Alergiczne zapalenie spojówek – jak zmniejszyć objawy?

Idzie wiosna, idzie…alergia. Nie dla każdego początek wiosny jest tak długo wyczekiwanym momentem. Osoby cierpiące na sezonowe alergiczne zapalenie spojówek szykują zapas leków przeciwhistaminowych, aby przetrwać ten ciężki dla nich czas. Jak skutecznie zmniejszyć objawy wiosennych alergii? Jak zmniejszyć problemy związane z alergicznym zapaleniem spojówek?

Nasze oczy mają wiele mechanizmów chroniących je przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi. Ochronę tą stanowią rzęsy, powieki, odruch mrugania oraz łzy. Czasami jednak, potencjalnie niegroźne substancje mogą powodować reakcję alergiczną w okolicach spojówki oka. Kiedy układ odpornościowy jest „nadreaktywny”,  klasyfikuje nieszkodliwe pyłki roślin jako patogeny, mobilizując organizm do ich zwalczania. Wtedy pojawiają się uporczywe objawy alergii takie jak zaczerwienienie i łzawienie oczu, świąd i podrażnienia. Wraz z objawami ocznymi często występują symptomy ze strony nosa takie jak katar sienny i kichanie.

Alergiczne zapalenie spojówek – rodzaje i objawy zapalenia 

Alergiczne zapalenie spojówek może być dolegliwością całoroczną lub sezonową. Sezonowe alergiczne zapalenie spojówek jest najczęstszą IgE-zależną reakcją nadwrażliwości wywołaną przez alergeny wziewne takie jak pyłki roślin i spory pleśni. Czasami może wystąpić alergia krzyżowa pomiędzy alergenami pyłku roślin i pokarmów. Objawy pojawiają się co roku, mają nagły początek i ostry przebieg. Występuje nieżyt nosa, spojówek, świąd gardła i podniebienia. Oczy są zaczerwienione, spojówki przekrwione. Zmiany dotyczą obu oczu. Początek choroby przypada zwykle między 7 a 14 rokiem życia.

W przypadku występowania objawów alergii bez względu na porę roku, przyczyną jest IgE-zależna reakcja nadwrażliwości na całoroczne alergeny takie jak sierść zwierząt, roztocza kurzu domowego czy antygeny grzybów pleśniowych. Zaostrzenia przypadają na okres jesieni, kiedy narażenie na te alergeny jest największe. Objawy są podobne jak w przypadku alergii sezonowej, są jednak łagodniejsze i występują przez cały rok z momentami zaostrzeń.

Sprawdź również: Alergia jesienią – na co uważać, co uczula jesienią i zimą i jak odróżnić jesienne przeziębienie od objawów u alergika?.

Alergiczne zapalenie spojówek – leczenie farmakologiczne

Leczenie alergicznego zapalenia spojówek, zarówno sezonowego jak i całorocznego obejmuje profilaktykę (unikanie alergenów), stosowanie leczenia miejscowego, ogólnego oraz swoistą immunoterapię (odczulanie). Jako leczenie miejscowe stosuje się najczęściej krople do oczu na alergię z substancjami o działaniu przeciwhistaminowym (przykładem mogą być krople Starazolin Alergia). Dostępne są także krople do oczu zmniejszające zaczerwienienie, zawierające składniki obkurczające naczynia krwionośne (nafazolina, tetryzolina). Podaje się także doustnie leki przeciwhistaminowe, czasami wzbogacane o pseudoefedrynę w okresach zaostrzeń choroby.

Przeczytaj także: Leki przeciwhistaminowe – czym są i kiedy należy je przyjmować? Leki przeciwhistaminowe I i II generacji – działanie, właściwości i zastosowanie leków antyhistaminowych.

Soczewki kontaktowe przy alergicznym zapaleniu spojówek – tak czy nie?

Przy alergicznym zapaleniu spojówek można nosić soczewki kontaktowe, jednak najlepiej aby były to jednodniowe soczewki przeznaczone dla alergików. Przy aplikacji kropli do oczu, pamiętajmy o zdjęciu soczewek i założeniu ich dopiero około 15 minut po zakropleniu. W kroplach do oczu nie powinny znaleźć się substancje takie jak chlorek benzalkoniowy i drażniące konserwanty.

Natura z pomocą - w walce z alergicznym zapaleniem spojówek

Niektóre rośliny i zioła, ze względu na zawarte w nich związki bioaktywne, mogą obniżać wytwarzanie histaminy i tym samym, przyczyniać się do zmniejszenia objawów alergii. Do szczególnie dobrze przebadanych surowców zaliczamy olej z czarnuszki. Zawarta w nim substancja (nigellon) wykazuje aktywność przeciwhistaminową i przeciwzapalną. Stosowanie 1-5ml oleju z czarnuszki przez okres minimum 8 tygodni będzie zmniejszać objawy alergii. Kolejną rośliną wartą uwagi jest pachnotka zwyczajna, zawierająca kwas rozmarynowy – związek o działaniu przeciwalergicznym. Tabletki z ekstraktem z pachnotki polecane są dla osób z różnymi rodzajami alergii, w tym skórnych oraz przebiegających z nieżytem nosa. W literaturze opisywana jest także jest tarczyca bajkalska, wyciszająca nadreaktywny układ odpornościowy alergika. Bajkalina i bajkaleina, substancje czynne rośliny, powodują znaczne obniżenie uwalniania histaminy z komórek tucznych. Korzystnie wpłynąć na zdrowie może również rumianek, wiesiołek dwuletni i świetlik.

Alergiczne zapalenie spojówek – najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Co pomaga na alergiczne zapalenie spojówek?

Przy alergicznym zapaleniu spojówek ważne jest ograniczenie kontaktu z alergenem wywołującym objawy. Pomocne bywają krople przeciwalergiczne oraz preparaty nawilżające oczy, które łagodzą świąd i pieczenie. U wielu osób ulgę przynoszą także chłodne okłady na powieki. Warto unikać pocierania oczu, ponieważ może to intensyfikować podrażnienie. Jeśli objawy są silne lub długo się utrzymują, najlepiej skonsultować się z okulistą lub alergologiem.

Jak rozpoznać alergiczne zapalenie spojówek?

Alergiczne zapalenie spojówek najczęściej objawia się świądem, zaczerwienieniem i łzawieniem oczu. Wiele osób odczuwa także pieczenie oraz obrzęk powiek. Objawy zwykle dotyczą obu oczu jednocześnie i nasilają się po kontakcie z pyłkami, kurzem lub sierścią zwierząt. W przeciwieństwie do infekcyjnego zapalenia spojówek zazwyczaj nie pojawia się gęsta, ropna wydzielina. Często współwystępują również inne objawy alergii, takie jak katar sienny czy kichanie.

Ile trwa alergiczne zapalenie spojówek?

Czas trwania alergicznego zapalenia spojówek zależy od kontaktu z alergenem i skuteczności leczenia. Objawy mogą utrzymywać się kilka dni albo przez cały okres pylenia roślin. U osób uczulonych na roztocza lub sierść zwierząt dolegliwości czasami mają charakter całoroczny. Odpowiednie leczenie i ograniczenie kontaktu z alergenami zwykle pomagają skrócić czas trwania objawów. Jeśli problemy często nawracają, warto wykonać diagnostykę alergologiczną.

Jakie krople do oczu dla 3-latka?

Krople do oczu dla małego dziecka powinny być dobierane ostrożnie i zgodnie z zaleceniami lekarza lub farmaceuty. U dzieci często stosuje się preparaty nawilżające bez konserwantów, które pomagają łagodzić podrażnienie oczu. W przypadku alergii lekarz może zalecić specjalne krople przeciwalergiczne odpowiednie dla wieku dziecka. Ważne jest przestrzeganie dawkowania i higieny podczas zakraplania oczu. Jeśli pojawia się silne zaczerwienienie, ból lub pogorszenie widzenia, konieczna jest konsultacja lekarska.

Czego nie wolno robić przy zapaleniu spojówek?

Przy zapaleniu spojówek nie należy pocierać oczu, ponieważ może to nasilać podrażnienie i przenosić drobnoustroje. Niewskazane jest także używanie wspólnych ręczników czy kosmetyków do oczu. Osoby noszące soczewki kontaktowe powinny zachować ostrożność i często czasowo z nich zrezygnować. Ważne jest regularne mycie rąk i dbanie o higienę okolic oczu. Jeśli objawy się nasilają lub pojawia się ból oraz pogorszenie widzenia, należy skontaktować się z lekarzem.

Piśmiennictwo

1. Obtułowicz, Krystyna. Alergologia. Red.: PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2016, 544 s. ISBN 978-83-200-5101-8
2. Sahebkar, Amirhossein, et al. "Nigella sativa (black seed) effects on plasma lipid concentrations in humans: A systematic review and meta-analysis of randomized placebo-controlled trials." Pharmacological research 106 (2016): 37-50.
3. Dhyani, Akriti, Rajni Chopra, and Meenakshi Garg. "A review on nutritional value, functional properties and pharmacological application of perilla (Perilla frutescens L.)." Biomedical and Pharmacology Journal 12.2 (2019): 649-660.
4. Kamei, Rikiya, et al. "A flavanone derivative from the Asian medicinal herb (Perilla frutescens) potently suppresses IgE-mediated immediate hypersensitivity reactions." Biochemical and biophysical research communications 483.1 (2017): 674-679.
5. Dubey, Kamlesh Kumar. "Complementary and Alternative Treatment Methods for Allergic Rhinitis." (2020).
6. Mlcek, Jiri, et al. "Quercetin and its anti-allergic immune response." Molecules 21.5 (2016): 623.