Kolagen rybi - właściwości, zastosowanie, suplementy diety z kolagenem morskim. Kolagen rybi w proszku, kapsułkach czy w płynie?

Czym jest kolagen i jakie pełni funkcje w organizmie?

Kolagen jest głównym białkiem strukturalnym tkanek łącznych, stanowiąc około 30% masy białek organizmu. Składa się z 18 aminokwasów, w tym m.in. z glicyny, proliny, alaniny i hydroksyproliny. Włókna kolagenowe układają się równolegle, tworząc struktury związane przez fibronektynę. Choć kolagen jest wrażliwy na wysoką temperaturę, promieniowanie UV i enzymy,  zapewnia elastyczność, wytrzymałość i sztywność tkanek, a jego główną funkcją jest utrzymanie integralności tkanek i narządów. Oprócz tego wspomaga nawilżenie skóry, regenerację tkanek chrzęstnych oraz elastyczność naczyń krwionośnych. Jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania stawów, gojenia ran, utrzymania jędrności skóry, ochrony narządów wewnętrznych oraz regeneracji tkanek.W organizmie ludzkim najpowszechniej występuje kolagen typu I – w skórze, tkankach łącznych, więzadłach. Około 10% stanowi kolagen typu II, zlokalizowany głównie w chrząstkach.

Kolagen rybi - właściwości

W ostatnich latach wzrasta zainteresowanie kolagenem rybim. Cechuje go dobra przyswajalność - jest łatwiejszy do wchłonięcia przez organizm ludzki w porównaniu do innych rodzajów kolagenu np. wołowego. Kolagen morski jest pozyskiwany z tkanek ryb, takich jak skóra, łuski czy ości, poprzez proces hydrolizy, który rozbija go na mniejsze peptydy kolagenowe, co ułatwia jego przyswajanie przez organizm. Jest to białko strukturalne, którego głównym zadaniem w organizmach ryb, jak i w organizmach innych zwierząt, jest zapewnienie wytrzymałości i elastyczności tkanek łącznych takich jak skóra, ścięgna czy więzadła. Pod kątem budowy jest dość zbliżony do kolagenu ludzkiego, jednak zawiera mniej proliny i hydroksyproliny, a więcej metioniny, treoniny i seryny.

Kolagen rybi jako suplement diety - zastosowanie

Suplementy diety zawierające kolagen są łatwo dostępne na rynku w wielu różnych formach. Kolagen jest szczególnie polecany osobom z problemami stawowymi, kostnymi oraz sportowcom. Stosuje się go także w celu poprawy kondycji skóry. Suplementy z kolagenem mogą występować jako preparaty jednoskładnikowe lub zawierać dodatkowe substancje takie jak kwas hialuronowy, glukozamina, chondroityna, miedź czy koenzym Q10, które wspomagają jego działanie. Witamina C pomaga w prawidłowej produkcji kolagenu w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania skóry oraz kości i chrząstki, dlatego jest jednym z najczęstszych dodatków do hydrolizowanego kolagenu z ryb. W aptekach dostępne są różne formy kolagenu. Najpopularniejsze postacie to:

• hydrolizat kolagenu, 
• kolagen w płynie, 
• kolagen w proszku, 
• kolagen w tabletkach, 
• kolagen w kapsułkach, 
• kolagen liofilizowany 

Kolagen rybi na stawy

Kolagen rybi jest coraz częściej wykorzystywany w suplementach diety wspierających zdrowie stawów. Dzięki zawartości aminokwasów, szczególnie proliny i glicyny, kolagen rybi pomaga w regeneracji tkanki chrzęstnej i stymuluje produkcję kolagenu typu II, który jest kluczowy dla prawidłowego funkcjonowania stawów. Regularne stosowanie kolagenu rybiego może pośrednio przyczynić się do zmniejszenia bólu stawów i poprawy ich elastyczności i wytrzymałości chrząstek stawowych na działanie czynników zewnętrznych. Kolagen rybi może również wspomagać regenerację stawów po kontuzjach. Ponadto, dzięki poprawie elastyczności i wytrzymałości stawów może ograniczać ryzyko wystąpienia kontuzji.

Kolagen rybi na skórę

Kolagen rybi dzięki wysokiej biodostępności łatwo przenika do głębszych warstw skóry, stymulując produkcję naturalnego kolagenu. Regularne stosowanie suplementów z kolagenem rybim może pomóc w redukcji zmarszczek, sprawiając, że skóra staje się gładsza i bardziej napięta. Kolagen rybi wspomaga również regenerację skóry po uszkodzeniach, poprawia nawilżenie i gęstość skóry. Może zmniejszyć widoczność drobnych zmarszczek.

Kolagen rybi na włosy

Regularna suplementacja kolagenem rybim może przyczynić się do wzmocnienia włosów, zapobiegając łamaniu i wypadaniu. Kolagen pomaga również poprawić elastyczność i nawilżenie włosów, nadając im zdrowy blask. Dodatkowo, wspiera regenerację skóry głowy, co może przyczynić się do lepszego wzrostu włosów.

Kolagen rybi dla sportowców

Kolagen rybi jest doskonałym wsparciem dla sportowców, ponieważ pomaga w regeneracji tkanek łącznych, w tym stawów, więzadeł i ścięgien. Dzięki wysokiej biodostępności, łatwo wchłania się do organizmu, wspomagając procesy naprawcze po intensywnym wysiłku fizycznym. Kolagen rybi wspiera utrzymanie odpowiedniej kondycji stawów, co ma kluczowe znaczenie w prewencji urazów, zwłaszcza u osób intensywnie trenujących. Dodatkowo, kolagen rybi wspomaga produkcję elastyny, co poprawia elastyczność tkanek i zapobiega ich nadmiernemu zużyciu.

Kolagen rybi czy kolagen wołowy?

Kolagen wołowy pozyskiwany jest z kości, chrząstek, skóry oraz tkanki łącznej bydła, podczas gdy kolagen rybi pochodzi ze skóry, łusek, ości ryb i innych organizmów morskich. Oba typy kolagenu zawierają 18 aminokwasów, w tym glicynę, prolinę oraz hydroksyprolinę. Badania wykazują, że kolagen wołowy zawiera około 30% więcej hydroksyproliny, co sprawia, że jest on bardziej stabilny termicznie w porównaniu do kolagenu rybiego, który denaturuje w niższej temperaturze z powodu mniejszej zawartości tego aminokwasu.

Kolagen wołowy zawiera nie tylko kolagen typu I, występujący również w kolagenie rybim, ale także kolagen typu II, który jest kluczowym składnikiem chrząstek i ciała szklistego oka. Kolagen typu I, obecny zarówno w kolagenie rybim, jak i wołowym, wspomaga procesy spowalniające starzenie skóry oraz poprawia stan cery, włosów i paznokci. Z kolei kolagen typu II, zawarty głównie w kolagenie wołowym, ma korzystny wpływ na zdrowie stawów i ogólny skład ciała. Kolagen rybi jest również lepiej przyswajalny przez organizm w porównaniu do kolagenu wołowego.

Więcej informacji o kolagenie wołowym znajduje się w artykule: Kolagen wołowy - działanie, właściwości, zastosowanie. Czy hydrolizowany kolagen typu II to dobra alternatywa dla kolagenu rybiego?.

Dla kogo jest suplementacja kolagenem rybim?

Kolagen, jako białko mające kluczowy wpływ na kondycję skóry oraz zdrowie stawów, jest polecany osobom, które chcą poprawić wygląd skóry, zwłaszcza gdy zależy im na jej nawilżeniu, jędrności i elastyczności. Jest także skutecznym rozwiązaniem dla osób z osłabionymi włosami i paznokciami. Kolagen jest szczególnie pomocny po operacjach, przyspieszając regenerację skóry, a także w przypadku trudno gojących się ran czy przewlekłego stresu - u osób narażonych na przewlekły stres, który powoduje podwyższenie poziomu kortyzolu w organizmie, nasilony jest rozpad naturalnego kolagenu. Osoby borykające się z bliznami, cellulitem czy innymi problemami skórnymi również mogą skorzystać z suplementacji kolagenem, by poprawić wygląd skóry. Dodatkowo, kolagen jest wskazany po dużej redukcji masy ciała, zwłaszcza jeśli skóra utraciła elastyczność, doszło do jej zwiotczenia. Suplementacja kolagenem jest także polecana osobom z bólami stawów, starszym, u których produkcja kolagenu z wiekiem naturalnie spada. Korzystnie oddziałuje także u sportowców, wśród których stawy są dużo bardziej obciążone niż u większości osób.

Jak stosować kolagen rybi?

Kolagen rybi dostępny jest w różnych formach, takich jak proszek, płyn, kapsułki i tabletki. Najczęściej wybierana jest forma proszku, którą rozpuszcza się w wodzie lub innych płynach, przyjmując zazwyczaj 5–10 g dziennie. Kolagen w płynie wystarczy spożyć w ilości 10–20 ml dziennie, a kapsułki lub tabletki zazwyczaj przyjmuje się w dawce 1–2 sztuki dziennie (1000- 5000 mg). Aby uzyskać najlepsze efekty, kolagen należy stosować regularnie, najlepiej codziennie. Dla lepszego wchłaniania warto łączyć go z witaminą C, która wspomaga jego produkcję w organizmie. Minimalny czas stosowania to 6 tygodni, lecz suplementację powinno się kontynuować przez kilka miesięcy.

Warto pamiętać, żeby czytać zalecenia producenta - nie należy przekraczać zalecanej porcji do spożycia. Nie da się jednoznacznie określić uniwersalnej dawki ze względu na różne postacie kolagenu oraz dodatkowe substancje czynne w preparacie jak np. witaminy. Suplementy nie powinny być stosowane jako substytut zróżnicowanej diety i zdrowego trybu życia. Produkt nie może być stosowany w przypadku uczulenia na którykolwiek ze składników, a także przy alergii na ryby lub skorupiaki.

Przypisy

1. Rabek J.F. Biopolimery Tom 1. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2022. 
2. Subhan, Fazli, et al. A review on recent advances and applications of fish collagen. Critical reviews in food science and nutrition, 2021, 61.6: 1027-1037.
3. Koizumi, Seiko, et al. Effects of dietary supplementation with fish scales-derived collagen peptides on skin parameters and condition: a randomized, placebo-controlled, double-blind study. International Journal of Peptide Research and Therapeutics, 2018, 24: 397-402.
4. Musayeva, Fargana; Özcan, Saniye; Kaynak, Mustafa Sinan. A review on collagen as a food supplement. Journal of Pharmaceutical Technology, 2022, 3.1: 7-29.
5. Barati, Meisam, et al. Collagen supplementation for skin health: A mechanistic systematic review. Journal of cosmetic dermatology, 2020, 19.11: 2820-2829.
6. Lupu, Mihaela-Adi, et al. Beneficial effects of food supplements based on hydrolyzed collagen for skin care. Experimental and therapeutic medicine, 2020, 20.1: 12-17.
7. Martinez-Puig, Daniel, et al. Collagen supplementation for joint health: The link between composition and scientific knowledge. Nutrients, 2023, 15.6: 1332.
8. Martinez-Puig, Daniel, et al. Collagen supplementation for joint health: The link between composition and scientific knowledge. Nutrients, 2023, 15.6: 1332.