Azeloglicyna – co to takiego i czym różni się od kwasu azelainowego?

Azeloglicyna – właściwości i zastosowanie w kuracjach dermatologicznych

Współczesna dermatologia i kosmetologia coraz częściej sięga po substancje aktywne, które nie tylko wykazują wysoką skuteczność terapeutyczną, ale jednocześnie są dobrze tolerowane nawet przez najbardziej wymagającą skórę. Jednym z takich związków jest azeloglicyna – pochodna kwasu azelainowego, wyróżniająca się wyjątkową wszechstronnością działania oraz znacznie mniejszym potencjałem drażniącym (w porównaniu do substancji, z której się wywodzi). Azeloglicyna znalazła szerokie zastosowanie w terapii i profilaktyce różnego rodzaju dermatoz, a jej właściwości doceniane są zarówno przez lekarzy, kosmetologów, jak i pacjentów zmagających się z cerą trądzikową, przebarwieniami, nadmierną produkcją łoju czy problemem skóry reaktywnej. Czym zatem dokładnie jest azeloglicyna? Jak działa, w jakich aspektach różni się od kwasu azelainowego i jakie ma zastosowanie kosmetologiczne oraz w gabinecie dermatologicznym?

Azeloglicyna – co to takiego? Czym różni się od kwasu azelainowego?

Azeloglicyna to nowoczesna pochodna kwasu azelainowego, będąca połączeniem jego cząsteczki z glicyną – aminokwasem o działaniu łagodzącym. Taka modyfikacja strukturalna znacząco wpływa na właściwości fizykochemiczne związku – czyni go bardziej stabilnym, dobrze rozpuszczalnym w wodzie i lepiej przyswajalnym przez skórę. Co najważniejsze, redukuje również jego potencjał drażniący, typowy dla samego kwasu azelainowego. Wśród znaczących różnic pomiędzy azeloglicyną oraz kwasem azelainowym można z pewnością wymienić:

• wpływ na formulację kosmetyczną - azeloglicyna, dzięki dobrej rozpuszczalności w wodzie, może być stosowana w produktach o lekkich formułach (właśnie na bazie wody), sprawdzających się w pielęgnacji cery trądzikowej i tłustej – bez jej obciążania czy ryzyka zwiększenia produkcji łoju. Kwas azelainowy, jako substancja słabo rozpuszczalna w wodzie, często wymaga obecności alkoholu lub specjalnych nośników, co może wpływać na komfort aplikacji i tolerancję produktu;
• potencjał drażniący obu substancji - w odróżnieniu od kwasu azelainowego, azeloglicyna wykazuje bardzo niski potencjał drażniący, co czyni ją idealnym wyborem dla osób ze skórą nie tylko trądzikową czy tłustą, ale również wrażliwą, reaktywną, cienką, odwodnioną oraz z zaburzoną barierą hydrolipidową;
• uniwersalność stosowania - azeloglicyna może być bezpiecznie i szeroko stosowana u osób: posiadających niedoskonałości skóry, z cerą trądzikową, posiadających przebarwienia potrądzikowe – bez ryzyka silnych reakcji niepożądanych. Preparaty z kwasem azelainowym mają natomiast pewne ograniczenia co do ich stosowania – nie można aplikować ich, przykładowo, w ciąży czy też w przypadkach uszkodzenia skóry;
• stężenie w kosmetykach - kwas azelainowy w preparatach aptecznych często występuje w wysokich stężeniach (10–20%), co wiąże się z większym ryzykiem podrażnień. Azeloglicyna wykazuje skuteczność już przy stężeniach 5–6%, co pozwala zachować działanie terapeutyczne przy zwiększonym komforcie stosowania;
• skuteczność działania - choć kwas azelainowy ma udowodnione działanie przeciwzapalne i antybakteryjne, azeloglicyna wykazuje zbliżoną efektywność, a dodatkowo ma silniejsze właściwości nawilżające, uelastyczniające i wyrównujące koloryt skóry.

Z uwagi na powyższe różnice, azeloglicyna zyskuje coraz większą popularność zarówno w kosmetologii, jak i kuracjach dermatologicznych. Jej szerokie spektrum działania i doskonała tolerancja sprawiają, że może być stosowana nawet u osób z delikatną, reaktywną cerą oraz w terapii skojarzonej z innymi substancjami aktywnymi.

Właściwości i zastosowanie azeloglicyny 

Azeloglicyna – tak, jak zostało to już wspomniane – jest związkiem o wielokierunkowym działaniu, co czyni ją niezwykle użyteczną w pielęgnacji cery trądzikowej i tłustej. Mechanizmy jej działania obejmują między innymi hamowanie aktywności enzymów odpowiedzialnych za nadprodukcję łoju, działanie rozjaśniające poprzez inhibicję tyrozynazy. Wśród głównych właściwości azeloglicyny wyróżnia się:

• działanie antybakteryjne - (zarówno wobec bakterii tlenowych, jak i beztlenowych) dzięki któremu skutecznie redukuje zaskórniki. Dodatkowo ogranicza produkcję sebum, co ma kluczowe znaczenie w pielęgnacji skóry tłustej i z problemem nadprodukcji sebum;
• działanie seboregulujące – zmniejszenie aktywności gruczołów łojowych i ograniczenie błyszczenia skóry to jedne z najważniejszych efektów stosowania azeloglicyny. Dzieje się tak za sprawą zdolności omawianej substancji do hamowania enzymu 5-alfa reduktazy, którego zwiększona aktywność wpływa na występowanie cery trądzikowej czy też nadprodukcji łoju (także o podłożu hormonalnym). Regularne stosowanie produktów z tym składnikiem pomaga unormować wydzielanie sebum, co przekłada się na zmniejszenie potencjału do rozwoju niedoskonałości skórnych, a także na poprawę kondycji i wyglądu skóry;
• łagodzenie reaktywności skóry – cera naczynkowa. Dzięki działaniu łagodzącemu stany nadreaktywności oraz wysokiej tolerancji przez wrażliwą skórę, azeloglicyna znajduje zastosowanie również u osób z cerą naczynkową – łagodzi zaczerwienienia, zmniejsza pieczenie oraz reaktywność cery.
• działanie wybielające/rozjaśniające przebarwienia - azeloglicyna hamuje aktywność tyrozynazy – enzymu biorącego udział w syntezie melaniny, co przekłada się na skuteczne działanie depigmentacyjne. Wyrównuje koloryt skóry i redukuje przebarwienia pozapalne, melasmę, piegi oraz plamy posłoneczne (w tym również ostudę – charakterystyczną zmianę, często pojawiającą się u kobiet w ciąży, o której więcej informacji znajduje się w artykule Ostuda (melasma) w ciąży – leczenie i zapobieganie. Czym jest ostuda na twarzy i jakie są jej przyczyny?);
• działanie przeciwstarzeniowe - azeloglicyna wspiera syntezę kolagenu i elastyny, poprawia elastyczność i nawilżenie skóry, a także chroni przed działaniem wolnych rodników. Przy jej regularnym stosowaniu można osiągnąć efekt ogólnej poprawy kondycji i jędrności cery, a oprócz tego – delikatnego spłycenia drobnych zmarszczek;
• działanie nawilżające i kojące - obecność glicyny wpływa pozytywnie na nawodnienie skóry i poprawia jej miękkość, co czyni azeloglicynę doskonałym składnikiem dla skóry suchej, odwodnionej, podrażnionej, skłonnej do alergii czy reaktywnej.

Dla kogo polecane są preparaty z azeloglicyną?

Ze względu na szerokie spektrum działania, dobrą tolerancję i bezpieczeństwo stosowania, azeloglicyna może być wykorzystywana u bardzo szerokiego grona osób – zarówno w ramach codziennej pielęgnacji, jak i kuracji wspomagającej w wielu jednostkach dermatologicznych. Szczególnie rekomenduje się ją w przypadku:

• cery trądzikowej u młodzieży - to jedno z najczęstszych wskazań do stosowania azeloglicyny. U nastolatków skóra często produkuje nadmiar sebum, co w połączeniu z kolonizacją przez bakterie Cutibacterium acnes prowadzi do powstawania zaskórników, oraz znacznego pogorszenia kondycji skóry. Azeloglicyna działa wielotorowo – reguluje wydzielanie łoju, wycisza niedoskonałości skóry, a przy tym jest delikatna dla wrażliwej, często podrażnionej kuracjami przeciwtrądzikowymi skóry;
• cery trądzikowej u dorosłych - u osób dorosłych (a zwłaszcza u kobiet) często wiąże się z zaburzeniami hormonalnymi, stresem czy cyklicznymi zmianami w gospodarce endokrynnej. Skóra z trądzikiem hormonalnym bywa trudna w kuracji – często reaguje podrażnieniem na silniejsze środki farmakologiczne. Azeloglicyna stanowi łagodne, ale skuteczne wsparcie – redukuje wypryski, przeciwdziała tworzeniu się nowych niedoskonaości i pomaga wyrównać koloryt skóry bez wywoływania suchości czy zaczerwienień;
• cery naczynkowej i reaktywnej - azeloglicyna wykazuje znakomitą tolerancję u osób z cerą tłustą i rozszerzonymi naczynkami, dla których większość składników aktywnych okazuje się zbyt agresywna. Dzięki swoim właściwościom wyciszającym i kojącym, azeloglicyna łagodzi zaczerwienienia, zmniejsza pieczenie oraz ogranicza powstawanie charakterystycznych niedoskonałości skóry. Jest często rekomendowana jako bezpieczna alternatywa dla terapii miejscowych, które mogą podrażniać wrażliwą skórę z omawianym problemem. Azeloglicyna działa również delikatnie uszczelniająco na naczynia krwionośne.
• osób z cerą wrażliwą - azeloglicyna, jako składnik o niskim potencjale drażniącym, sprawdza się u osób z cerą skłonną do podrażnień, zaczerwienień i uczucia pieczenia. Może być stosowana nawet przy osłabionej barierze hydrolipidowej. 
• osób zmagających się z przebarwieniami pozapalnymi, melasmą i nierównym kolorytem skóry - osoby z przebarwieniami, zarówno hormonalnymi, jak i pozapalnymi, mogą korzystać z preparatów z azeloglicyną w celu rozjaśnienia i wyrównania kolorytu skóry. Jej wspomniane już w tekście działanie hamujące aktywność tyrozynazy skutecznie ogranicza nadprodukcję melaniny. Jest to szczególnie ważne w przypadku rozległych zmian pigmentacyjnych, gdzie stosowanie bardziej agresywnych preparatów mogłoby doprowadzić do pogorszenia stanu skóry.

Oczywiście wymienione powyżej przypadki i wskazania nie są jedynymi, w których można stosować produkty z azeloglicyną. Właściwości omawianej substancji sprawdzą się również w pielęgnacji cery tłustej i mieszanej, uwrażliwionej (na przykład po zabiegach kosmetologicznych), dojrzałej (wymagającej delikatnego działania anti-aging) czy wykazującej nadwrażliwość na inne składniki o działaniu przeciwzmarszczkowym, seboregulującym lub rozjaśniającym przebarwienia.

Normatabs krem – dermokosmetyk z azeloglicyną o wszechstronnym zastosowaniu

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów zawierających azeloglicynę o różnych formułach – maści, kremów czy też emulsji. Wśród nich warto z pewnością wyróżnić Normatabs krem  o lekkiej, konsystencji, a jednocześnie bogaty w składniki aktywne, który łączy skuteczność z bezpieczeństwem stosowania. Dermokosmetyk ma postać delikatnego kremo-żelu i jest przeznaczony do pielęgnacji cery trądzikowej, zanieczyszczonej, tłustej, mieszanej – w tym również wrażliwej, z przebarwieniami i nadmiernym wydzielaniem sebum. Bazuje oczywiście na azeloglicynie, która zapewnia optymalne działanie wyciszające, seboregulujące i rozjaśniające, bez ryzyka podrażnień. Oprócz azeloglicyny, w preparacie znajdują się również inne substancje aktywne, takie jak:

• niacynamid - uszczelnia barierę hydrolipidową, działa antyoksydacyjnie (chroni skórę przed negatywnym wpływem wolnych rodników), a oprócz tego ujednolica koloryt cery i zapobiega powstawaniu nowych przebarwień;
• kompleks roślinnych ekstraktów pochodzących z zielonych owoców (w tym z jabłka, papai, moreli japońskiej oraz winogron) - substancje te, działając w synergii, przyczyniają się do osiągnięcia efektu odnowy skóry i zwiększenia poziomu jej nawilżenia, co przekłada się na poprawę jej kolorytu oraz rozświetlenie;
• pantenol - składnik ten działa łagodząco, przynosi ukojenie w przypadku podrażnień, zmniejsza zaczerwienienia, wspiera zapobieganie odparowywania cząsteczek wody z naskórka, a także bierze udział w procesach regeneracji skóry;
• krzem i adenozyna - oba te składniki, uzupełniając swoje działanie, wpływają na zwężenie porów skóry, redukcję nadmiernego wydzielania sebum oraz na wygładzenie struktury cery;
• surowiec otrzymywany z komórek macierzystych morwy indyjskiej - w przedstawianej formule pełni on rolę wspierającą wobec utrzymania prawidłowego mikrobiomu skóry, pośrednio przyczyniając się do ograniczenia liczby i aktywności patogennych bakterii.

Krem z powodzeniem może być stosowany codziennie, zarówno rano, jak i wieczorem – także pod makijaż. Dzięki uniwersalnej kompozycji składników aktywnych jest odpowiedni dla osób w każdym wieku – w tym młodzieży i dorosłych z cerą wrażliwą.

Źródła:

1. A. Dąbrowska, Azeloglicyna – popularny surowiec w kosmetologii [w:] biotechnologia.pl, dostęp: 05.08.2025
2. Kwas azelainowy (opis substancji) [w:] Baza Leków Medycyny Praktycznej online, dostęp: 05.08.2025
3. J. Kulasińska, W. Faruga-Lewicka, Zastosowanie azeloglicyny w pielęgnacji cery naczyniowej i trądziku różowatego [w:] Kosmetologia Estetyczna 6/2023
4. M. Majszyk-Świątek, Azeloglicyna – nowa forma kwasu azelainowego [w:] biotechnologia.pl, dostęp: 05.08.2025
5. S. Korczyńska, AZELOGLICYNA vs. kwas azelainowy [w:] biotechnologia.pl, dostęp: 05.08.2025
6. P. Dębek, A. Piotrowska, M. Nastałek, N. Totko-Borkusiewicz, O. Czerwieńska-Ledwig, R. Zuziak, V. Plich [w:] Zastosowaniekwasu azelainowego w wybranych schorzeniach dermatologicznych [w:] Medycyna Rodzinna 4/2018