Wrotycz pospolity – właściwości lecznicze, zastosowanie

Arykuł banner - Wrotycz pospolity – właściwości lecznicze, zastosowanie

Publikowane artykuły mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Dowiedz się więcej...

Wrotycz pospolity - charakterystyka rośliny

Tanacetum vulgare L. (syn. Chrysanthemum vulgare L.) powszechnie znany jako wrotycz pospolity, jest wieloletnie zioło z rodziny Astowatych, pochodzące z umiarkowanej Europy i Azji, gdzie rośnie na poboczach dróg i nieużytkach rolnych. Został wprowadzony do Ameryki Północnej w celach leczniczych i do celów ogrodniczych. Ma dwie odmiany: var. vulgare (rozpowszechniany w Europie Płn. i Ameryce Płn., ale na Korsyce, Sardynii i Sycylii )i var. boreale (dystrybuowany w Rosji, Chinach, Korei Północnej i Japonii). Powietrzne części roślin zawierają olejek eteryczny. T. vulgare jest bogaty również w kwasy fenolowe, flawonoidy i ich pochodne, które przyczyniają się do właściwości farmakologicznych. Wrotycz pospolity to roślina o ciemnozielonych liściach o długości 15-25 cm, od pierzastodzielnych do pierzastych. Dolne liście ogoniaste mają ponad 5 cm długości, a kształt podłużny do podłużno-jajowatego. Wrotycz ma kwiatostany przypominające guziki (baldachogrona), z 10-70 żółtymi główkowatymi kwiatami, z których każdy ma średnicę 5-8 mm. W ziołolecznictwie wyciąg wykorzystywany jest głównie do stosowania zewnętrznego, a także w celu zwalczania insektów - jego zapach odstrasza owady.

Składniki aktywne we wrotyczu pospolitym

Nadziemne części roślin wrotyczu pospolitego zbierane w fazie pełnego kwitnienia zwykle zawierają od 0,1 do 0,5% olejku eterycznego, ale w niektórych przypadkach jest to nawet 1,9%. Olejek eteryczny z T. vulgare to żółtawy do pomarańczowego płyn o ciepłym, prawie ostrym i korzennym, suchym i ziołowym zapachu. Smak jest bardzo ostry i gorzki. Nie należy go stosować w aromatach ani żadnych produktach spożywczych. Olejek jest bogaty w tujon, truciznę, która może powodować drgawki, wymioty i krwawienie z macicy. Oprócz olejku eterycznego wrotycz zawiera gorzkie składniki i laktony seskwiterpenowe. Wśród polifenoli pochodzenia roślinnego, znajdujących się w tej roślinie, wymienić można kwasy ferulowe, hydroksycynamonowe oraz liczne flawonoidy.

Wrotycz a właściwości lecznicze

Wrotycz jest rośliną od lat stosowaną w medycynie ludowej. Kwiat wrotyczu stosowano jako środek przeciw robaczycy, świerzbowi i wszawicy. Obecnie używa się go doustnie bardzo rzadko, ze względu na toksyczność surowca. Występuje jako nalewka z wrotyczu (przeznaczona do stosowania na pasożyty) lub ziele cięte do przygotowywania naparu lub odwaru. Składnikiem toksycznym jest olejek eteryczny, zawierające beta-tujon, terpeny i kamforę. Stosowany miejscowo jest silnie drażniący. Stosowany doustnie ma depresyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy - wywołuje drgawki. Przy przewlekłym stosowaniu może doprowadzić do zmian psychicznych i uszkodzeń narządów miąższowych. Wśród objawów zatrucia wymienia się nudności, wymioty, pieczenie w jamie ustnej, bóle brzucha, krwotoczny nieżyt żołądkowo-jelitowy, drgawki, drżenia mięśni, a nawet śpiączka. W ciężkich zatruciach powikłania przybierają formę ostrej niewydolności serca, uszkodzenia wątroby i nerek oraz zaburzeń oddechowych.

Ekstrakt z wrotyczu posiada właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne. Przyspiesza gojenie się ran. Olejek eteryczny z wrotyczu wykazuje działanie przeciwbakteryjne, szczególnie zaznaczone wobec niektórych bakterii Gram-dodatnich. W badaniach naukowych opisywana jest jego aktywność przeciwko Bacillus subtilis, Staphylococcus aureus, a także fungistatyczna i grzybobójcza.

Zastosowanie wrotyczu na komary i kleszcze

Ze względu na zapach olejku podobny do zapachy kamfory, skutecznie odstrasza on owady, m.in. komary, kleszcze, muchy, mrówki czy mole. Przeznaczony jest do aromatyzowania powietrza, nie do wcierania w skórę. Dostępny jest także hydrolat z wrotyczu, który może być stosowany na skórę w celu odstraszenia insektów.

Przypisy

  1. Aćimović, Milica, and Nikola Puvača. "Tanacetum vulgare L.—A Systematic Review."  Agron. Technol. Eng. Manag3 (2020): 416-422.
  2. Lamer-Zarawska, Eliza. Fitoterapia i leki roślinne. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2013

dr n.med Agnieszka Sut

W swojej karierze naukowej zajmuje się przeciwzapalnym wpływem składników żywności w chorobach cywilizacyjnych, w tym w nowotworach. Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Prywatnie miłośniczka ekologii, fotografii i dalekich podróży.

Zobacz wszystkie wpisy autora

Artykuły zamieszczone na blogu apteki internetowej Olmed nie stanowią porady medycznej, ani opinii farmaceuty, lekarza lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pacjenta. Udostępnione informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.

Nigdy nie lecz się sam, korzystaj z opieki medycznej swojego lekarza i w przypadku objawów choroby lub pogorszenia się Twojego stanu zdrowia skontaktuj się ze specjalistą. Właściciel serwisu aptekaolmed.pl nie ponosi odpowiedzialności związanej z wykorzystaniem informacji zawartych w publikowanych za pośrednictwem Serwisu artykułach.

Powiązane produkty

Miniaturka artykułu - MedFuture Wrotycz Ziele cięte, 50g
MedFuture Wrotycz Ziele cięte, 50g
7.88 zł

Produkt niedostępny

Miniaturka artykułu - HERBAPOL Olejek eteryczny Wrotyczowy, 10ml
HERBAPOL Olejek eteryczny Wrotyczowy, 10ml
16.18 zł

Produkt niedostępny

Miniaturka artykułu - BOSPHAERA Hydrolat z wrotyczu, 100ml
BOSPHAERA Hydrolat z wrotyczu, 100ml
18.00 zł

Produkt niedostępny

Miniaturka artykułu - HERBAPOL Artemisol Płyn do stosowania na skórę, 100ml
HERBAPOL Artemisol Płyn do stosowania na skórę, 100ml
12.70 zł

Produkt niedostępny

Lek

Wybrane leki, suplementy i kosmetyki:

Mensil - lek na potencję Entitis Dicoflor Baby Dulcobis Sylimarol Biotebal Fibrocontrol Bepanthen Lipiform Plus Magne B6 Forte Cetaphil Emolium Pampers Nutridrink
Ektin krople do oczu, 10ml