Ból pod łopatką - przyczyny, objawy towarzyszące i leczenie bólu pod łopatką. Jak wygląda diagnostyka bólu pod prawą lub lewą łopatką?

Charakter bólu pod łopatkami

Ból pod łopatkami może mieć różny charakter, w zależności od jego przyczyny. Zdarza się, że jest tępy, piekący, ćmiący, pulsujący, kłujący, ostry lub przewlekły. Może nasilać się podczas kaszlu, kichania, wykonywania pewnych czynności lub głębokiego oddychania. Czasami promieniuje do lub od kręgosłupa. Mogą mu towarzyszyć inne objawy jak drętwienie kończyn, mrowienie, przykurcze, osłabienie siły mięśniowej, drżenia mięśni. Czasami jest zlokalizowany w jednym stałym punkcie, ale w niektórych przypadkach jest bardziej rozlany np. obejmując odcinek piersiowy kręgosłupa.

W zależności od przyczyny, ból pleców pod łopatkami może nasilać się przy długotrwałym siedzeniu w jednej pozycji, ale także np. po podnoszeniu dużego ciężaru lub intensywnym wysiłku.

Ból pod łopatkami - co oznacza ból pleców pod łopatkami?

Ból pod łopatkami może mieć wiele przyczyn. Najczęściej wynika z przeciążenia, osłabienia mięśni przykręgosłupowych i wynikającej z tego nieprawidłowej postawy ciała, skrzywienia kręgosłupa lub długotrwałego wykonywania czynności w pochyleniu do przodu np. podczas pracy w fabryce, kuchni lub w ogrodnictwie. Dolegliwości bólowe mogą być również wynikiem długotrwałej pracy przy komputerze, szczególnie jeśli łokcie nie mają podparcia na podłokietnikach oraz łopatki nie przylegają do fotela. Czasami pojawiają się w wyniku urazu, a także jako jeden z objawów niektórych chorób narządów wewnętrznych np. atak kamicy pęcherzyka żółciowego. W tym przypadku ból częściej lokalizuje się w okolicy prawej łopatki i towarzyszą mu nudności i wymioty. 

Wśród potencjalnych przyczyn bólu pod łopatką wymienić można:

• wady postawy - skolioza 
• zespół górnego skrzyżowania 
• odstająca łopatka 
• zespół trzaskającej łopatki 
• neuralgia międzyżebrowa 
• neuropatia nerwu grzbietowego łopatki 
• radykulopatia 
• zwyrodnienia w stawach kręgosłupa szyjnego 
• przepuklina jądra miażdżystego w kręgosłupie szyjnym 
• naciągnięcie mięśni 
• powstawanie punktów spustowych (skupień mięśni utrzymujących się w ciągłym skurczu) w wyniku nadmiernego i długotrwałego obciążania mięśni np. przez skrzywienie kręgosłupa lub pracowanie z pochyloną głową 
• atak kamicy pęcherzyka żółciowego 

Ból między łopatkami

Ból pleców między łopatkami najczęściej jest wynikiem dolegliwości mięśniowo-powięziowych. Może mu towarzyszyć ból górnej części pleców, mrowienie. Często dolegliwości trwają miesiącami lub latami i są bardzo dokuczliwe. Ból nasila się przy sługim siedzeniu bez oparcia pleców lub w staniu. Dolegliwości może łagodzić ucisk punktów spustowych, masaż oraz ciepła kąpiel. Ból pleców na wysokości łopatek może być także wynikiem ucisku na nerw lub jego uszkodzenia. Czasami przy forsownym treningu lub nieprawidłowo wykonywanym ruchu może dojść do naciągnięcia lub naderwania przyczepów mięśni, co wywołuje ból, który nasila się przy ruchu. Ból kręgosłupa pomiędzy łopatkami powodować mogą nie tylko zmiany zwyrodnieniowe, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, dyskopatie, ale także entezopatia wyrostków kolczystych kręgosłupa - wytworzenie wypustek kostnych.

Zawał serca u większości pacjentów powoduje ból klatki piersiowej z przodu. Ma charakter uciskający. Czasami może się pojawiać także na wysokości łopatek. Ponadto w przypadku ataku kamicy pęcherzyka żółciowego poza nudnościami i wymiotami wystąpić może ból na wysokości łopatek, częściej lokalizujący się w pobliżu prawej łopatki. Piekący ból pomiędzy łopatkami może być również jednym z objawów nowotworu np. płuca, przełyku, wątroby, przerzuty do kości. Zdarza się, że jest także wywoływany przez silny refluks (ból rzutowany - odczuwany w miejscu oddalonym od obszaru, który faktycznie jest uszkodzony).

Ból pleców pomiędzy łopatkami może być spowodowany przez:

• zwyrodnienie kręgosłupa 
• entezopatia wyrostków kolczystych 
• zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa 
• chorona Scheuermana 
• przepuklina kręgosłupa 
• dyskopatia 
• nerwoból 
• naciągnięcie mięśni 
• atak kamicy pęcherzyka żółciowego 
• zawał serca 
• zator płucny 
• tętniak rozwarstwiający aorty 
• półpasiec 
• nowotwory 
• choroba refluksowa przełyku 
• znieczulenie nadoponowe w trakcie porodu 

Ból pleców i kręgosłupa - diagnostyka

Ból pleców w okolicach łopatek może mieć różne przyczyny. W przypadku, gdy towarzyszu mu duszność, zawroty głowy, ból w klatce piersiowej, bladość, lęk, niepokój, zasinienie ust czy nasilona potliwość należy jak najszybciej zgłosić się do oddziału ratunkowego.

W celu rozpoznania przyczyny bólu w górnej części pleców lekarz zbiera dokładny wywiad - charakter bólu, czas jego trwania, czy nasila się przy konkretnych czynnościach oraz czy towarzyszą mu objawy dodatkowe. Zazwyczaj diagnostyka wymaga rozszerzenia o badania obrazowe jak np. tomografia komputerowa, USG, RTG czy rezonans magnetyczny.

Sposoby na ból pod łopatką. Leczenie bólu pleców między łopatkami.

Leczenie dobierane jest w zależności od przyczyny dolegliwości. Jeżeli nie występują żadne niepokojące objawy dodatkowe, zazwyczaj rozpoczyna się od leczenia zachowawczego - leki przeciwbólowe i przeciwzapalne. Najszerzej stosowaną grupą są NLPZ (niesteroidowe leki przeciwzapalne). W niektórych przypadkach lekarz może zadecydować o konieczności zastosowania iniekcji sterydowych, leków miorelaksacyjnych lub przeciwdepresyjnych, jeśli objawy wynikają ze stanów nerwicowych.

Fizjoterapia bólu w plecach między łopatkami oraz bólu pod łopatką dobierana jest do podłoża problemu. Często stosuje się ćwiczenia wzmacniające mięśnie przykręgosłupowe, co pozwala utrzymać prawidłową postawę ciała i nie przeciążać kręgosłupa. Wykorzystuje się również terapie manualne, masaż łącznotkankowy, suche igłowanie, terapię czaszkowo-krzyżową.

Ból pod łopatką to dość powszechny problem, który może pojawić się w różnych częściach pleców, zarówno po lewej, jak i po prawej stronie. W zależności od przyczyny, ból może mieć różny charakter - od kłującego, piekącego bólu w okolicach łopatek, aż po przewlekły ból pleców, który promieniuje do klatki piersiowej lub barku. Ból pod łopatką może być wynikiem napięcia mięśniowego, problemów z kręgosłupem czy stanów zapalnych w obręczy barkowej. W przypadku silnego bólu, który występuje nagle, a także bólu promieniującego do kończyn górnych, warto skonsultować się z lekarzem. Przewlekły ból pod łopatką, zwłaszcza jeśli towarzyszy mu sztywność, może wymagać długotrwałej terapii i działań mających na celu złagodzenie objawów - regularne ćwiczenia wzmacniające i rozciągające. Nie należy zapominać, że ból w okolicach łopatek, może również wskazywać na problemy z narządami wewnętrznymi takimi jak serce, wątroba czy pęcherzyk żółciowy, dlatego nie należy go bagatelizować.

Przypisy

1. Gajewski P. Interna Szczeklika. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2022.
2. Silverthorn, Dee Unglaub. Fizjologia człowieka. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2018. 
3. Badowska-Kozakiewicz. Fizjologia człowieka w zarysie. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2019. 
4. Dutton M. Ortopedia Duttona tom 4. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2014.