trójcykliczne terpeny, takie jak alfa-tujen, alkohol diterpenowy serratol, oraz makrocykliczne diterpeny, w tym incensol, izo-incensol i ich tlenek. Roślina ta zawiera również żywicę (30-60%) oraz polisacharydy, w tym arabinozę, galaktozę i ksylozę. Głównym składnikiem odpowiadającym za właściwości terapeutyczne są kwasy bosweliowe, w tym: kwas alfa-bosweliowy, beta-bosweliowy, 11-keto-beta-bosweliowy (KBA), 3-acetylo-11-keto-beta-bosweliowy (AKBA), acetylo-alfa-bosweliowy, 11-alfa-hydroksy-beta-bosweliowy oraz 9,11-dehydro-alfa-bosweliowy. Kwasy te mają silne działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe. Dodatkowo w żywicy kadzidłowca występują triterpeny (α- i β-amyryny), beta-sitosterol, flobafeny, kwasy uronowe, kwas lupeolowy, kwas acetylo-lupeolowy oraz octan izcenzolu.

Zastosowanie i właściwości kadzidłowca indyjskiego

Kadzidłowiec indyjski już w starożytności był ceniony w ajurwedzie i tradycyjnej medycynie persko-arabskiej ze względu na działanie prozdrowotne. Dym z palonej żywicy kadzidłowca wykorzystywano nie tylko w rytuałach religijnych, ale także do aromatyzowania pomieszczeń, ubrań czy włosów. Wierzono, że kadzidło ma właściwości oczyszczające zarówno dla ciała, jak i duszy, pomagając w medytacji oraz uspokajając umysł. Żywicę kadzidłowca wykorzystywano również w balsamowaniu zwłok i w obrzędach religijnych. W medycynie ludowej kadzidłowiec stosowano do leczenia ran, stanów zapalnych skóry oraz w chorobach układu oddechowego w celu łagodzenia kaszlu i duszności.

Współczesna medycyna coraz częściej wykorzystuje jego właściwości. Zwłaszcza wykorzystywana jest gumożywica, bogata w wiele związków bioaktywnych m.in. kwasy bosweliowe. Ekstrakt z żywicy kadzidłowca indyjskiego jest powszechnie używany w leczeniu problemów ze stawami jak artretyzm i reumatyzm. Dzięki swoim silnym właściwościom przeciwzapalnym, pomaga łagodzić ból i obrzęki stawów, poprawiając ich ruchomość. Roślina jest również ceniona za swoje działanie wspomagające funkcjonowanie układu oddechowego. Wykorzystywana jest w leczeniu stanów zapalnych dróg oddechowych, takich jak astma, kaszel czy zapalenie oskrzeli. W badaniach wykazano, że kadzidłowiec pomaga zmniejszyć duszności i rzężenia w obrębie dróg oddechowych. Dodatkowo, kadzidłowiec wykazuje właściwości przeciwzapalne, które mają zastosowanie w leczeniu chorób układu pokarmowego. Roślina jest stosowana w leczeniu przewlekłych stanów zapalnych jelit takich jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz choroba Crohna, gdzie pomaga zmniejszyć stan zapalny i poprawić ogólny stan pacjentów. Wykorzystywana jest również we wspomaganiu terapii u pacjentów z zespołem jelita drażliwego (IBS). Ekstrakt z kadzidłowca wykazuje także działanie przeciwbiegunkowe oraz wspomaga prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego.

W kosmetyce kadzidłowiec stosowany jest w produktach przeznaczonych do pielęgnacji skóry, zwłaszcza w przypadku cery wrażliwej, skłonnej do podrażnień czy trądziku. Kremy z dodatkiem wyciągu z kadzidłowca mają działanie łagodzące, kojące oraz przeciwzapalne, a także wspierają regenerację skóry. Roślina ta jest również wykorzystywana w produktach do pielęgnacji włosów, gdzie pomaga regulować wydzielanie sebum i działa oczyszczająco na skórę głowy. Kadzidłowiec pomaga także w walce z infekcjami, dzięki swoim właściwościom przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym. Co więcej, ekstrakt z kadzidłowca wykazuje działanie immunomodulujące, co czyni go popularnym składnikiem suplementów diety wspierających układ odpornościowy. Podsumowując, kadzidłowcowi przypisuje się działanie:

• przeciwzapalne 
• antyoksydacyjne 
• przeciwpłytkowe 
• przeciwbakteryjne 
• przeciwgrzybicze 
• kardioprotekcyjne 
• łagodzące ból stawów 
• przeciwbiegunkowe
• obniżające cholesterol LDL 

Suplementy diety z ekstraktem z kadzidłowca indyjskiego - kapsułki, proszek, krople. Kwasy bosweliowe - ile ich powinno być w preparacie?

Suplementy dostępne w aptekach są w postaci kapsułek, tabletek, proszku do rozpuszczania w wodzie, kropli. Wyciąg z kadzidłowca dodawany jest również do maści i żeli do stosowania zewnętrznego przy bólach stawów. Najlepiej, by suplementy z Boswellia serrata były standaryzowane na 60-70% kwasów bosweliowych. Zazwyczaj zalecana dawka wynosi 300-400 mg ekstraktu (60% kwasu bosweliowego) trzy razy dziennie. Korzystne może być połączenie suplementacji boswelią z kwasami tłuszczowymi omega-3 oraz kurkuminą.

Przeciwwskazania do suplementacji kadzidłowca indyjskiego i interakcje z lekami

Kadzidłowiec indyjski nie jest zalecany w czasie ciąży, ponieważ może wywoływać efekt poronny. Należy również unikać jego stosowania podczas karmienia piersią ze względu na brak wystarczających badań. Ponadto może wpływać na izoenzymy cytochromu P450, co prowadzi do interakcji z lekami metabolizowanymi przez te enzymy, w tym hormonalnymi lekami antykoncepcyjnymi i hormonalną terapią zastępczą. Roślina ta hamuje również aktywność glikoproteiny P, co może wpływać na wchłanianie i transport wielu leków, w tym przeciwnowotworowych i immunosupresyjnych. Jednoczesne stosowanie kadzidłowca z warfaryną może zwiększyć wartość INR i nasilać ryzyko działań niepożądanych związanych z leczeniem przeciwzakrzepowym. Kadzidłowiec nie powinien być stosowany u dzieci. W przypadku uczulenia na substancje czynne lub dodatkowe, należy zaprzestać stosowania.

Produkt nie może być stosowany jako substytut (zamiennik) zróżnicowanej diety. Zalecany jest zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia. Każdy suplement diety przechowuj w suchym miejscu niedostępnym dla małych dzieci i w temperaturze pokojowej. Osoby przyjmujące na stałe leki, przed rozpoczęciem stosowania ekstraktu z Boswellia serrata powinny skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Nie należy przekraczać zalecane porcji do spożycia w ciągu dnia.

Przypisy

1. Giacosa A, Barrile GC, Perna S, Rondanelli M. Positive Outcomes of Supplementation with Lecithin-Based Delivery Formulation of Curcuma longa and Boswellia serrata in IBS Subjects with Small Bowel Dysbiosis. Life (Basel). 2024 Nov 1;14(11):1410.
2. Karimi M, Vakili K, Rashidian P, Razavi-Amoli SK, Akhbari M, Kazemi K. Effect of boswellia (Boswellia serrata L.) supplementation on glycemic markers and lipid profile in type 2 diabetic patients: a systematic review and meta-analysis. Front Clin Diabetes Healthc. 2024 Oct 10;5:1466408. 
3. Majeed A, Majeed S, Satish G, Manjunatha R, Rabbani SN, Patil NVP, Mundkur L. A standardized Boswellia serrata extract shows improvements in knee osteoarthritis within five days-a double-blind, randomized, three-arm, parallel-group, multi-center, placebo-controlled trial. Front Pharmacol. 2024 Jul 18;15:1428440. 
4. Pérez-Piñero S, Muñoz-Carrillo JC, Victoria-Montesinos D, García-Muñoz AM, Andreu-Caravaca L, Gómez M, Schölzel M, García-Guillén AI, López-Román FJ. Efficacy of Boswellia serrata Extract and/or an Omega-3-Based Product for Improving Pain and Function in People Older Than 40 Years with Persistent Knee Pain: A Randomized Double-Blind Controlled Clinical Trial. Nutrients. 2023 Sep 3;15(17):3848.
5. Henrotin Y, Dierckxsens Y, Delisse G, Maes N, Albert A. Curcuma longa and Boswellia serrata extract combination for hand osteoarthritis: an open-label pre-post trial. Pharm Biol. 2022 Dec;60(1):2295-2299. 
6. Giacosa A, Riva A, Petrangolini G, Allegrini P, Fazia T, Bernardinelli L, Peroni G, Rondanelli M. Beneficial Effects on Abdominal Bloating with an Innovative Food-Grade Formulation of Curcuma longa and Boswellia serrata Extracts in Subjects with Irritable Bowel Syndrome and Small Bowel Dysbiosis. Nutrients. 2022 Jan 18;14(3):416.
7. Gomaa AA, Mohamed HS, Abd-Ellatief RB, Gomaa MA. Boswellic acids/Boswellia serrata extract as a potential COVID-19 therapeutic agent in the elderly. Inflammopharmacology. 2021 Aug;29(4):1033-1048.