Niepełny wzwód - przyczyny, objawy towarzyszące i leczenie. O czym może świadczyć niepełny wzwód?

Zaburzenia erekcji - definicja, jak wygląda niepełny wzwód?

Jak wygląda niepełny wzwód? Według klasyfikacji DSM-5 problemy z erekcją definiowane są jako występowanie we wszystkich lub prawie wszystkich próbach stosunku seksualnego (75-100%) przez okres 6 miesięcy przynajmniej jednego z trzech objawów:

• trudności uzyskania erekcji podczas aktywności seksualnej
• trudności utrzymania erekcji podczas stosunku
• wyraźne osłabienie sztywności podczas erekcji

Według ICD-10 zaburzenia erekcji to trudność w uzyskaniu lub utrzymaniu wzwodu niezbędnego do odbycia satysfakcjonującego stosunku, utrzymująca się przez okres 6 miesięcy. Problemy ze sprawnością seksualną najczęściej dotyczą mężczyzn w starszym wieku. Nie oznacza to jednak, że problemy z erekcją u młodych mężczyzn nie występują, wręcz przeciwnie, są coraz bardziej powszechne.

Przyczyny niepełnego wzwodu

Problemy z erekcją należą do najczęstszych dysfunkcji seksualnych. W ciągu ostatnich 100 lat ich rozpowszechnienie wzrosło dwukrotnie. Związane jest to z występowaniem chorób cywilizacyjnych oraz starzeniem się populacji. Szacuje się, że problemy z erekcją dotyczą ok. 30,7% u mężczyzn w wieku 57-64, a 44,6% w wieku 65-74 lat, jednak mogą wystąpić u mężczyzn w każdym wieku. Zaburzenia seksualne, które uniemożliwają odbycie satysfakcjonującego stosunku płciowego obniżają jakość życia i często są przyczyną spięć w relacjach z partnerką.

U podłoża mogą leżeć trzy główne zaburzenia mechanizmu erekcji - zaburzenia napływu krwi do penisa, niewydolność aparatu tworzącego i utrzymującego erekcję, uszkodzenia układu nerwowego powodujące zaburzenia odbioru, przekazywania i przetwarzania bodźców seksualnych. Wśród najczęstszych przyczyn zaburzeń erekcji wymienić można:

• metaboliczne - cukrzyca, otyłość, zespół metaboliczny, dyslipidemia
• hormonalne - choroby tarczycy, nadnerczy, hipogonadyzn, hiperprolaktynemia, zbyt niski poziom testosteronu
• psychogenne - zaburzenia lękowe, odżywiania, relacji w związki, depresja, przewlekły stres
• choroby neurologiczne m.in. polineuropatia, stwardnienie rozsiane, uraz rdzenia kręgowego, udar mózgu, choroba Parkinsona
• choroby sercowo-naczyniowe - nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, zaburzenia okluzyjne tętnic obwodowych
• dysfunkcja ciał jamistych prącia
• niezdrowy styl życia - palenie papierosów, brak aktywności fizycznej, nadużywanie substancji psychoaktywnych, zbyt mała ilość snu, przewlekłe zmęczenie
• niewydolność nerek, wątroby, POChP, bezdech obturacyjny
• problemy urologiczne - infekcje układu moczowego, łagodny rozrost prostaty
• niekorzystne następstwa leczenia - pourazowe, po radioterapii, polekowe, pooperacyjne

Problemy z erekcją w młodym wieku

Przyczyny problemów z erekcją mogą być różne. U młodych mężczyzn słaby wzwód może być spowodowany przez różne choroby m.in. otyłość, zespół metaboliczny, cukrzycę, choroby naczyń krwionośnych i serca, problemy hormonalne, choroby układu moczowego, nerwowego czy nieprawidłowe funkcjonowanie ciał jamistych prącia. Zaburzenia erekcji u młodych mężczyzn mogą być także wynikiem problemów psychologicznych oraz działaniem niepożądanym niektórych leków czy radioterapii. Wśród przyczyn impotencji wymienić można także niezdrowy styl życia - zbyt mała ilość snu, przewlekłe zmęczenie, brak aktywności fizycznej, palenie papierosów czy nadużywanie substancji psychoaktywnych.

Diagnostyka problemów ze wzwodem

U każdego zdrowego mężczyzny od czasu do czasu mogą wystąpić problemy z niepełnym wzwodem np. spowodowane przemęczeniem, nadużyciem alkoholu. Jeśli jednak problem jest regularny, należy udać się do urologa lub seksuologa. Aby dowiedzieć się co leży u podłoża problemów z potencją lekarz przeprowadza wywiad seksuologiczny, w którym pacjent opisuje jak często występuje problem, czy jest związany z konkretnymi sytuacjami, czy występuje przedwczesny wytrysk, jaka jest ogólna tolerancja wysiłku fizycznego (pod kątem oceny istniejących chorób naczyniowych), jakie występują choroby przewlekłe, przyjmowane leki i inne pytania, które mogą być pomocne w ustaleniu podłoża problemu. W razie podejrzeń konkretnych jednostek chorobowych, lekarz może skierować pacjenta na różne badania, w tym np. morfologię krwi , badanie ogólne moczu, angiografię prącia, doplerosonografię prącia, badania neurofizjologiczne czy tomografię komputerową. Wśród badań krwi wymienić można poza standardową morfologią oznaczenie stężenia glukozy, hemoglobiny glikozylowanej, kreatyniny, testosteronu, transaminazy, prolaktyny, TSH, LH, PSA, lipidogramu.

Brak wzwodu lub występowanie niepełnej erekcji są tzw. wczesnym markerem choroby sercowo-naczyniowej np. udaru mózgu, zawału serca, choroby wieńcowej. Z tego powodu u mężczyzn zgłaszających się do lekarza z powodu problemu z osiągnięciem erekcji i związanymi z tym trudnościami z odbyciem stosunku seksualnego, bardzo często zaczyna się od badań w kierunku chorób układu krążenia.

Leczenie zaburzeń erekcji

Jak wygląda leczenie zaburzeń erekcji? Leczenie problemów z osiągnięciem lub utrzymaniem wzwodu dopasowane jest do podłoża problemów z erekcją. Aby poprawić wzwód zazwyczaj zalecana jest eliminacja czynników ryzyka tj. zmiana stylu życia (palenie papierosów, mała aktywność fizyczna, deprywacja snu, przewlekły stres i zmęczenie), psychoterapii oraz leczenia farmakologicznego. Poza leczeniem niepełnego wzwodu objawowo oczywiście podstawą jest terapia chorób powodujących zaburzenia erekcji np. zaburzenia hormonalne.

W przypadku braku odpowiedzi na leczenie farmakologiczne możliwe jest zastosowanie specjalnego aparatu próżniowego znanego pod nazwą "pierścień erekcyjny". Ma on formę przezroczystego walca, który z jednej strony jest zamknięty, a z drugiej otwarty, by można było umieścić w nim wiotki członek. Urządzenie posiada także specjalny pierścień zaciskający, który uniemożliwia odpływ krwi z ciał jamistych. Po włączeniu urządzenia a aparacie uzyskiwane jest ujemne ciśnienie, które powoduje napływ krwi do ciał jamistych prącia. Po zastosowaniu tego urządzenia wzwód występuje zazwyczaj w czasie od 30 sekund do 7 minut.

Leczenie farmakologiczne przy problemach z erekcją

Na czym polega leczenie zaburzeń wzwodu członka? Najbardziej popularne farmakologiczne metody leczenia stosowane u pacjentów z kłopotami z erekcją obejmują przyjmowanie leków z grupy inhibitorów fosfodiesterazy-5. Są skuteczne i bezpieczne, o ile nie występują przeciwwskazania do ich przyjmowania. W Polsce dostępne są cztery leki z tej grupy: sildenafil, tadalafil, awanafil i wardenafil. Jeśli nie poprawiają jakości erekcji w wystarczającym stopniu, leczenie drugiego rzutu obejmuje iniekcje do ciał jamistych, preparaty docewkowe i do stosowania zewnętrznego.

Sildenafil jest substancją czynną znajdującą się między innymi w leku Viagra. Dawka dzienna wynosi od 50 do 100mg. Lek przyjmuje się na godzinę przed planowanym stosunkiem, maksymalnie raz na dobę. Działa do 8 godzin. Wchodzi w interakcje z jedzeniem - posiłek, w szczególności wysokotłuszczowy, wydłuża czas wchłaniania leku, co opóźnia jego działanie. Dostępny jest także w preparatach bez recepty np. Maxon Forte, Mensil, Maxigra GO, Inventum Max, Maxon active.

Tadalafil ma taki sam mechanizm działania jak sildenafil, jednak różni się długością działania, szybkością wchłaniania z przewodu pokarmowego oraz dawkowaniem. Dostępny jest wyłącznie na receptę. Stosuje się do w dawkach 10-20 mg co 48 godzin lub 2,5-5 mg codziennie. Tabletkę przyjmuje się minimum 30 minut przed stosunkiem. Maksymalny czas działania to 36 godzin.

Wśród przeciwwskazań do stosowania inhibitorów fosfodiesterazy-5 wymienia się m.in. wiek poniżej 18 roku życia, płeć żeńską, niedociśnienie tętnicze, ciężką niewydolność wątroby i/lub serca, zaburzenia widzenia (np. retinopatia barwnikowa, utrata wzroku w jednym oku), dławica piersiowa, fenyloketonuria, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, niedobór laktazy, dziedziczna nietolerancja galaktozy. Leki te mogą wchodzić w interakcje z wieloma lekami np. stosowanymi w nadciśnieniu tętniczym, dławicy piersiowej, chorobie niedokrwiennej serca, nadciśnieniu płucnym czy padaczce.

Przypisy

1. Kałużny K. Leczenie zaburzeń erekcji za pomocą aparatu próżniowego. Seksuologia Polska, 2007.
2. Lew-Starowicz M. Seksuologia. PZWL Wydawnictwo Lekarskie, 2017.
3. Gong, B. et al. Direct comparison of tadalafil with sildenafil for treatment of erectile dysfunction: a systematic review and meta-analysis. International urology and nephrology, 49.10 (2017):1731-1740.