Nattokinaza - właściwości, działanie i zastosowanie. Jak wybrać najlepszy suplement z nattokinazą i na co zwrócić uwagę przy jego zakupie?

Nattokinaza - co to takiego i jak działa?

Nattokinaza to naturalny enzym fibrynolityczny, który zyskuje coraz większe uznanie w profilaktyce schorzeń sercowo-naczyniowych. Substancja ta, pozyskiwana z tradycyjnej japońskiej potrawy zwanej natto, wykazuje właściwości przeciwzakrzepowe i hipotensyjne bez poważnych działań niepożądanych charakterystycznych dla konwencjonalnych leków. W ostatnich latach suplementy zawierające nattokinazę w kapsułkach stają się coraz bardziej popularne na całym świecie.

Czym jest nattokinaza? Pochodzenie i charakterystyka enzymu

Nattokinaza to enzym proteolityczny należący do grupy proteaz serynowych, który uzyskuje się na drodze fermentacji soi z użyciem szczepu bakterii Bacillus subtilis natto. Ten naturalny enzym został po raz pierwszy wyizolowany w 1987 roku przez dr Hiroyuki Sumi z natto - tradycyjnej japońskiej potrawy sporządzanej ze sfermentowanych nasion soi.

Natto jest spożywane w Japonii od ponad 2000 lat. Proces fermentacji soi polega na gotowaniu nasion soi, a następnie inokulacji ich bakteriami Bacillus subtilis natto. W wyniku tego powstaje charakterystyczna potrawa o kleistej konsystencji, zawierająca cenny enzym. Nattokinaza to białko złożone z 275 aminokwasów o masie cząsteczkowej około 28-30 kDa. Ekstrakt ze sfermentowanch nasion soi wykazuje unikalne właściwości fibrynolityczne - aktywność rozkładającą (lizującą) skrzepy, nawet czterokrotnie wyższą niż naturalnie występująca w organizmie plazmina.

Nattokinaza - jak działa enzym i jakie ma właściwości?

Nattokinaza działa jako potężny enzym fibrynolityczny, co oznacza, że rozkłada fibrynę - białko tworzące strukturę skrzepów krwi. Mówiąc prościej, nattokinaza to naturalny "rozkładacz" zakrzepów, który pomaga utrzymać krew w płynnym stanie i zapobiega tworzeniu się niebezpiecznych zatorów w naczyniach krwionośnych.

W mechanizmie bezpośrednim nattokinaza hydrolizuje sieci fibrynowe, rozkładając je na mniejsze fragmenty - można to porównać do rozcinania gęstej sieci na coraz mniejsze kawałki. Działanie pośrednie obejmuje aktywację przekształcania prourokinazy w urokinazę oraz stymulację komórek śródbłonka naczyniowego do produkcji tkankowego aktywatora plazminogenu. Innymi słowy, nattokinaza nie tylko sama rozkłada skrzepy, ale także "budzi" naturalne mechanizmy obronne organizmu.

Nattokinaza wykazuje działanie przeciwzakrzepowe poprzez obniżenie stężenia czynnika VII i VIII krzepnięcia oraz hamowanie agregacji płytek krwi. Oznacza to, że enzym zmniejsza lepkość krwi i zapobiega sklejaniu się płytek krwi, dzięki czemu krew płynie swobodniej przez naczynia.

W profilaktyce chorób układu krążenia enzym ten wykazuje także działanie hipotensyjne poprzez hamowanie enzymu konwertującego angiotensynę. Badania wykazały, że suplementacja może obniżać ciśnienie krwi zarówno skurczowe, jak i rozkurczowe - nattokinaza pomaga rozluźnić naczynia krwionośne, dzięki czemu serce nie musi pompować krwi z taką siłą. Nattokinaza może mieć również działanie przeciwmiażdżycowe, rozkładając fibrynę w blaszkach miażdżycowych oraz wykazując właściwości hipolipidemiczne, czyli obniżając poziom "złego" cholesterolu we krwi.

Sprawdź również: Miażdżyca - objawy, przyczyny i leczenie. Czym jest miażdżyca kończyn dolnych i do czego może doprowadzić? Profilaktyka miażdżycy tętnic.

Nattokinaza NSK-SD®

NSK-SD® to standardyzowana forma nattokinazy uznawana przez Japan Health and Nutrition Food Authorization oraz Japan Nattokinase Association za oryginalną nattokinazę. Ten szczep opracowany przez Japan Bio Science Laboratory charakteryzuje się wysokim stopniem czystości i standaryzacji aktywności enzymu.

Kluczową cechą nattokinazy NSK-SD® jest usunięcie witaminy K2, co pozwala na bezpieczne stosowanie przez osoby przyjmujące leki przeciwkrzepliwe. Nattokinaza nsk-sd® przechodzi rygorystyczne testy jakości i certyfikację.

Nattokinaza 100 mg i 2000 FU - jak rozumieć dawkowanie?

Dawkowanie nattokinazy określane jest na dwa sposoby: w miligramach (mg) czystego enzymu oraz w jednostkach FU (Fibrinolytic Units), które określają aktywność fibrynolityczną preparatu. Jednostka FU informuje o rzeczywistej zdolności enzymu do rozkładania fibryny, co jest kluczowe dla oceny skuteczności suplementu.

Standardowa dawka nattokinazy to 100 mg nattokinazy NSK-SD, co odpowiada 2000 FU aktywności fibrynolitycznej. Taka zawartość znajduje się zazwyczaj w jednej kapsułce suplementu diety. Badania kliniczne potwierdziły, że dawka nattokinaza 2000 fu jest skuteczna i bezpieczna w codziennej suplementacji. Nattokinaza 100 mg nsk-sd jest najczęściej stosowaną formą w preparatach dostępnych na rynku.

Przy wyborze suplementu ważne jest, aby zwracać uwagę zarówno na zawartość enzymu w mg, jak i na wartość FU. Dwa produkty zawierające po 100 mg nattokinazy mogą różnić się aktywnością enzymatyczną, jeśli nie zostały odpowiednio standaryzowane. Dlatego parametr FU jest lepszym wskaźnikiem rzeczywistego działania preparatu niż sama masa substancji.

Suplement diety nattokinaza - skład i forma kapsułek

Suplement diety nattokinaza dostępny jest najczęściej w formie kapsułek, co zapewnia wygodę stosowania i odpowiednią stabilność enzymu. Typowe opakowanie zawiera 60 kapsułek, co wystarcza na dwumiesięczny kurs suplementacji przy zalecanym dawkowaniu jednej kapsułki dziennie.

Skład typowego suplementu obejmuje ekstrakt ze sfermentowanego nasion soi zawierający nattokinazę jako substancję czynną. Otoczka kapsułki wykonana jest zazwyczaj z hydroksypropylometylocelulozy (kapsułki roślinne) lub żelatyny. Dodatkowo preparaty mogą zawierać substancje wypełniające, takie jak celuloza mikrokrystaliczna, oraz substancje przeciwzbrylające.

Zalecana porcja do spożycia w ciągu dnia to jedna kapsułka przyjmowana podczas posiłku, co poprawia wchłanianie enzymu. Forma kapsułkowa chroni nattokinazę przed działaniem kwasu żołądkowego, umożliwiając dotarcie aktywnej substancji do jelit, gdzie następuje jej wchłanianie. Suplement diety zawierający nattokinazę powinien być przechowywany w zamkniętym opakowaniu, w temperaturze pokojowej, w sposób niedostępny dla małych dzieci.

Nattokinaza i witamina K2

Nattokinaza jest często łączona z witaminą K2 w preparatach suplementów diety, ponieważ obie substancje naturalnie występują w natto i wykazują synergiczne działanie na układ sercowo-naczyniowy. Witamina K2, szczególnie w formie MK-7, odgrywa istotną rolę w metabolizmie wapnia, kierując go do kości i zapobiegając jego odkładaniu się w ścianach naczyń krwionośnych.

Połączenie nattokinazy z witaminą K2 oferuje kompleksowe wsparcie dla zdrowia układu krążenia. Podczas gdy nattokinaza działa przeciwzakrzepowo i wspiera rozkładanie skrzepów krwi, witamina K2 zapobiega kalcyfikacji tętnic, co jest jednym z czynników ryzyka miażdżycy. Oba składniki wspierają elastyczność i drożność naczyń krwionośnych.

Warto jednak pamiętać, że osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepliwe z grupy antagonistów witaminy K (takie jak warfaryna) powinny unikać suplementów zawierających witaminę K2, ponieważ może ona osłabiać działanie tych leków. Dla takich osób lepszym rozwiązaniem są preparaty zawierające wyłącznie nattokinazę NSK-SD® bez dodatku witaminy K2.

Jak nattokinaza w kapsułkach podbija rynek suplementów diety?

Rynek suplementów z nattokinazą dynamicznie się rozwija, szczególnie w krajach zachodnich, gdzie rośnie świadomość na temat naturalnych metod wsparcia układu sercowo-naczyniowego. Rosnąca popularność suplementu nattokinaza wynika z kilku kluczowych czynników.

Po pierwsze, choroby układu krążenia pozostają główną przyczyną zgonów na świecie, co sprawia, że konsumenci aktywnie poszukują skutecznych metod profilaktyki. Nattokinaza to naturalny enzym oferujący alternatywę dla syntetycznych leków przeciwzakrzepowych, przy znacznie lepszym profilu bezpieczeństwa i możliwości stosowania doustnego.

Trendy w suplementacji dla zdrowia układu krążenia wskazują na rosnące zainteresowanie preparatami pochodzenia naturalnego, szczególnie tymi o udokumentowanym działaniu. Badania naukowe potwierdzające skuteczność nattokinazy oraz jej długa historia spożycia w Japonii budują zaufanie konsumentów. Dodatkowo, wygodna forma kapsułek i brak konieczności spożywania natto o specyficznym smaku i zapachu czyni suplementację bardziej akceptowalną dla osób spoza Azji.

Konsumenci wybierają nattokinazę ze względu na jej wielokierunkowe działanie - nie tylko wspiera ona zdrowie naczyń krwionośnych, ale może również pozytywnie wpływać na ciśnienie krwi i poziom lipidów. Przewaga nattokinazy nad tradycyjnymi lekami polega także na braku poważnych skutków ubocznych, takich jak ryzyko krwawień czy wrzody żołądka, które mogą towarzyszyć długotrwałemu stosowaniu konwencjonalnych środków przeciwzakrzepowych.

Dla kogo nattokinaza? Wskazania i zalecenia

Nattokinaza jest szczególnie zalecana dla osób dorosłych, które pragną wspierać zdrowie układu krążenia w ramach profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych. Suplement ten może być pomocny dla osób z podwyższonym ryzykiem zakrzepicy, nadciśnienia czy miażdżycy, szczególnie jeśli istnieją obciążenia rodzinne w kierunku tych schorzeń.

Profilaktyka chorób układu krążenia z wykorzystaniem nattokinazy jest szczególnie istotna dla osób prowadzących siedzący tryb życia, palących tytoń, zmagających się z nadwagą czy przewlekłym stresem. Osoby po 40 roku życia, u których naturalnie wzrasta ryzyko problemów z układem krążenia, również mogą rozważyć suplementację jako element zdrowego trybu życia.

Warto sięgnąć po suplement diety z nattokinazą, gdy pojawią się pierwsze niepokojące objawy, takie jak uczucie ciężkości w nogach, obrzęki kończyn dolnych czy nieznacznie podwyższone ciśnienie krwi. Nattokinaza może stanowić wsparcie w przypadku stanów przedchorobowych, zanim konieczne stanie się zastosowanie farmakoterapii.

Należy jednak pamiętać, że suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia. Zrównoważony sposób żywienia, regularna aktywność fizyczna i unikanie czynników ryzyka pozostają podstawą profilaktyki chorób układu krążenia. Nattokinaza powinna być traktowana jako element kompleksowego podejścia do zdrowia, a nie jako jedyne rozwiązanie.

Jak wybierać suplement z nattokinazą? Praktyczny poradnik

Wybierając suplement z nattokinazą, należy zwrócić uwagę na kilka kluczowych parametrów. Przede wszystkim warto sprawdzić, czy preparat zawiera nattokinazę NSK-SD® - standaryzowaną formę enzymu o potwierdzonej jakości. Na etykiecie powinny być wyraźnie podane zarówno zawartość nattokinazy w mg, jak i aktywność w jednostkach FU.

Jakość enzymu i proces fermentacji mają fundamentalne znaczenie dla skuteczności suplementu. Renomowani producenci stosują kontrolowany proces fermentacji soi z użyciem szczepu bakterii Bacillus subtilis natto, co gwarantuje powtarzalność składu. Warto wybierać produkty, które przeszły testy na czystość mikrobiologiczną i brak zanieczyszczeń.

Certyfikaty i standaryzacja produktu to kolejny istotny element. Preparaty powinny być produkowane zgodnie z normami GMP (Good Manufacturing Practice) i posiadać stosowne certyfikaty jakości. Warto również sprawdzić, czy producent podaje precyzyjne informacje o pochodzeniu surowca i metodzie ekstrakcji enzymu.

Przy zakupie należy zwrócić uwagę na formę opakowania - najlepiej wybierać produkty w ciemnych butelkach lub blistrach chroniących przed światłem i wilgocią. Termin ważności i warunki przechowywania powinny być wyraźnie oznaczone. Dobrze jest również porównać ceny różnych produktów, pamiętając że wysoka jakość standaryzowanej nattokinazy NSK-SD® ma swoją cenę, a najtańsze preparaty mogą budzić wątpliwości co do składu.

Przeczytaj także: Czego unikać w suplementach diety z witaminami? Na jakie dodatki do suplementów trzeba uważać? Dlaczego lepiej unikać szkodliwych składników suplementów?.

Bezpieczeństwo i przeciwwskazania stosowania nattokinazy

Nattokinaza charakteryzuje się wysokim profilem bezpieczeństwa, co potwierdzają wieloletnie doświadczenia w spożywaniu natto w Japonii oraz liczne badania kliniczne. Niemniej jednak istnieją sytuacje, w których należy zachować ostrożność lub całkowicie zrezygnować z suplementacji.

Potencjalne interakcje i przeciwwskazania dotyczą przede wszystkim osób przyjmujących leki wpływające na układ krzepnięcia krwi. Nattokinaza może mieć działanie addytywne z lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwpłytkowymi, zwiększając ryzyko krwawień. Osoby przyjmujące takie leki powinny spożywać ten produkt wyłącznie pod kontrolą lekarza, który oceni bezpieczeństwo kombinacji i ewentualnie dostosuje dawkowanie.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią powinny unikać suplementacji nattokinazą ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania w tych okresach. Osoby uczulone na soję również nie powinny przyjmować preparatów z nattokinazą, ponieważ enzym ten pochodzi ze sfermentowanego nasienia soi. W przypadku zaburzeń krzepliwości krwi zaleca się skonsultować z lekarzem przed rozpoczęciem suplementacji.

Nie należy przekraczać zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia określonej przez producenta. Zaleca się również przerwanie suplementacji na co najmniej 2 tygodnie przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, ponieważ nattokinaza może wpływać na krzepliwość krwi i ciśnienie krwi.

Skonsultować z lekarzem należy również w przypadku jednoczesnego stosowania nattokinazy z innymi suplementami o działaniu przeciwzakrzepowym, takimi jak olej z czarnuszki, miłorząb japoński czy wysokie dawki kwasów omega-3. Każda nietypowa reakcja organizmu, taka jak przedłużające się krwawienia, łatwe powstawanie siniaków czy reakcje alergiczne, powinna być sygnałem do zaprzestania suplementacji i konsultacji z lekarzem.

Nattokinaza - podsumowanie

Nattokinaza to naturalny enzym o udokumentowanym działaniu wspierającym zdrowie układu krążenia.

Suplementacja standaryzowaną nattokinazą NSK-SD® może stanowić bezpieczną metodę profilaktyki chorób sercowo-naczyniowych, szczególnie w połączeniu ze zdrowym stylem życia.

Przed rozpoczęciem suplementacji, zwłaszcza przy przyjmowaniu leków, warto skonsultować się z lekarzem, aby upewnić się, że nattokinaza będzie bezpiecznym i odpowiednim wyborem.

Nattokinaza - najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Co to jest nattokinaza i na co pomaga?

Nattokinaza to enzym pozyskiwany z tradycyjnego japońskiego produktu spożywczego natto. Wykazuje działanie wspierające układ krążenia, ponieważ może pomagać w rozkładaniu fibryny - białka odpowiedzialnego za krzepnięcie krwi. Dzięki temu bywa stosowana jako wsparcie profilaktyki zakrzepów i poprawy przepływu krwi. Niektóre badania sugerują również jej potencjalny wpływ na obniżenie ciśnienia tętniczego, choć efekty mogą być różne u poszczególnych osób.

Czy nattokinaza naprawdę oczyszcza tętnice?

Często można spotkać się z określeniem, że nattokinaza „oczyszcza tętnice”, jednak jest to pewne uproszczenie. Enzym ten może wspierać rozkład skrzepów i poprawiać płynność krwi, co pośrednio korzystnie wpływa na układ krążenia. Nie oznacza to jednak, że usuwa blaszki miażdżycowe w sposób bezpośredni. Dlatego nie należy traktować jej jako zamiennika leczenia chorób sercowo-naczyniowych, lecz raczej jako element wspierający zdrowy styl życia.

Z czym nie łączyć nattokinazy?

Nattokinazy nie powinno się łączyć z lekami przeciwzakrzepowymi, takimi jak warfaryna czy aspiryna, bez konsultacji z lekarzem. Połączenie to może zwiększać ryzyko krwawień, ponieważ oba działają na układ krzepnięcia krwi. Ostrożność należy zachować także przy stosowaniu innych suplementów o podobnym działaniu, np. czosnku czy miłorzębu japońskiego. Osoby planujące zabieg chirurgiczny powinny odstawić nattokinazę odpowiednio wcześniej po konsultacji z lekarzem.

Jak długo można brać nattokinazę?

Czas stosowania nattokinazy zależy od celu suplementacji oraz indywidualnego stanu zdrowia. W wielu przypadkach stosuje się ją przez kilka tygodni lub miesięcy, obserwując reakcję organizmu. Przy dłuższym stosowaniu zaleca się regularne konsultacje z lekarzem, szczególnie jeśli występują choroby przewlekłe. Nie powinno się przekraczać zalecanych dawek ani stosować jej bez przerw przez bardzo długi czas bez nadzoru specjalisty.

Jakie są skutki uboczne nattokinazy?

Nattokinaza jest zwykle dobrze tolerowana, ale może powodować działania niepożądane u niektórych osób. Najpoważniejszym ryzykiem jest zwiększona skłonność do krwawień, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych. Mogą pojawić się także łagodne objawy, takie jak bóle głowy, zawroty głowy czy dolegliwości żołądkowe. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów należy przerwać stosowanie i skonsultować się z lekarzem.

Przypisy

1. Yuan, Li, et al. "Biotechnology, bioengineering and applications of Bacillus nattokinase." Biomolecules, vol. 12, no. 7, 2022, p. 980. 
2. Li, Xinmin, et al. "Nattokinase supplementation and cardiovascular risk factors: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials." Reviews in Cardiovascular Medicine, vol. 24, no. 8, 2023, p. 234. 
3. Weng, Yunqi, et al. "Nattokinase: an oral antithrombotic agent for the prevention of cardiovascular disease." International Journal of Molecular Sciences, vol. 18, no. 3, 2017, p. 523. 
4. Chen, Hongjie, et al. "Nattokinase: a promising alternative in prevention and treatment of cardiovascular diseases. Biomarker Insights, vol. 13, 2018.
5. Tanikawa, Takashi, et al. "Degradative effect of nattokinase on spike protein of SARS-CoV-2." Molecules vol. 27 no. 17 (2022).
6. Chen, Hongjie, et al. "Effective management of atherosclerosis progress and hyperlipidemia with nattokinase: A clinical study with 1,062 participants." Frontiers in cardiovascular medicine vol. 9 (2022).