Pomiar saturacji, normy, objawy i przyczyny niskiej saturacji

Arykuł banner - Pomiar saturacji, normy, objawy i przyczyny niskiej saturacji

Publikowane artykuły mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Dowiedz się więcej...

Po pandemii COVID-19, która rozpoczęła się na przełomie 2019 i 2020 roku, wiele osób dowiedziało się, czym jest saturacja - czyli jeden z najważniejszych parametrów zdrowotnych, wśród których wyróżnia się również ciśnienie tętnicze krwi czy też temperaturę ciała. Saturacja jest wskaźnikiem opisującym nasycenie krwi tlenem, a więc pierwiastkiem niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, zarówno pod względem pracy organów, jak i przemian metabolicznych zachodzących w ciele. Zazwyczaj pomiaru saturacji dokonuje się u pacjentów przewlekle chorych, cierpiących z powodu schorzeń płuc i całego układu oddechowego, ale również u kobiet w ciąży, osób przygotowywanych i poddawanych zabiegom operacyjnym lub po nagłych wypadkach. Podczas wspomnianej już pandemii, powszechne stało się posiadanie i stosowanie pulsoksymetrów, a więc niewielkich przyrządów do pomiaru saturacji. Czy można bezpiecznie używać ich w domu? Jakie są objawy oraz przyczyny niskiej saturacji? Co robić w momencie uzyskania niepokojącego wyniku badania oraz zaobserwowania niepokojących symptomów? Przeczytaj nasz artykuł i poznaj najważniejsze informacje o przydatności, pomiarach i normach saturacji!

Poziomy i normy saturacji - jak je odczytywać i co oznaczają?

Normy saturacji są wyrażane w procentach, poprzedzonych skrótem SpO2 (czyli symbolem tlenu). Wynik badania będzie więc przyjmował formę Sp02 X%, gdzie „X” oznacza zawartość tlenu we krwi. Rozpiętość wyniku, jaki podaje przyrząd do mierzenia saturacji (pulsoksymetr) wynosi od 1 do 100%.

Jakie jest prawidłowe nasycenie krwi tlenem? U osób zdrowych, nie chorujących na schorzenia związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem układu oddechowego, wartość ta powinna wynosić od 95 do 99%. Niższe wartości dotyczą zaś dzieci, pacjentów z chorobami atakującymi płuca i ogólnie - układ oddechowy, a także pacjentów starszych - po 70 roku życia. U nich saturacja może wynosić od 93-94%, aż do górnych wartości. Niższe parametry będą także odnotowywane u nałogowych palaczy tytoniu.

Jak działa pulsoksymetr - przyrząd do mierzenia saturacji?

Tak, jak zostało to wspomniane, pomiar saturacji dokonywany jest z wykorzystaniem specjalnego urządzenia - pulsoksymetru. Przybiera on postać małej klamerki, którą zwykle zakłada się na jeden z palców u dłoni (w szczególnych przypadkach można „przypiąć” go na czubku nosa lub na płatku ucha). Jedna z części pulsoksymetru emituje podczas działania wiązkę promieniowania, a druga - z fotodetektorem - odbiera ją, odczytując informację o nasyceniu krwi tlenem - krew z wysoką zawartością tego składnika ma bowiem inne właściwości i daje inny odczyt, niż krew z niskim poziomem tlenu.

Niestety, istnieją czynniki, które mogą zafałszować odczyt. Zalicza się do nich pomalowane paznokcie (zwłaszcza na ciemne kolory, z grubą warstwą lakieru) a także zmiany barwnikowe na płytce oraz zmiany grzybicze. Oprócz tego warto pamiętać o odczytywaniu pomiaru saturacji po około dwóch minutach od założenia urządzenia na palec, a także o odczekaniu z pomiarem kilkunastu minut po paleniu papierosów, ponieważ takie okoliczności również mogą wpłynąć na miarodajność wyniku.

Poznaj przyczyny niskiej saturacji

Przyczyn niskiej saturacji może być wiele - we wstępie wspomnieliśmy już o powodzie, dla którego domowy pomiar saturacji stał się tak powszechny, a więc o chorobie COVID-19, wywoływanej przed zakażenie wirusem SARS-CoV-2. W przebiegu tego schorzenia zdecydowanie warto kontrolować saturację, zwłaszcza z uwagi na to, że jej niski poziom może nie dawać charakterystycznych objawów (mowa wówczas o ukrytej hipoksji, która niesie ze sobą ryzyko wystąpienia groźnych konsekwencji zdrowotnych).

Oprócz powyższej przyczyny, niski poziom saturacji może wystąpić na skutek:

  • zaostrzenia objawów anemii lub astmy;
  • wystąpienia chorób płuc - POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc), zapalenia płuc i innych infekcji;
  • wad i chorób serca oraz chorób układu krążenia;
  • przewlekłego palenia papierosów.

Jakie są objawy niskiej saturacji?

Wiele objawów niskiej saturacji jest nieswoistych (czyli trudnych do utożsamienia z hipoksemią - niską zawartością tlenu we krwi), natomiast kilka z nich zdecydowanie wskazuje na ten stan. Wśród najczęstszych symptomów niedostatecznego poziomu tlenu we krwi wyróżnia się przede wszystkim:

  • bóle głowy, bóle w klatce piersiowej i ogóle uczucie osłabienia;
  • intensywny kaszel, trudności w oddychaniu, uczucie ciężkości w klatce piersiowej, ale również przyspieszony oddech;
  • senność, duszności, zawroty głowy, kłopoty z koordynacją ruchową;
  • zaburzenia świadomości, splątanie, zaburzenia widzenia;
  • sinica - która stanowi ewidentny objaw niskiej saturacji, przebiegająca z zasinieniem błon śluzowych (w tym również warg i języka) oraz skóry (zwłaszcza na dłoniach i stopach).

Jaki pomiar saturacji powinien skłonić nas do kontaktu z lekarzem?

Zbyt niski poziom saturacji - zwłaszcza w przypadku hipoksemii utajonej, nie dającej żadnych objawów - ma bardzo poważne konsekwencje zdrowotne. Może bowiem doprowadzić do takich powikłań, jak nadciśnienie płucne oraz nadciśnienie tętnicze, zwiększenie gęstości i lepkości krwi (co jednocześnie prowadzi do zwiększenia ryzyka wystąpienia zakrzepicy oraz groźnego dla zdrowia i życia zatoru), a także do przeciążenia komór serca i niewydolności tego organu lub do wystąpienia tak zwanych palców pałeczkowatych, związanych z niedotlenieniem.

Do lekarza bezwzględnie powinny zgłosić się osoby, u których saturacja spada poniżej 95% (jeśli pomiary zostały wykonane prawidłowo). Poziom saturacji odnotowany poniżej 90-85% będzie już wskazaniem do podłączenia pacjenta do maszyny tlenowej. Aby podczas choroby zapobiegać spadkom saturacji, warto na co dzień ograniczyć, a najlepiej całkowicie zaprzestać palenia papierosów i używania nikotyny (także w formule elektronicznych papierosów), a oprócz tego zadbać o codzienną dawkę aktywności fizycznej, wspierającej wydolność płuc. Na zawartość tlenu we krwi pozytywnie wpływa także prawidłowe oddychanie - spokojne, przez nos, a w stresujących sytuacjach - oddychanie torem przeponowym.

 

Źródła:

  1. Lek. med. I. Witkiewicz, Jaka jest zależność między dusznością a saturacją? [w:] Medycyna Praktyczna, 23.04.2014
  2. Dr. med. F. Mejza, Gazometria i Pulsoksymetria [w:] Medycyna Praktyczna, 26.03.2012
  3. Feng, M. Smith, Pomiary tętna i poziomu tlenu we krwi z użyciem urządzeń mobilnych [w:] Elektronika Praktyczna, 10/2015
  4. Majka, A. Pepłoński, A. Krupienicz, R. Olszewski, Technologie wykorzystywane w telepielęggniarstwie [w:] Pielęgniarstwo Polskie 4/2019

mgr farm. Izabela Kurowska

Zainteresowana tematem zdrowia – skończyła studia farmaceutyczne na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi, dodatkowo ukończyła studia podyplomowe z zakresu dietetyki. Wieloletnie doświadczenie i chęć zdobywania wiedzy z licznych szkoleń pozwala jej na wspieranie zdrowia pacjentów. Ma holistyczne podejście do leczenia wielu schorzeń, które powinno opierać się na właściwej farmakoterapii, doborze diety i aktywności fizycznej. W aptece Olmed pełni funkcję eksperta w zakresie wiedzy dotyczącej stosowania leków, suplementów i wyrobów medycznych. Prywatnie szczęśliwa matka dwójki dzieci, która stara się żyć w równowadze ze sobą i innymi. Sama w wolnym czasie biega i udoskonala pozycję w jodze i uwielbia kryminały.

Zobacz wszystkie wpisy autora

Artykuły zamieszczone na blogu apteki internetowej Olmed nie stanowią porady medycznej, ani opinii farmaceuty, lekarza lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pacjenta. Udostępnione informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.

Nigdy nie lecz się sam, korzystaj z opieki medycznej swojego lekarza i w przypadku objawów choroby lub pogorszenia się Twojego stanu zdrowia skontaktuj się ze specjalistą. Właściciel serwisu aptekaolmed.pl nie ponosi odpowiedzialności związanej z wykorzystaniem informacji zawartych w publikowanych za pośrednictwem Serwisu artykułach.

Wybrane leki, suplementy i kosmetyki:

Bepanthen Baby Vivomixx Mensil - lek na potencję Canesten Iberogast Entitis Dicoflor Baby Dulcobis Nurofen Sylimarol Biotebal Pyralgina Gripex Duo Axoprofen Forte

Ta strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług statycznych, społecznościowych i funkcjonalnych. Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies można określić w ustawieniach przeglądarki internetowej. Dowiedz się więcej*

AUROimmuno