Banaba (lagerstroemia speciosa) – właściwości i zastosowanie ekstraktu z liści Banaba

Banaba - historia „naturalnego leku”

Banaba (Lagerstroemia speciosa) tzw. „bez południa”, znana także jako mirt krepowy czy lagerstremia wspaniała, to roślina od dawna wykorzystywana była przez rdzenną ludność Filipin do regulowania poziomu cukru we krwi. Ten gatunek rośliny występuje naturalnie również na terenie Indii, Chin oraz Australii, a w całej Azji Południowo-Wschodniej jest docenianym surowcem prozdrowotnym. W ziołolecznictwie stosuje się jej okazałe liście (banaba często sadzona w parkach jak drzewo ozdobne), które wykorzystywane są w medycynie ludowej jako skuteczny środek na problemy cukrzycowe - usprawnia pracę insuliny i naśladuje jej działanie, transportuje składniki odżywcze tam gdzie są potrzebne, czyli do tkanki mięśniowej.

Działanie ekstraktu z liści banaba. Kogo powinien zainteresować ten składnik?

Ekstrakt z liści banaba (Lagerstroemia speciosa) jest znany ze swoich właściwości hipoglikemicznych i regulujących gospodarkę insulinową. Zawiera bioaktywne związki, które wspierają zdrowie osób z cukrzycą typu 2. Liście zawierają ponad 40 korzystnych związków, z których kwas korozolowy i kwas elagowy to najważniejsze substancje o silnym działaniu przeciwutleniającym, które w badaniach in vitro wykazały, że działają one insulinopodobnie. Główne korzyści ze stosowania ekstraktu z banaby to:

• profilaktyka cukrzycy - poprawa wychwytu glukozy, zwiększenie wrażliwości na insulinę, a także zmniejszenie wchłaniania węglowodanów z jelita cienkiego, co powoduje zmniejszenie poposiłkowej glikemii i insulinemii - badanie kliniczne „Antidiabetic activity of a standardized extract (Glucosol) from Lagerstroemia speciosa leaves in Type II diabetics” z 2003 roku wykazało, że przyjmowanie ekstraktu z banaby standaryzowanego na 1% kwasu korozolowego przez dwa tygodnie przyczynia się do obniżenia poziomu glukozy we krwi u pacjentów ze zdiagnozowaną cukrzycą typu II. Wszystko to sprawia, że stosowanie tego składnika może ułatwiać kontrolę glikemii po posiłkach i na czczo, a także wspierać redukcję insulinooporności;
• odchudzanie - hamowanie adipogenezy i lipogenezy czyli procesów odpowiedzialnych za powstawanie komórek tłuszczowych, co przekłada się na działanie wspomagające redukcję tkanki tłuszczowej;
• wsparcie zdrowia serca - kwas korozolowy występujący w liściach banaby może pomóc obniżyć poziom cholesterolu i trój-glicerydów we krwi. Niektóre źródła wskazują, że liście banaba mogą mieć delikatny efekt diuretyczny (moczopędny), co pozwala sądzić, że preparaty je zawierające sprawdzą się jako wsparcie w niwelowaniu nadciśnienia;
• silne działanie przeciwutleniające - liście banaba mogą neutralizować wolne rodniki ze względu na wysoką zawartość przeciwutleniaczy, takich jak fenole i flawonoidy.

Jeżeli chodzi o interakcje, to ekstrakt z banaby może przyczyniać się do obniżenia stężenia glukozy we krwi i nasilenia działania leków przeciwcukrzycowych. Ponadto banaba może potencjalnie obniżać ciśnienie tętnicze i zwiększać ryzyko niedociśnienia przy jednoczesnym stosowaniu leków hipotensyjnych. Banaba może również wpływać na biodostępność niektórych leków, np. celiprololu, statyn i fluorochinolonów.

Kwas korolozowy - opis kluczowej substancji w składzie ekstraktu z liści banaby

Kwas korolozowy (corosolic acid)  to organiczny związek chemiczny występujący w liściach banaba. Jego działanie opiera się na zwiększeniu wrażliwości na insulinę oraz wspomaganiu transportu glukozy do komórek. Kwas korolozowy skutecznie obniża poziom cukru we krwi i zmniejsza ryzyko wystąpienia insulinooporności, która jest dużym zagrożeniem dla zdrowia, gdyż w przypadku insulinooporności komórki stają się mniej wrażliwe na działanie insuliny, co oznacza, że potrzebne jest wydzielanie większej ilości tego hormonu, aby osiągnąć ten sam efekt. W rezultacie trzustka może zaczynać produkować większe ilości insuliny w odpowiedzi na podwyższony poziom glukozy we krwi. Insulinooporność jest często związana z otyłością, brakiem aktywności fizycznej, niezdrowym stylem życia i genetycznymi predyspozycjami. Nieleczona insulinooporność może prowadzić do dalszych komplikacji, takich jak cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe i choroby serca. Kwas korolozowy dodatkowo spowalnia wchłanianie węglowodanów w jelitach, co również stabilizuje poziom glukozy.

Jak działają suplementy diety i produkty zawierające ekstrakt z liści banaby? Podsumowanie

Ekstrakt z liści banaba stosowany jest w suplementacji jako składnik preparatów wpływających korzystnie na gospodarkę insulinową, poprawiających odżywienia tkanki mięśniowej oraz wspomagających odchudzanie.

Kluczem do jego działania jest kwas korolozowy, który odgrywa istotną rolę w regulacji poziomu glukozy we krwi, gdyż obniża poziom cukru we krwi poprzez poprawę wychwytu glukozy, zwiększenie wrażliwości na insulinę, a także działa jak inhibitor alfa-glukozydazy jelitowej czyli zwalnia wchłanianie węglowodanów z jelita cienkiego, co powoduje zmniejszenie poposiłkowej glikemii i insulinemii. Dodatkowo substancje zawarte w liściach banaba wspierają przyswajalność pokarmów przez tkankę mięśniową, dzięki czemu wysycą się ona glikogenem (co pośrednio także wpływa na lepszą kontrolę glikemii).

Ekstrakt z liści banaba może być samodzielnym produktem lub być stosowany jako składnik innych złożonych produktów, które mają działanie hipoglikemiczne oraz wspomagają zahamowanie apetytu. Reasumując, jest to bardzo ciekawa propozycja dla osób zmagających się z cukrzycą typu 2 i insulinoopornością.

Przypisy

1. S. M. K. K. M. (2020). "The Role of Banaba Extract in the Management of Type 2 Diabetes". Journal of Herbal Medicine.
2. J. H. Lee et al. (2018). "Effects of Lagerstroemia speciosa on glucose metabolism in diabetic rats". Phytotherapy Research.
3. M. R. Khan et al. (2021). "Stabilizing Blood Glucose Levels: The Role of Natural Supplements". Nutrition & Metabolism.
4. A. Smith et al. (2022). "Natural Products and Their Impact on Insulin Sensitivity". Journal of Nutritional Biochemistry.
5. Judy, W. V., Hari, S. P., Stogsdill, W. W., Judy, J. S., Naguib, Y. M., Passwater, R. (2003). Antidiabetic activity of a standardized extract (Glucosol) from Lagerstroemia speciosa leaves in Type II diabetics. A dose-dependence study. Journal of ethnopharmacology, 87(1), 115–117.