Nowoczesne sposoby wspierania odporności

Arykuł banner - Nowoczesne sposoby wspierania odporności

Publikowane artykuły mają charakter wyłącznie informacyjno-edukacyjny. Dowiedz się więcej...

Ludzki organizm, chroniąc się przed atakiem drobnoustrojów, walczy z nimi na kilku poziomach. Układ odpornościowy to skomplikowany system, w skład którego wchodzą nasze narządy wewnętrzne (skóra, błony śluzowe, jelita) i specjalne komórki odpornościowe, jak limfocyty i cytokiny (tzw. mediatory reakcji zapalnych). Warto przy tym pamiętać, że odporność  zależy od wielu czynników związanych m.in. z wiekiem, wagą, stanem odżywienia organizmu, trybem życia, aktywnością fizyczną, a także stanem psychicznym i poziomem odczuwanego stresu.

Co służy wsparciu odporności?

Co wspiera naszą odporność organizmu? Przede wszystkim dieta – zdrowa i zbilansowana jest kluczem do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego. Niedożywienie może mieć działanie immunosupresyjne i zwiększać ryzyko infekcji zakaźnych. Ale uwaga – niedożywienie organizmu występuje nie tylko u osób skrajnie wychudzonych i cierpiących z powodu głodu. Niedożywienie może występować również u osób z nadwagą/otyłością, które cierpią na brak składników odżywczych, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu – w tym także układu odpornościowego (tzw. niedożywienie jakościowe). Co zatem powinna zawierać bogata w składniki odżywcze dieta wspierająca układ immunologiczny?

Dieta dla odporności

  • Błonnik z roślin, warzyw, pełnoziarnistych zbóż, roślin strączkowych, orzechów i nasion.  Korzystnie działa na rozwój bakterii jelitowych. Jelita uznawane są za największy narząd odpornościowy ludzkiego organizmu (ich powierzchnia wynosi od 200 do 400 metrów kwadratowych).  Właściwa mikroflora jelit to jeden z mechanizmów obrony przed chorobotwórczymi patogenami.
  • Warzywa i owoce bogate w β-karoten (marchew, jarmuż, szpinak, natka pietruszki, morele, suszone śliwki, melon). Komórki układu odpornościowego wykazują dużą wrażliwość na utlenianie. Bardzo dużą zdolność ich ochrony przed wpływem wolnych rodników mają karotenoidy, zwłaszcza β-karoten (prowitamina A). Warto pamiętać, że niedobory witaminy A powodują zaburzenia funkcji układu odpornościowego, co prowadzi do zwiększenia zachorowalności na choroby zakaźne. Witamina A jest odpowiedzialna m.in. za ciągłość błon śluzowych, które nie dopuszczają do inwazji drobnoustrojów. Ma również wpływ na syntezę lizozymu, który ma działanie antybakteryjne.
  • Owoce i warzywa bogate w witaminę C (dzika róża, porzeczka czarna, cytrusy, natka pietruszki, czerwona papryka, chrzan, brukselka). Witamina C w dużym stężeniu występuje w komórkach odpornościowych – leukocytach, w których zostaje szybko zużyta podczas infekcji. Chroni ona tkanki przed uszkodzeniem (działa antyoksydacyjnie na lipidy błon komórkowych) i działa immunostymulacyjnie.
  • Oleje bogate w witaminę E (z zarodków pszenicy, słonecznikowy, rzepakowy, sojowy, kukurydziany). Witamina E jest niezbędna w procesie wzrostu komórek i utrzymania przepuszczalności błon komórkowych. Ma silne działanie antyoksydacyjne. Jej niedobór zwiększa ryzyko zapadalności na infekcje.
  • Żywność bogata w naturalne pro- i prebiotyki (jogurty i kefiry, chleb na zakwasie, kiszone warzywa, miso, tempeh – sfermentowane ziarna soi. Prebiotyki: produkty z pełnych ziaren, cebula, czosnek, szparagi, karczochy, pory, banany).   Probiotyki stabilizują wpływającą na odporność mikroflorę jelitową, przeciwdziałają aktywności patogenów w jelitach, sprzyjają zwiększaniu wydajności układu immunologicznego oraz lepszemu wchłanianiu składników mineralnych i witamin.

Dodatkowe wsparcie – suplementacja na odporność

Nie zawsze jednak nawet najbardziej zbilansowana dieta wystarczy, by zapewnić zdrowie układowi immunologicznemu. Można wtedy posiłkować się suplementacją, która pozwala na właściwe zaopatrzenie organizmu (i układu immunologicznego) w potrzebne mu do pracy składniki odżywcze. Jakie suplementy są istotne dla działania układu odpornościowego?
  • Olej z wątroby rekina – jego składnikami aktywnymi są alkiloglicerole i skwalen, które organizm wykorzystuje dla budowania odporności. Gromadzą się one m.in. w tkankach, w których tworzą się krwinki, w szpiku kostnym, śledzionie i grasicy. Dzięki swoim właściwościom wspierają prawidłowe procesy krwiotwórcze. Skwalen m.in. ułatwiania komórkom układu odpornościowego wykrycie patogenów (dzięki czemu jest m.in. składnikiem szczepionek). Alkiloglicerole zwiększają fagocytozę, podnoszą poziom immunoglobulin (A i M), zwiększają też liczbę limfocytów B, CD i T oraz leukocytów.
  • Witamina D – aktywna forma witaminy D (kalcytriol) wpływa na aktywność ludzkiego  DNA. Według badań wpływa na ekspresję aż ponad 200 różnych genów, a duża ich część jest związana z działaniem układu immunologicznego. Kalcytriol m.in. aktywuje produkcję białek zwalczających bakterie i zwiększa liczbę limfocytów T, które bronią nas m.in. przed wirusami. Z badań wynika, że zbyt niski poziom witaminy D ma aż 90% Polaków, a zbyt mała ilość słońca nie pozwala na skuteczne jej wytwarzanie przez ludzki organizm w okresie od października do kwietnia. Zalecana jest więc suplementacja – wskazane są tu zwłaszcza preparaty zawierające witaminę D3 (w wysokich porcjach dziennych – 2000 j.m.).
  • Cynk – właściwy poziom cynku wpływa na prawidłową odpowiedź immunologiczną i zmniejsza ryzyko zapadalności na infekcje. Cynk aktywuje wydzielany przez grasicę hormon (tymulinę), który stymuluje produkcję limfocytów T. Cynk wpływa na zwiększenie poziomu wytwarzanych przeciwciał, stymuluje aktywność białych krwinek i działa ochronnie na komórki układu odpornościowego. Choć naturalne źródła cynku  (czerwone mięso wołowe i wieprzowe) są częstym składnikiem diety Polaków, jak wynika z danych Instytutu Żywności i Żywienia, Polacy spożywają tylko 2/3 dziennej normy zapotrzebowania na cynk. Tymczasem jego właściwy poziom jest ważnym elementem prewencji infekcji. Jak wynika z badań, cynk hamuje replikację rinowirusów powodujących przeziębienia i stymuluje produkcję przeciwzapalnych cytokin.
Przypisy:
  1. Deptuła. W. i wsp. op. cit.: Gołąb J. i wsp.,op.cit; Jastrzębska I.: Czynność układu odpornościowego dorosłych – jak ją wzmacniać. Medycyna i Pasje; 2010, nr 10; Wysocki i in. 2005.
  2. Gołąb J. i wsp. op. cit; Zimecki M., Artym J.: Wpływ stresu psychicznego na odpowiedź immunologiczną. Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej; 2004, nr 58.
  3. Rusch K., Peters U.: Jelito grube – centrum układu immunologicznego. Medycyna Biologiczna; 2003, nr 2.
  4. Dymarska E., Grochowalska A., Krauss H.: Wpływ sposobu odżywiania na układ odpornościowy. Immunomodulacyjne działanie kwasów tłuszczowych, witamin i składników mineralnych oraz przeciwutleniaczy. Now. Lek.; 2013, 82 (3): 222-231; 19.
  5. Krzysik M., Biernat J., Grajeta H.: Wpływ wybranych składników odżywczych pożywienia na funkcjonowanie układu odpornościowego Cz. II. Immunomodulacyjne działanie witamin i pierwiastków śladowych na organizm człowieka. Adv. Clin. Exp. Med.; 2007, 16 (1): 123-133.
  6. Kościej A. i wsp.: Rola wybranych czynników żywieniowych w kształtowaniu odporności dzieci. Probl. Hig. Epidemiol.; 2017, 98 (2): 110-117
  7. Mojka K.: Probiotyki, prebiotyki i synbiotyki – charakterystyka i funkcje. Probl. Hig. Epidemiol.; 2014, (95) 3: 541-549.
  8. Lewkowicz N., Lewkowicz P., Kurnatowska A., Tchórzewski H.: Biological action and clinical application of shark liver oil Pol Merkur Lekarski. 2006; May; 20 (119): 598-60.
  9. Red: Olszówka M., Maciąg K.: Wybrane substancje: znaczenie dla organizmu oraz możliwe zastosowania. Fundacja na rzecz promocji nauki i rozwoju TYGIEL. Lublin 2015.
  10. http://onkologiawpolsce.pl/alkiloglicerole/
  11. Płudowski P. i wsp.: Ocena stanu zaopatrzenia w witaminę D w populacji osób dorosłych w Polsce. Standardy medyczne/Pediatria; 2013, T.11, str. 609-617.
  12. Napiórkowska L., Franek E.: Rola oznaczania witaminy D w praktyce klinicznej. Choroby Serca i Naczyń; 2009, tom 6, nr 4: 203-210
  13. Singh M., Das R.R.: Zinc for the common cold. The Cochrane Collaboration; 2015, 4.

 


mgr farm. Izabela Kurowska

Zainteresowana tematem zdrowia – skończyła studia farmaceutyczne na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi, dodatkowo ukończyła studia podyplomowe z zakresu dietetyki. Wieloletnie doświadczenie i chęć zdobywania wiedzy z licznych szkoleń pozwala jej na wspieranie zdrowia pacjentów. Ma holistyczne podejście do leczenia wielu schorzeń, które powinno opierać się na właściwej farmakoterapii, doborze diety i aktywności fizycznej. W aptece Olmed pełni funkcję eksperta w zakresie wiedzy dotyczącej stosowania leków, suplementów i wyrobów medycznych. Prywatnie szczęśliwa matka dwójki dzieci, która stara się żyć w równowadze ze sobą i innymi. Sama w wolnym czasie biega i udoskonala pozycję w jodze i uwielbia kryminały.

Zobacz wszystkie wpisy autora

Artykuły zamieszczone na blogu apteki internetowej Olmed nie stanowią porady medycznej, ani opinii farmaceuty, lekarza lub dietetyka dostosowanej do indywidualnej sytuacji pacjenta. Udostępnione informacje stanowią jedynie generalne zalecenia, które nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do stosowania określonej terapii, zmiany nawyków, dawkowania produktów leczniczych, itp. Przed podjęciem jakichkolwiek działań mających wpływ na życie, zdrowie lub samopoczucie należy skontaktować się z lekarzem lub innym specjalistą, w celu otrzymania zindywidualizowanej porady.

Nigdy nie lecz się sam, korzystaj z opieki medycznej swojego lekarza i w przypadku objawów choroby lub pogorszenia się Twojego stanu zdrowia skontaktuj się ze specjalistą. Właściciel serwisu aptekaolmed.pl nie ponosi odpowiedzialności związanej z wykorzystaniem informacji zawartych w publikowanych za pośrednictwem Serwisu artykułach.

Wybrane leki, suplementy i kosmetyki:

Mensil - lek na potencję Entitis Dicoflor Baby Dulcobis Sylimarol Biotebal Fibrocontrol Bepanthen Lipiform Plus Magne B6 Forte Cetaphil Emolium Pampers Nutridrink
Ektin krople do oczu, 10ml