Sól fizjologiczna – zastosowanie, właściwości i rodzaje soli fizjologicznej

Arykuł banner - Sól fizjologiczna – zastosowanie, właściwości i rodzaje soli fizjologicznej

Publikowane artykuły mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Dowiedz się więcej...

Sól fizjologiczna - co to jest?

Sól fizjologiczna (łac. Natrium Chloratum) to wodny roztwór chlorku sodu (NaCl) o stężeniu 0,9 %. Jest roztworem izotonicznym - ma takie samo stężenie jak płyny fizjologiczne w organizmie człowieka. Roztwór soli fizjologicznej w ampułkach jest jednym z bardziej popularnych elementów domowej apteczki. Używana jest do przemywania ran, higieny oczu, nebulizacji i inhalacji górnych dróg oddechowych, nawilżania śluzówki nosa, a nawet w kosmetyce. Sterylna sól fizjologiczna stosowana jest także jako płyn infuzyjny w kroplówkach. W aptece dostępna jest w postaci:

  • ampułek 5 lub 10 ml zawierających fizjologiczny, jałowy roztwór chlorku sodu o stężeniu 0,9%
  • izotonicznego roztworu w butelce 1000ml służącym do zwilżania opatrunków, przemywania cewników, napełniania nawilżaczy powietrza
  • hipertonicznego roztworu do inhalacji w ampułkach
  • w produktach na katar u dzieci np. katarek complete do odciągania kataru

Sól fizjologiczna w ampułkach jest jałowa, nie zawiera konserwantów, może być bezpiecznie stosowana u niemowląt, dzieci i dorosłych. Używa się jej do przepłukiwania, natomiast nie do iniekcji. Roztwór po otwarciu traci swoją sterylność i mogą się w nim namnażać drobnoustroje. Z tego powodu, całą ampułkę należy wykorzystać od razu po otwarciu.

Sól fizjologiczna - właściwości i zastosowanie

Sól fizjologiczna może być stosowana do:

  • przemywania ran
  • w higienie uszu
  • do inhalacji i nebulizacji
  • do przemywania miejsc intymnych
  • do oczyszczania szkieł kontaktowych
  • do przemywania suchego lub niedrożnego nosa
  • do zakraplania i przemywania oczu

Sól fizjologiczna do oczu

Sól fizjologiczna zakroplona do oka pomaga w nawilżeniu spojówki i gałki ocznej, działa łagodząco na podrażnienia oraz pomaga wypłukać zanieczyszczenia. Dzięki właściwościom nawilżającym, przynosi ulgę zmęczonym i suchym oczom, podrażnionym m.in długotrwałą pracą przy komputerze, czy przebywaniem w klimatyzowanych pomieszczeniach. Nadaje się do oczyszczania okolicy oka z ropnej wydzieliny. Do tego celu, najlepiej użyć jałowy gazik, który nasączamy solą fizjologiczną i delikatnie przecieramy okolicę oka. Kiedy oko jest mocno zaropiałe, nasączony wacik możemy położyć na powiekę i poczekać kilka minut, by sól fizjologiczna rozmiękczyła zaschniętą ropę. Następnie do każdego przetarcia oka używany nowy, nasączony roztworem gazik. Do wypłukania zanieczyszczeń z gałki ocznej, roztwór zakrapla się bezpośrednio do oka. Warto pamiętać, aby przed oczyszczaniem, dokładnie umyć ręce.

Sól fizjologiczna do inhalacji

Sól fizjologiczna ma właściwości nawilżające i regenerujące. Z tego powodu korzystnie oddziałuje na błonę śluzową nosa i dróg oddechowych. Najczęściej do inhalacji stosuje się izotoniczny roztwór chlorku sodu o stężeniu 0,9%. Stosowana jest do inhalacji podczas kaszlu, kataru, stanów zapalnych dróg oddechowych, w przewlekłych chorobach płuc.

Sól fizjologiczna dla dzieci i niemowląt

Sól fizjologiczna u najmłodszych, najczęściej jest wykorzystywana do pielęgnacji - przemywania oczu, noska. Delikatnie nasączonym płatkiem kosmetycznym usuwa się zbierającą się w kącikach oczu wydzielinę, by zapobiegać rozwojowi infekcji. Podczas kataru, zakraplanie soli fizjologicznej może łagodzić podrażnienia błony śluzowej nosa.

Zastosowanie soli fizjologicznej hipertonicznej

Sól fizjologiczna to wodny roztwór chlorku sodu o stężeniu 0,9%. Jeżeli chlorku sodu będzie proporcjonalnie więcej, to mówimy o roztworze hipertonicznym. Różni się on właściwościami. Stymuluje on napływanie wody do miejsca, w jakie został podany. Poprzez upłynnienie zalegającej wydzieliny, ułatwia odkrztuszanie czy wysmarkanie. Dodatkowo nawilża błonę śluzową i ją obkurcza. Wykorzystuje się ją do inhalacji, nebulizacji, udrażniania nosa. Należy jednak pamiętać, że nie należy nią przemywać i przepłukiwać oczu. Nie może również być stosowana jako substancja do rozcieńczania leków do nebulizacji. Lepiej stosować ją rano. Aplikacja w nocy i w godzinach wieczornych może powodować kaszel i problemy z zasypianiem.

Sól fizjologiczna z kwasem hialuronowym

W aptekach dostępne są preparaty chlorku sodu z dodatkiem hialuronianu sodu. Działają one silniej nawilżająco i łagodząco. Stosuje się je przy suchym kaszlu i podrażnionej śluzówce nosa i gardła. Nie powinno się ich używać do przemywania oczu, iniekcji i mieszania z innymi lekami podawanymi podczas nebulizacji.

Sól morska z ektoiną

W aptekach dostępna jest także sól morska z ektoiną np. ectodose. Jest to izotoniczny roztwór do inhalacji zalecany do wspomagania leczenia stanów zapalnych i łagodzeniu objawów w przebiegu chorób układu oddechowego. Ektoina to naturalna substancja działająca protekcyjnie na komórki, chroniąca przed oddziaływaniem szkodliwych czynników. Stabilizuje błony komórkowe i koi stany zapalne. Roztwory z ektoiną zapobiegają występowaniu objawów astmy alergicznej, alergicznego nieżytu nosa itp. Nawilża błonę śluzową dróg oddechowych, a także rozrzedza gęsty śluz, ułatwiając jego odkrztuszanie. Może być podawany przy użyciu nebulizatora ultradźwiękowego, pneumatycznego, siateczkowego. Zazwyczaj inhalacje wykonuje się dwa razy dziennie.

Sól fizjologiczna - zastosowanie w kosmetyce

Roztwór soli fizjologicznej jest bardzo łagodny dla skóry. Nie wywołuje podrażnień ani uczuleń. Po nasączeniu nią wacika, można ją stosować do oczyszczania skóry. Roztwór można łączyć z wyciągami ziołowymi, by stworzyć domowy tonik.

Sól fizjologiczna w kroplówce

Sól fizjologiczna w postaci kroplówki jest lekiem podawanym dożylnie, wskazanym w zaburzeniach elektrolitowych oraz jako nośnik do rozpuszczania i rozcieńczania leków lub koncentratów elektrolitów. Sód w połączeniu z chlorem odpowiada za prawidłową gospodarkę płynami w organizmie oraz pomaga utrzymać gospodarkę kwasowo-zasadową. Kroplówka podawana jest wyłącznie przez personel medyczny. Wśród przeciwwskazań wymienia się zbyt wysokie stężenie sodu we krwi, chlorków, kwasicę czy zbyt niskie stężenie wapnia.

Przypisy

  1. Leppert, Wojciech; Majkowicz, Mikołaj. Ból przewlekły. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2018
  2. Korbut, Ryszard. Farmakologia. : PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2017
  3. Orzechowska-Juzwenka Krystyna. Farmakologia kliniczna. Znaczenie w praktyce medycznej. 2012

dr n.med Agnieszka Sut

W swojej karierze naukowej zajmuje się przeciwzapalnym wpływem składników żywności w chorobach cywilizacyjnych, w tym w nowotworach. Absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Prywatnie miłośniczka ekologii, fotografii i dalekich podróży.

Zobacz wszystkie wpisy autora

Artykuły zamieszczone na blogu apteki internetowej Olmed nie stanowią porady medycznej, ani opinii farmaceuty, lekarza lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pacjenta. Udostępnione informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.

Nigdy nie lecz się sam, korzystaj z opieki medycznej swojego lekarza i w przypadku objawów choroby lub pogorszenia się Twojego stanu zdrowia skontaktuj się ze specjalistą. Właściciel serwisu aptekaolmed.pl nie ponosi odpowiedzialności związanej z wykorzystaniem informacji zawartych w publikowanych za pośrednictwem Serwisu artykułach.

Wybrane leki, suplementy i kosmetyki:

Mensil - lek na potencję Entitis Dicoflor Baby Dulcobis Sylimarol Biotebal Fibrocontrol Bepanthen Lipiform Plus Magne B6 Forte Cetaphil Emolium Pampers Nutridrink