Zaburzenia żołądkowo-jelitowe - jak sobie z nimi radzić? Stosować zioła na niestrawność?

Funkcjonalne zaburzenia żołądkowo-jelitowe (FGID) są bardzo częste i dotykają ludzi na całym świecie. FGID są bardziej rozpowszechnione w społeczeństwach żyjących wedle zachodniego stylu życia, ponieważ na te zaburzenia w znacznym stopniu wpływają nawyki żywieniowe oraz stres. Obciążenie chorobą jest istotne zarówno dla indywidualnego pacjenta, jak i dla społeczeństwa z ekonomicznego punktu widzenia. Trwają badania nad opracowywaniem nowych i skutecznych terapii FGID. Funkcjonalne zaburzenia wcześniej znane jako niestrawność niewrzodowa, są problemem sensorycznym i ruchowym przewodu pokarmowego, w którym czucie i perystaltyka (normalne pompowanie w dół i ściskanie przełyku, żołądka i dwunastnicy) są zaburzone. Prowadzi to do tak zwanej przeczulicy trzewnej lub wzmożonych wrażeń, zwłaszcza nieprzyjemnych uczuć, oraz do upośledzonej rozciągliwości lub nieskoordynowanego, a nawet nieskutecznego opróżniania jelita, z następującymi objawami bólu, pełności, wzdęć i niemożności dokończenia posiłków.

JAKIE CHOROBY NALEŻĄ DO ZABURZEŃ ŻOŁĄDKOWO-JELITOWYCH ORAZ JAK SIĘ OBJAWIAJĄ?

Wśród najbardziej znanych zaburzeń żołądkowo-jelitowych można wymienić chorobę refluksową przełyku, celiakię, chorobę Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie uchyłków jelita oraz zespół jelita drażliwego. Tak naprawdę każda z tych chorób ma inną przyczynę i inaczej się ją leczy, natomiast w przypadku tych wszystkich zaburzeń mamy do czynienia z łagodzeniem objawów choroby. Te objawy to zgaga i nadkwaśność, wzdęcia, zaparcia, biegunki, uczuciu pełności (z powodu zaburzenia trawienia) oraz gazy w jelitach. 

• Najczęstszymi objawami refluksu czyli choroby refluksowej przełyku GERD są zgaga i nadkwaśność. Zgaga to uczucie pieczenia i kwasoty w klatce piersiowej za mostkiem spowodowane cofaniem się płynu lub pokarmu do przełyku. Wiele osób doświadcza tych objawów.
• Przewlekłe, długotrwałe lub nawracające zaparcia są trudniejsze do leczenia niż zwykłe proste zaparcia. Osoby z zaparciami mogą doświadczyć co najmniej jednego z…
  • zmniejszona częstotliwość stolca,
  • twarde stolce,
  • trudności w oddawaniu stolca,
  • naciągnięcie,
  • bolesne wypróżnienia lub
  • uczucie niepełnego opróżnienia po wypróżnieniu.
• Nieregularność lub zwykłe zaparcie od czasu do czasu może się zdarzyć z wielu powodów. Zwykłe czynniki, takie jak zmiana diety lub żywności lub brak aktywności  fizycznej mogą powodować zaparcia. Ale zaparcia, które są długotrwałe (przewlekłe) lub powracają, wymagają więcej wysiłku w diagnozowaniu i leczeniu.
• Niestrawność, znana również jako dyspepsja, to termin używany do opisania jednego lub więcej objawów, w tym uczucia sytości podczas posiłku, niewygodnej sytości po posiłku oraz pieczenia lub bólu w górnej części brzucha. Niestrawność jest powszechna u dorosłych i może występować od czasu do czasu lub tak często, jak codziennie.
• Odbijanie jest normalnym procesem i wynika z gromadzenia się połkniętego powietrza w żołądku. Powietrze może być odbijane z powrotem lub wydalane z żołądka do jelita cienkiego, a następnie przepuszczane jako gaz doodbytniczy (wzdęcia).
• Wzdęcie odnosi się do poczucia pełności w górnej części brzucha. Może na to wpływać gromadzenie się gazów i / lub pokarmu w żołądku. Niektórzy pacjenci doświadczają tego objawu przy normalnych ilościach gazów żołądkowych.
• Stolce biegunkowe to takie, które przybierają kształt pojemnika, dlatego często określa się je jako luźne lub wodniste. Niektórzy ludzie uważają biegunkę za wzrost liczby stolców, ale konsystencja stolca jest tak naprawdę cechą charakterystyczną. Objawy towarzyszące mogą obejmować skurcze brzucha, gorączkę, nudności, wymioty, zmęczenie i nagłe parcie. Przewlekłej biegunce może towarzyszyć utrata masy ciała, niedożywienie, bóle brzucha lub inne objawy choroby podstawowej.

JAK MOŻE SOBIE POMÓC PRZY OBJAWACH ZE STRONY UKŁADU POKARMOWEGO?

Co może pomóc na niestrawność, odbijanie i wzdęcia po jedzeniu? Wykazano, że dobrym sposobem na łagodzenie objawów opisanych powyżej mogą być mieszanki ziołowe które są ogólnodostępne  i w sposób naturalny poprawiają komfort zmniejszając nieprzyjemne odczucia. Ziołowe preparaty złożone zostały wszechstronnie przebadane do leczenia czynnościowych zaburzeń żołądkowo-jelitowych. Mieszanki ziołowe zawierają alkoholowe ekstrakty z Iberis amara totalis recens, Angelicae radix, Cardui mariae fructus, Chelidonii herba, Liquiritiae radix, Matricariae flos, Melissae folium, Carvi fructus i Menthae piperitae folium i są stosowane w leczeniu zgagi, wzdęcia, zaparcia i innych objawów od pięciu dekad. Ekstrakty wywierają różne udowodnione działanie farmakologiczne na różne obszary przewodu pokarmowego, a tym samym odnoszą się do całego zespołu objawów zaburzeń żołądkowo-jelitowych.

Ziołowe składniki współpracują ze sobą, ułatwiając szereg czynności trawiennych, takich jak:

• regulacja perystaltyki jelit - łagodząc lub zapobiegając skurczom jelit oraz wzmacniając, koordynując i tonizując mięśnie gładkie przewodu pokarmowego;
• zmniejszenie produkcji kwasu żołądkowego i poprawa wydzielania soków trawiennych, pozytywnie wpływając na błonę śluzową żołądka i jelit;
• efekt karminacyjny - oznacza to, że produkt pomaga wywoływać wydalanie gazów z żołądka i jelit; pomaga również w ograniczaniu tworzenia się gazów;
• wspomaga znieczulenie miejscowe - preparat łagodzi ból poprzez znieczulenie niektórych obszarów przewodu pokarmowego. Pacjenci z czynnościowymi dolegliwościami przewodu pokarmowego często mają zwiększoną wrażliwość na ból;
• właściwości zmiatające wolne rodniki pomagają w kaskadach zapalnych przewodu pokarmowego pochodzących z uwolnionych przez niektóre pokarmy wolnych rodników w przewodzie pokarmowym;
• antybakteryjne - zioła hamują wzrost sześciu podgatunków Helicobacter pylori, bakterii często zakażającej żołądek;
• niedawno wykazano, że pacjenci z FD (funkcjonalna dyspepsia) przyjmujący mieszanki ziołowe mieli znacznie zmniejszone objawy żołądkowo-jelitowe w porównaniu z grupą kontrolną, która przyjmowała placebo. Spośród pacjentów 86% zgłosiło efekt terapeutyczny po czterech tygodniach leczenia;
• czterotygodniowe badanie z udziałem 208 pacjentów z IBS w 2004 roku wykazało, że mieszanki ziołowe były znacznie lepsze niż placebo w zmniejszaniu zarówno całkowitego bólu brzucha, jak i objawów IBS.

CZY TAKIE MIESZANKI ZIOŁOWE NA WZDĘCIA I NIESTRAWNOŚĆ SĄ BEZPIECZNE?

Tak, są bezpieczne - profil bezpieczeństwa mieszanek ziołowych został dokładnie oceniony we wszystkich prospektywnych badaniach z randomizacją, z dodatkowymi danymi uzyskanymi z badań nieinterwencyjnych. Wykazano, że częstość występowania działań niepożądanych jest bardzo niska i nie różni się od placebo. Obserwacje obejmowały zwykle niewielkie i przemijające działania niepożądane, głównie żołądkowo-jelitowe, przy czym niewielu pacjentów zgłaszało nadwrażliwość. Mieszanki ziołowe były dobrze tolerowane we wszystkich badanych grupach (w tym dzieci), niezależnie od współistniejących chorób. Nie wykryto śladu by którykolwiek ze składników miał jakiekolwiek interakcje z innymi lekami. Mimo że są to mieszanki ziołowe, dzięki swojej skuteczności w zakresie łagodzenia dolegliwości czynnościowych przewodu pokarmowego, potwierdzone klinicznie przez długotrwałe, tradycyjne stosowanie i badania farmakologiczne, należą do produktów farmaceutycznych opartych na dowodach naukowych.

Przypisy:

1. Drossmann DA. The functional gastrointestinal disorders and the Rome III process. Gastroenterology. 2006;130(5):1377–90. doi: 10.1053/j.gastro.2006.03.008.
2. Chang L. Review article: epidemiology and quality of life in functional gastrointestinal disorders. Aliment Pharmacol Ther. 2004;20(Suppl 7):31–9. doi: 10.1111/j.1365-2036.2004.02183.x.
3. Vinson B. Development of Iberogast: clinical evidence for multicomponent herbal mixtures. In: Cooper R, Kronenberg F, editors. Botanical medicine: from bench to bedside. New Rochelle: Mary Ann Liebert; 2009. pp. 167–89.
4. von Arnim U, Peitz U, Vinson B. STW 5, a phytopharmacon for patients with functional dyspepsia: results of a multicenter, placebo-controlled double-blind study. Am J Gastroenterol. 2007;102:1268–75. doi: 10.1111/j.1572-0241.2006.01183.x.
5. Buchert D. Wirksamkeit und Verträglichkeit von Iberogast bei Patienten mit gesicherter Non Ulcus Dyspepsie. Z Phytotherapie. 1994;15(1):45–6. 
6. Braden B, Caspary W, Börner N. Clinical effects of STW 5 (Iberogast) are not based on acceleration of gastric emptying in patients with functional dyspepsia and gastroparesis. Neurogastroenterol Motil. 2009;21(6):632–8. doi: 10.1111/j.1365-2982.2008.01249.x