Czym są tłuszcze trans i jak wpływają na organizm?

Arykuł banner - Czym są tłuszcze trans i jak wpływają na organizm?

Publikowane artykuły mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Dowiedz się więcej...

Tłuszcze trans (określane również mianem izomerów trans) to postać tłuszczów o specyficznej budowie, uwzględniającej w swojej strukturze podwójne wiązania pomiędzy atomami węgla (charakterystyczne dla kwasów tłuszczowych nienasyconych) oraz konfigurację trans (w której atomy wodoru umiejscowione są po przeciwnych stronach wiązania). I choć tłuszcze - w większości nasycone - są nam niezbędne do życia i zachowania zdrowia, o tyle tłuszcze typu trans, dostarczane do organizmu w nadmiernych ilościach, mają niekorzystny wpływ na szeregu układów, narządów i przemian metabolicznych. Na szczęście możemy dość łatwo zidentyfikować najbogatsze źródła omawianych tłuszczów, a tym samym - z powodzeniem unikać włączania ich do swojej diety. W jaki więc sposób rozpoznać produkty z wysoką zawartością tłuszczów trans? Czy istnieją ich zdrowe zamienniki, które będą smakować również dobrze? Jaką szkodę w organizmie mogą wyrządzić izomery trans? Poznajcie najważniejsze informacje o tym składniku - zapraszamy do lektury!

W jakich produktach można znaleźć tłuszcze trans?

Tłuszcze trend naturalnie występują w kilku produktach - takich jak mięso zwierząt przeżuwaczy (chodzi tu głównie o baraninę, jagnięcinę oraz wołowinę), a także w mleku i jego przetworach. W przemyśle spożywczym zaś tłuszcze trans wykorzystywane są głównie do uzyskania odpowiedniej - stałej konsystencji produktu, a także - w mniejszym stopniu - do poprawy jego walorów smakowych. W praktyce oznacza to, że dodane tłuszcze trans odnajdziemy przede wszystkim w:

  • twardych i miękkich margarynach oraz miksach tłuszczowych - przeznaczonych zarówno do smarowania kanapek, jak i pieczenia oraz gotowania;
  • gotowych wyrobach cukierniczych, takich jak ciasta, ciastka i torty, a także w słodyczach - czekoladach, cukierkach, kremach do smarowania i innych łakociach;
  • gotowych daniach i półproduktach - pierogach, potrawach z mięsem, w tak zwanych „zupkach chińskich”, sosach w proszku, kostkach rosołowych i innych propozycjach;
  • słonych przekąskach - chipsach, krakersach, chrupkach;
  • wyrobach nabiałowych - serach, serkach topionych, serkach kanapkowych;
  • daniach z kategorii fast food - zapiekankach, hamburgerach, niskiej jakości pizzach.

Oczywiście wymienione powyżej produkty nie są jedynymi, które w swoim składzie mogą zawierać tłuszcze trans. W jaki sposób rozpoznać je w sklepie? Jeśli na opakowaniu znajduje się formuła o tym, że w składzie znajdują się „częściowo uwodornione tłuszcze roślinne” lub „częściowo utwardzone tłuszcze roślinne” to znak, że dany produkt zawiera tłuszcze trans - warto więc zrezygnować z jego zakupu.

Tłuszcze trans i ich wpływ na organizm

Wpływ tłuszczów trans na organizm oraz zdrowie jest zdecydowanie negatywny - z tego względu należy unikać ich spożywania w ramach codziennej diety, a jeśli jest to niemożliwe - nie powinny one przekraczać 1-2% puli tłuszczów zjadanych w ciągu dnia. Przyjmowane w większej ilości, mogą wpływać na:

  • zaburzenia gospodarki cholesterolowej - przyczyniają się bowiem do zwiększenia poziomu „złego cholesterolu” (frakcji LDL) oraz do obniżenia poziomu „dobrego cholesterolu” (frakcji HDL);
  • zwiększenie ryzyka rozwoju miażdżycy, a co za tym idzie - chorób układu krążenia, zakrzepicy, niewydolności żylnej, nadciśnienia oraz zawału serca czy udarów;
  • zaburzenie gospodarki cukrowej - nadmierne spożycie tłuszczów trans przyczynia się do zwiększenia ryzyka wystąpienia cukrzycy, insulinooporności (czyli obniżenia wrażliwości tkanek na insulinę) i innych chorób związanych z nieprawidłowym poziomem insuliny;
  • niekontrolowane przybieranie na wadze - duże ilości tłuszczów trans w diecie zwiększają ryzyko nadwagi i otyłości.

Wszystkie powyższe zagrożenia sprawiają, że tłuszcze trans tak naprawdę muszą zniknąć z naszej diety na dobre - a szczególnie powinny z nich zrezygnować osoby z nadwagą i otyłością, chorujące na cukrzycę, z wykrytym zespołem metabolicznym czy cukrzycą.

Co zamiast produktów z tłuszczami trans? Poznaj zdrowe alternatywy!

W dzisiejszych czasach ograniczenie tłuszczów trans jest dość dużym wyzwaniem, choć z drugiej strony, na rynku dostępnych jest wiele różnych, zdrowych alternatyw, służących naszemu organizmowi i jego ogólnej kondycji. W jaki więc sposób pożegnać się z tłuszczami trans na dobre?

Przede wszystkim należy zwracać uwagę na składy produktów i wspomniane powyżej oznaczenia na opakowaniach towarów zawierających tłuszcze trans. Warto również zrezygnować z roślinnych miksów do smarowania, serków topionych, słodkich kremów do kanapek na rzecz samodzielnie wykonanych past kanapkowych. Oprócz tego dobrym pomysłem będzie zastąpienia masła używanego do smażenia oliwą z oliwek czy olejem słonecznikowym lub rzepakowym - te tłuszcze roślinne cechują się wysoką temperaturą dymienia, przez co w trakcie obróbki termicznej nie przekształcają się w tłuszcze trans (dotyczy to jednak kilku innych olejów roślinnych - przykładowo, lnianego czy z pestek dyni, które powinny być spożywane wyłącznie na zimno - jako dodatek do kanapek czy sałatek). Ogólnie unikanie tłuszczów trans w diecie polega na wykluczeniu wysokoprzetworzonej żywności, która jest najbogatszym źródłem tego niekorzystnego dla zdrowia składnika.

Źródła:

  • Uważajmy na szkodliwe tłuszcze trans [w:] Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (gov.pl), dostęp: 19.09.2022
  • Dr n. med. D. Wnęk, Czy wszystkie kwasy tłuszczowe trans są złe? [w:] Medycyna Praktyczna, 28.09.2022
  • Sobiecki, D. Śliż, Spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych a ryzyko choroby niedokrwiennej serca - zmiana paradygmatu czy metodologiczny węzeł gordyjski? [w:] Choroby Serca i Naczyń, 4/2015, tom 12
  • Zdrojewicz, E. Popowicz, J. Winiarski, Wpływ składników zawartych w tłuszczach jadalnych na organizm człowieka [w:] Borgis - Medycyna Rodzinna 4/2016

mgr farm. Izabela Kurowska

Zainteresowana tematem zdrowia – skończyła studia farmaceutyczne na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi, dodatkowo ukończyła studia podyplomowe z zakresu dietetyki. Wieloletnie doświadczenie i chęć zdobywania wiedzy z licznych szkoleń pozwala jej na wspieranie zdrowia pacjentów. Ma holistyczne podejście do leczenia wielu schorzeń, które powinno opierać się na właściwej farmakoterapii, doborze diety i aktywności fizycznej. W aptece Olmed pełni funkcję eksperta w zakresie wiedzy dotyczącej stosowania leków, suplementów i wyrobów medycznych. Prywatnie szczęśliwa matka dwójki dzieci, która stara się żyć w równowadze ze sobą i innymi. Sama w wolnym czasie biega i udoskonala pozycję w jodze i uwielbia kryminały.

Zobacz wszystkie wpisy autora

Artykuły zamieszczone na blogu apteki internetowej Olmed nie stanowią porady medycznej, ani opinii farmaceuty, lekarza lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pacjenta. Udostępnione informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.

Nigdy nie lecz się sam, korzystaj z opieki medycznej swojego lekarza i w przypadku objawów choroby lub pogorszenia się Twojego stanu zdrowia skontaktuj się ze specjalistą. Właściciel serwisu aptekaolmed.pl nie ponosi odpowiedzialności związanej z wykorzystaniem informacji zawartych w publikowanych za pośrednictwem Serwisu artykułach.

Wybrane leki, suplementy i kosmetyki:

Bepanthen Baby Vivomixx Mensil - lek na potencję Canesten Iberogast Entitis Dicoflor Baby Dulcobis Nurofen Sylimarol Biotebal Pyralgina Gripex Duo Axoprofen Forte

Ta strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług statycznych, społecznościowych i funkcjonalnych. Warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies można określić w ustawieniach przeglądarki internetowej. Dowiedz się więcej*

AUROimmuno